Macht intrigeert. De mogelijkheid of het vermogen te kunnen beïnvloeden, lijkt in veel gevallen gepaard te gaan met misbruik of exploitatie. Daartegenover staat dat de mens macht ook op andere wijze inzet of laat gelden.

Binnen het gezin, binnen de familie, in contact met de buren, in vriendschappen, op de werkvloer, in de zakenwereld en in de politiek; macht en het gebruik ervan komen overal voor. De persoonlijkheid en het bewustzijnsniveau van degene die over macht beschikt of wenst te beschikken, spelen een absolute rol binnen machtsuitoefening.
Macht is goed noch fout; het gebruik ervan is waar een waardeoordeel aan toegekend lijkt te worden. Heersende negatieve associaties met macht zijn de vruchten van eeuwenoude handelingen, verricht vanuit een onzuivere grondslag.

'Dat smaakt naar meer', want 'meer' lijkt sterk te maken, groot, belangrijk, imposant en onsterfelijk. Binnen die behoeften lijkt er sprake te zijn van een projectie van de geest, waarin het eigen bestaansrecht herhaaldelijk en op specifieke wijze wordt gemanifesteerd. In veel gevallen is dit niet in harmonie met en naast het bestaansrecht van de ander, maar bóven het bestaansrecht van de ander.

Hoe destructiever de aanpak binnen het proces van zelfmanifestatie, hoe aannemelijker dat het eigen ego in een continue staat van angst verkeert. Een onbewuste angst, en wel één die ervoor zorgt dat alles op alles gezet wordt om te kunnen (blijven) (over)leven. Daarin wordt soms ook niet teruggedeinsd voor het gebruik van geweld of onderdrukking van de ander, hetzij passief, hetzij actief. De vertoning van 'sociaal wenselijk gedrag' heeft in dat geval slechts de functie van verhullen.

Machtsgebruik maakt mensen voorzichtig en huiverig. Waakzaamheid is echter ook te vinden bij degenen die macht misbruiken. Wie macht inzet uit zelfzuchtigheid, is immers altijd alert en overal voor op de hoede. Een dergelijke manier van (over)leven, schept vaak (nog meer) disbalans. De één staat hierbij stil en transformeert de eigen persoonlijkheid, de ander haalt de schouders op en voedt zich opnieuw met hetzelfde voedsel. Vaak wederom ten koste van anderen. Dat zelfbehoud in het eigen leven centraal staat, is menselijk en logisch. De manier waarop zelfzorg plaatsvindt, is waar het in de kern om draait.

Macht uitoefenen is niet slechts gebonden aan een functie of een maatschappelijke positie. Op alle terreinen, in alle sectoren en op alle niveaus van de samenleving vinden we het gebruik van macht terug. Macht kan ook 'gewoon' in de thuissfeer uitgeoefend worden: binnen het gezin, in contact met de kinderen (onthouding van liefde als afstraffing bij 'ongehoorzaamheid', ook wel bekend als voorwaardelijk liefhebben), in contact met de partner (machtsspelletjes en emotionele manipulatie), binnen de familie ('the Godmother/Godfather' om wie alles lijkt te draaien), binnen vriendschappen enzovoorts.

Het gebruik van macht kent geen plaats, geen functie en geen status. De basis ligt in de mens zelf en die reist overal trouw mee met de drager van het karakter. Manifestaties in de buitenwereld zijn onafhankelijk van het terrein; de mens laat slechts zien uit welk hout het gesneden is.

Macht als kracht
Hoe machtelozer men zich gedurende de eigen kinderjaren gevoeld heeft (veelal onderdrukt én latent aanwezig in het onderbewustzijn), hoe groter de kans dat men tijdens de volwassenheid geneigd zal zijn zich machteloos en krachteloos op te stellen (emotioneel afhankelijk, slecht grenzen aan kunnen geven, moeite met 'nee' zeggen) óf macht te zullen zoeken of claimen, met een ongezonde drang tot controle, dwang, manipulatie en vertoning van (zelf)destructief gedrag.

Handelingen vrij van controle, dwang en manipulatie (hoe subtiel ook), getuigen van de aanwezigheid van een gezond gebruik van eigen kracht. Zelfrespect en een gezonde dosis eigenwaarde vragen onder andere om het genezen en het loslaten van gevoelens van machteloosheid. Middels zelfreflectie en het daadwerkelijk en actief in de praktijk brengen van opgedane inzichten, kan de eigen kracht steeds meer aan nieuwe ruimte krijgen en zich gaandeweg op andere wijzen manifesteren.

Groei vraagt om lef en moed. Wie leiding én verantwoordelijkheid over het eigen leven neemt, met daarin respect voor de ander, staat in de eigen kracht.

Gevoelens van superioriteit en inferioriteit zijn slechts waar voor het eigen denken; niemand staat boven een ander, niemand staat onder een ander. Over kracht, échte kracht, beschikken wij allen en macht is slechts een middel, een instrument. Wat ermee gecreëerd wordt, is áltijd een weerspiegeling van het eigen karakter.

Vishma de Keijzer