De Russische president Vladimir Putin (r) schudt de had met de Amerikaanse vicepresident Joe Biden tijdens hun ontmoeting in Moskou op 10 maart 2011. (Archieffoto Reuters)
President Joe Biden heeft in zijn eerste telefoongesprek met president Vladimir Putin te kennen gegeven dat de VS zich harder opstellen tegenover Rusland, waarbij hij zijn bezorgdheid heeft geuit over de mensenrechten en "agressie" tegen Oekraïne. Maar Biden heeft ook gezegd dat hij de samenwerking bij een nieuw kernwapenakkoord verwelkomd.

Het Witte Huis had het gesprek geïnitieerd om de voortgang van de verlenging van de New START-deal te bespreken. Het akkoord beperkt de twee machten tot maximaal 1.550 ingezette kernkoppen elk. De deal loopt af op 5 februari. Een overeenkomst lijkt nu nabij te zijn.

Maar de perssecretaris van het Witte Huis, Jen Psaki, zei dat Biden ook een hoop zorgen heeft geuit over de behandeling van oppositieleden door de Russische autoriteiten, waaronder de "vergiftiging van Alexei Navalny."

De oppositieleider en anticorruptie-kruisvaarder stierf vorig jaar bijna door een vergiftiging waarvan hij zegt dat hij heeft bewezen dat deze werd uitgevoerd door de veiligheidsdiensten, iets wat Putin ontkent. Navalny zit momenteel gevangen in Moskou en in het weekend heeft de politie in het hele land massa-arrestaties verricht van mensen die demonstreren ter ondersteuning van hem.

Dat Moskou en Washington nog steeds afzonderlijk kunnen samenwerken aan nucleaire kwesties blijkt volgens het Witte Huis uit dat Biden en Putin hebben afgesproken "met spoed te werken" om de onderhandelingen af ​​te ronden over een nieuwe periode van vijf jaar voor het nieuwe START-verdrag, voordat het afloopt.

Het Kremlin zei dat Putin en Biden in hun gesprek "hun tevredenheid uitspraken" over de besprekingen. De Russische leider diende later een wetsvoorstel in bij het parlement over de verlenging met vijf jaar.

In Washington zei een ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken die vroeg om niet te worden geïdentificeerd dat de twee partijen "overeenstemming hadden bereikt ... om snel een dergelijke overeenkomst te sluiten vóór 5 februari".

De bewegingen wekten de hoop op meer stabiliteit tussen 's werelds twee zwaarst bewapende naties, waardoor een lijn werd getrokken onder de onzekerheid die intrad onder Donald Trump, die Biden vorige week verving.

De regering-Trump had een verlenging van een jaar aangeboden vóór de deadline van februari, maar de discussies liepen uiteen omdat de VS aandrongen op strengere verificatie dat Rusland zijn nucleaire arsenaal had bevroren.

Mensenrechten
Biden verschilde echter ook sterk van Trump over zijn benadering van de staat van dienst op het gebied van de mensenrechten in Rusland en Oekraïne.

Trump deed tijdens zijn macht veel moeite om geen klachten in te dienen over mensenrechtenschendingen in Rusland of kritiek te uiten op de steun van Moskou voor separatisten in Oekraïne en de bezetting van de Krim. Biden confronteerde Putin met beide kwesties. Hij bracht naar voren "onze krachtige steun voor de soevereiniteit van Oekraïne in het licht van de voortdurende agressie van Rusland", zei Psaki.

Ze noemde ook een lange reeks van andere 'zorgwekkende kwesties' die in Washington wrijving veroorzaakten. Deze omvatten de ongekende massale hacking van Amerikaanse computers die op grote schaal aan Rusland is toegeschreven, inmenging in de presidentsverkiezingen van 2020 en berichten dat Moskou premies heeft aangeboden voor het doden van Amerikaanse soldaten in Afghanistan.

Biden bracht niet alleen de zaak van Navalny ter sprake, maar markeerde ook de "behandeling van vreedzame demonstranten door Russische veiligheidstroepen".

Psaki zei dat Biden's "bedoeling ook was om duidelijk te maken dat de Verenigde Staten resoluut zullen optreden ter verdediging van onze nationale belangen als reactie op kwaadaardige acties van Rusland."

Het Kremlin maakte geen melding van deze klachten in zijn verklaring over het gesprek, maar zei dat Putin aandrong op "normalisatie van de relaties". Dit zou "de belangen van beide landen dienen", zei het Kremlin in een verklaring, waarin het de twee landen omschreef als "met een speciale verantwoordelijkheid voor het handhaven van de veiligheid en stabiliteit in de wereld".