Paus Franciscus wuift bij aankomst voor een jeugdmis bij de Soamandrakizay Mess site in Antananarivo, Madagaskar. (Foto's: Reuters)
Paus Franciscus wuift bij aankomst voor een jeugdmis bij de Soamandrakizay Mess site in Antananarivo, Madagaskar.
De menigte die zich verzamelde op de Soamandrakizay Mess site in Madagaskar in aanloop naar de komst van paus Franciscus.

Paus Franciscus zegt dat snelle ontbossing en het verlies van biodiversiteit in individuele landen niet als lokale problemen mogen worden behandeld, omdat ze de toekomst van de planeet bedreigen. Franciscus heeft zijn oproep gedaan tijdens een bezoek aan Madagaskar, het op drie na grootste eiland ter wereld.


Onderzoeksinstituten en hulporganisaties zeggen dat Madagaskar in de afgelopen 60 jaar ongeveer 44% van zijn bos is kwijtgeraakt door de illegale export van rozenhout en ebbenhout. Franciscus hield zich bezig met endemische corruptie die hij relateerde aan hardnekkige, langdurige armoede evenals stroperij en illegale export van natuurlijke hulpbronnen.

Franciscus, die de president van Madagascar, Andry Rajoelina, zijn kabinet en andere functionarissen toesprak, zei dat sommige mensen profiteerden van buitensporige ontbossing en het bijbehorende verlies van soorten. "De verslechtering van die biodiversiteit brengt de toekomst van het land en van de aarde, ons gemeenschappelijke thuis, in gevaar", zei hij.

Na recente grote branden in het Amazonegebied verwierp de Braziliaanse president Jair Bolsonaro internationale kritiek op zijn beleid om landbouwgrond uit te breiden en zei dat het een binnenlandse kwestie was. “De laatste bossen worden bedreigd door bosbranden, stroperij, het onbeperkt kappen van waardevolle bossen. De biodiversiteit van planten en dieren wordt bedreigd door smokkelwaar en illegale export,” zei paus Franciscus.

Banen moeten worden gecreëerd voor mensen wier levensonderhoud schadelijk is voor het milieu, zodat zij het niet als hun enige middel van overleven zullen zien, voegde de paus eraan toe. “Er kan geen echte ecologische benadering zijn of effectieve inspanningen om het milieu te beschermen, zonder het bereiken van een sociale rechtvaardigheid die in staat is het recht op de gemeenschappelijke bestemming van de goederen van de aarde te respecteren, niet alleen van de huidige generaties, maar ook van die nog moeten komen."

"Corruptie en speculatie"
De Amazone-branden hebben de roep van Francis om de natuur te beschermen, de klimaatverandering aan te pakken en duurzame ontwikkeling te bevorderen, nieuw leven ingeblazen. Alle thema's zijn vastgelegd in zijn 2015 encycliek over milieubescherming.

Madagascar is één van de armste landen ter wereld. Het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties schat dat meer dan 90% van de bevolking van 26 miljoen mensen leeft van minder dan US$ 2 per dag, met chronische ondervoeding van kinderen. Corruptie is ook ongebreideld, zegt Transparency International.

Franciscus drong er bij de leiders van de natie op aan "met kracht en vastberadenheid te vechten tegen alle endemische vormen van corruptie en speculatie die de sociale ongelijkheid vergroten, en de confrontatie aan te gaan met de situaties van grote instabiliteit en uitsluiting die altijd voorwaarden scheppen voor onmenselijke armoede".

Natuurbeschermingsgroepen zeggen dat tijdens de eerste periode waarin Rajoelina aan de macht kwam, zijn financieel beknotte administratie een piek in ontbossing voorzat om rozenhout en ebbenhout aan China te leveren, ondanks een nationaal verbod op dergelijke export.

Milieucampagnegroep Traffic schat dat sinds 2010 minstens één miljoen rozenhoutblokken illegaal zijn verscheept vanuit Madagaskar. Omdat de Aziatische voorraden van waardevol hardhout, waaronder rozenhout, dat wordt gebruikt om luxe meubels te maken, zijn uitgeput, zijn Chinese importeurs verhuisd naar Afrika. Dat blijkt volgens de Amerikaanse non-profitgroep Forest Trends uit Chinese douanegegevens.