Iran valt Qatarese energiehub aan, na aanval op groot gasveld

De spanning in het Midden-Oosten escaleerde woensdag verder toen Iran met raketaanvallen het gigantische Pars-gasveld trof, een belangrijke pijler van de wereldwijde energievoorziening. Tegelijkertijd raakte Qatar’s Ras Laffan Industrial City, ’s werelds grootste vloeibaar aardgas (LNG)-productiecomplex, zwaar beschadigd door Iraanse raketten. Saudi-Arabië meldde dat het vier ballistische raketten op Riyad onderschepte en een drone-aanval op een gasinstallatie in het oosten van het land afsloeg.

De escalatie komt te midden van een ongekende verstoring van de wereldwijde energiemarkt die de olieprijzen fors heeft doen stijgen. De prijs van Brent-olie steeg met ongeveer 5 procent tot boven de 108 dollar per vat. In de Verenigde Staten is diesel voor het eerst sinds de inflatiepiek in 2022 weer boven de 5 dollar per gallon gestegen. De onrust op de markten leidde ook tot koersdalingen op wereldwijde beurzen.

De aanval op het Pars-gasveld – dat Iran deelt met Qatar – werd ruim in Israëlische media toegeschreven aan een Israëlische operatie, mogelijk met Amerikaanse instemming, maar beide landen erkennen formeel geen verantwoordelijkheid. Volgens Iran werden gasopslag en delen van een raffinaderij geraakt; de brand is inmiddels onder controle en er zijn geen slachtoffers gemeld.

Qatar veroordeelde de aanval scherp en noemde deze “gevaarlijk en onverantwoordelijk”, met ernstige gevolgen voor de mondiale energiezekerheid. De Iraanse ambassadeurs voor militaire en veiligheidszaken in Qatar zijn door Doha tot persona non grata verklaard en moeten het land binnen 24 uur verlaten.

Tegelijkertijd bedreigde Iran meerdere prominente olie- en gasfaciliteiten in de Golfregio, waaronder raffinaderijen in Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, en petrochemische complexen in Qatar, met verdere aanvallen tenzij deze onmiddellijk geëvacueerd worden.

Sinds het begin van het conflict op 28 februari heeft Iran de Straat van Hormuz, een cruciale doorvoerroute voor ongeveer 20 procent van ’s werelds olie- en LNG-export, al afgesloten. Consumenten hopen dat de verstoring tijdelijk blijft zolang de productiefaciliteiten intact blijven, maar de huidige aanvallen vergroten de onzekerheid.

Regionale spanningen lopen op na de recente moorden op twee hoge Iraanse veiligheidsfunctionarissen door Israël, waarop Iran met raketaanvallen op Israël en Amerikaanse bases in diverse Golfstaten antwoordde. Hierbij vielen meerdere doden en gewonden aan beide kanten.

In Qatar is de brand in Ras Laffan inmiddels onder controle, zijn er geen slachtoffers gemeld en is de productie voorlopig stilgelegd. Het complex voorziet ongeveer 20 procent van de wereldwijde LNG-markt en speelt een sleutelrol in de energiebalans voor Azië en Europa. Experts waarschuwen dat de aanvallen de prijzen hoog kunnen houden en de bevoorrading verder kunnen verstoren.

Tegelijkertijd heeft Saudi-Arabië melding gemaakt van de onderschepping van meerdere ballistische raketten en drones, terwijl de Verenigde Arabische Emiraten tientallen raketten en drones vanuit Iran hebben neergehaald. De getroffen gasfaciliteiten in de regio zijn tijdelijk stilgelegd, maar er zijn geen meldingen van slachtoffers.

De Europese Unie dringt aan op veilige doorgang door de Straat van Hormuz en pleit voor een diplomatieke oplossing van het conflict. Tegelijk bereidt de Amerikaanse regering maatregelen voor om de stijgende brandstofprijzen binnen de perken te houden.