De nieuw aangetreden regering heeft bij monde van president Santokhi in De Nationale Assemblee (DNA) aangegeven dat er vanaf 2010 de inkomsten en uitgaven van de opeenvolgende regeringen Bouterse niet zouden zijn verantwoord. In het verlengde hiervan heeft de President DNA beloofd een transparante verantwoording van het regeerbeleid te doen. Ex-parlementariër Henk Ramnandanlal van de PALU is daarom zeer blij met deze belofte en hoopt dat president Santokhi de transparante verantwoording zal doen door het op tijd indienen van de slotrekeningen in de komende jaren zoals dat wettelijk is bepaald. Vanaf het dienstjaar 2000 is geen verantwoording geweest van de inkomsten en uitgaven. Hij roept de president daarom op om alsnog de verantwoording af te dwingen van de inkomsten en uitgaven door het indienen van de al dan niet door de Rekenkamer gecontroleerde slotrekeningen over de afgelopen jaren in DNA. Ook kan de minister van Financiën de slotrekening over het dienstjaar 2019 binnen de wettelijk gestelde termijnen indienen voor een diepgaande controle en evaluatie van het regeerbeleid.

Naast het indienen van de jaarlijkse begrotingen dient elke regering zich te verantwoorden over de inkomsten en uitgaven door het indienen van een slotrekening in DNA. Artikel 156 van onze Grondwet schrijft dit zelfs dwingend voor. In het verlengde hiervan spreekt de comptabiliteitswet van verantwoording door de regering middels het opstellen van verantwoordingsstaten en jaarverslagen. Sinds dat het Surinaamse parlement functioneert hebben opeenvolgende regeringen nagelaten een slotrekening op tijd in te dienen ter controle door de Rekenkamer en behandeling in DNA. Onder druk van de kritieken van onder meer de PALU heeft de indiening van de slotrekening over het dienstjaar 2011 op tijd plaatsgevonden in 2012. DNA maakte zich toen op voor een primeur in de geschiedenis van het parlement om een slotrekening diepgaand in behandeling te nemen. Maar dit werd voorkomen doordat president Bouterse deze slotrekening introk. Naar achteraf bleek zouden wettelijk niet toegelaten uitgaven zijn opgenomen in de slotrekening van 2011. Op twee momenten in 2014 en 2016 heeft de PALU voor haar standpunt ondersteuning gevraagd aan DNA door het indienen van een nota “Voorstel structurele wijziging van de begrotingen" Het was teleurstellend dat de PALU toen weinig ondersteuning voor haar standpunt heeft gekregen vanuit zowel de coalitie als de oppositie omtrent de verantwoording van overheidsgelden.

Het is dan ook hoopgevend dat nu ook president Santokhi de belofte doet van transparante verantwoording van het regeerbeleid. Niet vanaf 2010, maar bijna 20 jaren vanaf het dienstjaar 2000 hebben opeenvolgende Surinaamse regeringen wettelijk geen verantwoording afgestaan aan DNA van de inkomsten en uitgaven. Opeenvolgende regeringen hebben daarmee de Grondwet en andere wetten overtreden, terwijl de deskundigen van het Ministerie van Financiën wel na afloop van elk dienstjaar een slotrekening opstellen. Ook de Centrale ‘s Lands Accountant Dienst (CLAD) controleert elk jaar de inkomsten en uitgaven en stelt een accountantsrapportage op met tekortkomingen in de financiële verantwoording voor elk ministerie. Op basis hiervan doet ook de Rekenkamer haar werk. Al deze documenten staan ter beschikking aan president Santokhi om zijn belofte na te komen. Evaluatie en verantwoording van het beleid is niet alleen een onderdeel van goed bestuur. Maar het is ook zeker ook een goede werkwijze om te komen tot een betrouwbare begroting, te beginnen voor het komend dienstjaar 2021, als onderdeel van een goed regeerbeleid. De nieuw aangetreden regering zal hiermee heel veel vertrouwen kunnen winnen niet alleen nationaal, maar zeker ook internationaal.

Henk Ramnandanlal