De Internationale Commissie van Juristen (ICJ, Genève) roept op tot een eerlijke en snelle hoorzitting van het hoger beroep van Desi Bouterse in het 8 december strafproces. “De ICJ dringt er daarom sterk op aan bij de procureur-generaal en de rechterlijke macht om te zorgen dat de beroepsprocedure zonder vertraging plaatsvindt, waarbij de nodige onpartijdigheid wordt gewaarborgd, onafhankelijkheid en eerlijkheid jegens alle betrokkenen in het belang van de slachtoffers, de verdachte en de rechtsstaat”, schrift de organisatie in een verklaring.

De organisatie heeft eerder haar bezorgdheid geuit over herhaalde vertragingen bij het hervatten van het proces en het uitspreken van een oordeel. De Krijgsraad startte de strafzaak in 2007, maar het proces werd ernstig geteisterd door schorsingen en vertragingen. Die liepen vooral op na de verkiezing van Bouterse tot president van Suriname in juli 2010 en de wijziging van de Amnestiewet van 1989 (nu weer ingetrokken), geeft de commissie aan. Zulke buitengewone vertragingen leiden volgens ICJ, noodzakelijkerwijs tot bezorgdheid over het respect van Suriname voor zijn verplichtingen onder het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten en de Amerikaanse Conventie inzake Mensenrechten.

Alle staten hebben de plicht om de verantwoordelijken voor het gerecht te brengen voor misdaden onder het Internationaal Recht, herhaalt de ICJ. “Wanneer er eindeloze vertragingen zijn, wordt gerechtigheid niet gediend en wordt de geloofwaardigheid van het rechtssysteem ondermijnd. Dit, vooral onder de omstandigheden “waarin er geen arrestatie is ondanks proces, veroordeling en vonnis door een naar behoren samengestelde rechtbank”.

Hoewel de organisatie bezorgd is over het gebruik van militaire rechtbanken in gevallen van grove mensenrechtenschendingen, erkent zij de burger gerechtelijke samenstelling van de Krijgsraad. Zij ziet de uitspraak als een stap om de zaak dichter bij een definitieve conclusie te brengen. “Tegelijkertijd, merkt de ICJ op dat in december 2022 het 40 jaar geleden is dat de buitengerechtelijke moorden hebben plaatsgevonden, tot nu toe zonder definitieve oplossing en gerechtigheid voor de families van hen, uitgevoerd.”

Afgelopen jaren werd het 8 decemberstrafproces nauwlettend gevolgd, vanaf de instelling van de ICJ- observatiemissie in 2012. Godfrey Smith SC, een voormalige rechter van het Oost-Caribische Hooggerechtshof, volgde de afwikkeling tot aan de uitspraak in de verzetszaak. Die kwam op 30 augustus 2021, toen de Krijgsraad haar veroordeling van 29 november 2019 bekrachtigde. In beide gevallen beval de Krijgsraad geen gevangenneming. Bouterse tekende hiertegen hoger beroep aan bij het Hof van Justitie. De ICJ zal het proces blijven volgen.