Iran zweert wraak voor moord nucleaire wetenschapper

De Iraanse president Hassan Rouhani beschuldigde zaterdag aartsvijand Israël van het optreden als "huurling" voor de VS. Hij beschuldigde het land van de moord op de prominente nucleaire wetenschapper Mohsen Fakhrizadeh.

De Iraanse geestelijke en militaire heersers hebben gedreigd met wraak voor de moord op Fakhrizadeh op vrijdag, waarvan de Iraanse media zeiden dat hij stierf in het ziekenhuis nadat huurmoordenaars hem in zijn auto nabij Teheran hadden neergeschoten.

"Opnieuw waren de kwade handen van wereldwijde arrogantie besmeurd met het bloed van het huurling-usurpator Zionistische regime", een term voor Israël, zei president Hassan Rouhani in een verklaring, volgens de staatstelevisie. "De moord op martelaar Fakhrizadeh toont de wanhoop van onze vijanden en de diepte van hun haat", voegde Rouhani eraan toe. "Zijn martelaarschap zal onze prestaties niet vertragen."

In een verklaring die kort daarna werd vrijgegeven, noemde de Opperste Leider ayatollah Ali Khamenei Fakhrizadeh 'de prominente en vooraanstaande nucleaire en defensieve wetenschapper van het land'. Khamenei zei dat de eerste prioriteit van Iran na de moord de "definitieve bestraffing van de daders en degenen die de moordaanslag hebben bevolen" was. Hij trad niet in details.

De aanslag op Fakhrizadeh is gepleegd tijdens een reis in de buurt van de stad Absard in de oostelijke provincie Damavand in Teheran.

Zijn moord zou een confrontatie tussen Iran en zijn vijanden kunnen uitlokken in de laatste weken van het Amerikaanse presidentschap van Donald Trump. Het bemoeilijkt ook elke poging van de verkozen president Joe Biden om de verminderde spanningen ten tijde van het presidentschap van Barack Obama nieuw leven in te blazen.

'Ernstige aanwijzingen Israëlische rol'
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Mohammad Javad Zarif, zei vrijdag dat er "ernstige aanwijzingen waren voor een Israëlische rol" bij de moord.

De Verenigde Staten heeft Fakhrizadeh in 2008 sancties opgelegd wegens "activiteiten en transacties die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van het nucleaire programma van Iran." De Israëlische premier Benjamin Netanyahu beschreef hem ooit als de vader van het nucleaire wapenprogramma van Iran.

De New York Times zei dat een Amerikaanse functionaris en twee andere inlichtingenfunctionarissen bevestigden dat Israël achter de aanval van vrijdag zat, zonder verdere details te geven. Israël heeft zelf geen commentaar gegeven op de dood van Fakhrizadeh, in overeenstemming met zijn praktijk van het bevestigen noch ontkennen van moordaanslagen waarvoor het de schuld krijgt.

De moord komt precies op het moment dat Biden klaar staat om in januari te worden ingehuldigd. Hij zal waarschijnlijk zijn pogingen om Amerika terug te brengen tot een pact dat erop gericht is ervoor te zorgen dat Iran niet genoeg verrijkt uranium heeft om een ​​kernwapen te maken, moeilijker maken. Die deal, waarbij Iran zijn uraniumverrijking beperkte in ruil voor het opheffen van economische sancties, is volledig ontrafeld nadat Trump zich in 2018 uit het akkoord terugtrok.

Trump heeft zelf een bericht geretweet van de Israëlische journalist Yossi Melman, een expert van de Israëlische Mossad-inlichtingendienst, over de moord. Melman's tweet noemde de moord een "grote psychologische en professionele klap voor Iran."

Amad-programma
De aanval kwam slechts enkele dagen voor het 10-jarig jubileum van de moord op de Iraanse nucleaire wetenschapper Majid Shahriari, waarvoor Teheran ook de schuld gaf aan Israël. Die en andere gerichte moorden vonden plaats in de tijd dat het zogenaamde Stuxnet-virus, vermoedelijk een Israëlische en Amerikaanse creatie, Iraanse centrifuges vernietigde.

Fakhrizadeh leidde het zogenaamde Amad-programma van Iran waarvan Israël en het Westen beweerden dat het een militaire operatie was waarbij werd gekeken naar de haalbaarheid van het bouwen van een kernwapen.

Teheran heeft lang volgehouden dat zijn nucleaire programma alleen voor civiele doeleinden is bedoeld. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zegt dat Iran "activiteiten heeft uitgevoerd die relevant zijn voor de ontwikkeling van een nucleair explosief" in een "gestructureerd programma" tot eind 2003.

Dat was het Amad-programma, dat onder meer werkte aan de zorgvuldig getimede springstoffen die nodig zijn om een ​​atoombom tot ontploffing te brengen. Iran heeft ook vóór 2005 en tussen 2005 en 2009 "computermodellering uitgevoerd van een nucleair explosief", aldus het IAEA. Het bureau zei echter dat die berekeningen "onvolledig en gefragmenteerd" waren.

IAEA-inspecteurs houden nu toezicht op Iraanse nucleaire sites als onderdeel van de nu ontrafelende nucleaire deal met wereldmachten. Deskundigen vinden dat Iran genoeg verrijkt uranium heeft om ten minste twee kernwapens te maken als het ervoor kiest om de bom te produceren.