Het water van het Victoriameer is gestegen tot 13,43 meter, een record aller tijden. Het hoogste cijfer dat eerder werd genoteerd was 13,41 meter in mei 1964. Het zoetwatermeer wordt gedeeld door Oeganda, Kenia en Tanzania, waar het stijgende water vernietiging en verplaatsing heeft veroorzaakt. Duizenden mensen zijn door de zware overstromingen in de afgelopen weken dakloos geworden.

Sam Cheptoris, de Oegandese minister van water en milieu, zegt dat het staatsbedrijf voor elektriciteitsproductie nu 2.400 kubieke meter water per seconde afvoert in de Nijl rivier in Jinja, om te voorkomen dat de waterkrachtdammen worden weggespoeld. Oeganda is voor zijn elektriciteitsbehoefte bijna volledig afhankelijk van dammen langs de Nijl.

Vorige maand leidde het opzwellende water ertoe dat een drijvend eiland van naar schatting ongeveer twee hectare de oever van de rivier afsloot, waardoor de inlaatpoorten van één van de dammen werden geblokkeerd en er een korte landelijke stroomonderbreking ontstond.

De Nijl mondt uit in het Kyogameer, ten noorden van de hoofdstad Kampala, waar het water dat stroomafwaarts wordt geloosd, ook het meer heeft doen stijgen, waardoor gezinnen zijn verdreven en boerderijen zijn beschadigd.

Oost-Afrika zwaar ondergelopen
Oost-Afrika heeft momenteel te maken met zwaardere regen dan normaal, die naar verwachting in mei zal aanhouden. Overstromingen spoelden wegen, evenzo bruggen en een ziekenhuis in Oeganda en een heel klein stadje in Somalië weg. In Oost-Afrika hebben de stortregens de problemen voor regeringen die moeite hebben om op het nieuwe coronavirus te reageren, verergerd.

Honderden mensen zijn gedood door overstromingen in Kenia, Oeganda, Somalië, Rwanda en Ethiopië. Honderdduizenden in de hele regio waren genoodzaakt naar andere oorden te trekken door het stijgende water. Zware nachtelijke regens overspoelden gebieden rond de berg Rwenzori in West-Oeganda, nadat de rivier de Nyamwamba uit haar oevers trad. Mensen werden gedwongen hun toevlucht te zoeken in nabijgelegen scholen. Wegen en bruggen zijn vernietigd, vertelde een hoge regeringsfunctionaris.

"Wat de zaak ingewikkelder maakt, is dat dit het tijdperk van Covid is. Er wordt van mensen verwacht dat ze sociale afstand bewaren, maar hoe houd je afstand in zo'n situatie?," zei Julius Mucunguzi, woordvoerder van het kabinet van de premier, telefonisch.

Eén van de ziekenhuizen in het gebied, Kilembe, werd ook overspoeld door het stromende water, ondanks dat het op een verhoogde oever was gebouwd en met zandzakken was versterkt. "Er zijn afdelingen die helemaal weggespoeld zijn. Het mortuarium werd weggevaagd. Je zou niet weten dat er eens een mortuarium was. De medicijnen en drogisterijen zijn weggespoeld," zei Mucunguzi.

In Ethiopië heeft de Somalische regio in het oosten van het land het zwaarst te lijden gehad onder de overstromingen, die meer dan 100.000 mensen hebben verdreven, aldus het Bureau van de Verenigde Naties voor de coördinatie van humanitaire zaken.

In het naburige Somalië kwamen een niet-gespecificeerd aantal mensen om het leven toen overstromingen een heel klein stadje in de semi-autonome regio Puntland wegspoelden, aldus functionarissen.

De zware regenval komt voort uit vocht dat in de regio wordt gedumpt door winden die binnenkomen uit de Indische Oceaan, waar de temperatuur de afgelopen maanden is gestegen, zei Chris Shisanya, hoogleraar klimatologie aan de Kenyatta University in Nairobi. "Dit is een versleping van wat we vorig jaar hadden", zei hij, verwijzend naar overstromingen en aardverschuivingen in de regio. Bijna 200 mensen in Kenia zijn gedood door de overstromingen, die ook 100.000 meer hebben verdreven.

"Dit maakt de reactie van Covid-19 nog groter", zei Rashid Aman, de secretaris van het ministerie van Volksgezondheid van Kenia, op een persconferentie. "De ontheemden zijn gedwongen samen te komen in geïmproviseerde kampen, met het risico dat ze samenkomen en hen blootstellen aan de mogelijkheid om het virus op te lopen."

Officieel heeft Oost-Afrika 102 geregistreerde sterfgevallen als gevolg van Covid-19. Het virus kwam later in deze regio dan in veel andere delen van de wereld.