Overtuigende première Sophie en Nola in Amsterdam

In de Amsterdamse Stadsschouwburg ging vrijdag de theatervoorstelling Sophie en Nola in première. De voorstelling vormt een gloedvol eerbetoon aan twee legendarische vrouwen uit de recente Surinaamse geschiedenis: de Hollandse kunstenares Nola Hatterman en Sophie Redmond, de eerste vrouwelijke huisarts in Suriname.

‘Sophie en Nola’ is een voorstelling van theatergezelschap Urban Myth en staat onder regie van Jörgen Tjon A Fong. Net als vorig seizoen in zijn productie over Elisabeth Samson wisselen toneelspel, zang, dans en muziek elkaar af. De muziekformatie onder leiding van Vincent Henar, de grote man achter de band Fra Fra Sound, speelt een prominente rol in het stuk. In een van de scènes lopen de muzikanten met trompet en saxofoon over het podium, geflankeerd door de zes actrices.
Dat is dan meteen ook de enige keer dat er mannen op de voorgrond treden. Het acteren, zingen en dansen komt verder uitsluitend voor rekening van vrouwen. Waarbij de aandacht evenwicht wordt verdeeld tussen Sophie Redmond en Nola Hatterman.

Beide vrouwen voeren hun eigen strijd om hun bestaan en dat van hun medemens. Koppig, wilskrachtig en idealistisch zijn ze. Nola Hatterman, overtuigend gespeeld door Tirsa van Til, is wit van buiten maar voelt zich zwart van binnen. In de jaren vijftig van de vorige eeuw verruilt ze haar veilige omgeving in Nederland voor een onzeker bestaan in Suriname. Als kunstenares voelt ze zich sterk aangetrokken tot de creoolse bevolkingsgroep. Ze schildert zwarte modellen, trekt het binnenland in om kennis te maken met winti-tradities en begint de creoolse cultuur steeds inniger te omarmen.

Sophie Redmond, een al even sterke rol van Manoushka Breeveld, is dan wel zwart maar moet zich als vrouw voortdurend bewijzen in een door mannen gedomineerde wereld. Een vrouwelijke arts die ook nog eens zwart is... Die moet in de eerste helft van de vorige eeuw wel heel sterk in haar schoenen staan om zich te handhaven.
Een fraaie bijrol is er voor Denise Jannah die nu en dan de zaal omver blaast met het herhaaldelijk opgevoerde ‘Ala pikin nengre’. Sylvana Simons maakt een prima debuut als meisje dat op haar zestiende zwanger raakt en in de praktijk dokter Sophie terecht komt. Ook Immanuele Grieves doet zich gelden als sterke iconische vrouw met een aanstekelijke Surinaams-Amsterdams tongval.

Na lange monologen in de eerste helft van de voorstelling wordt het gaandeweg spannend. De apotheose volgt met een confrontatie tussen beide iconen. In een venijnige dialoog maken ze elkaar verwijten over hun wereldbeeld. Waarom moet een witte vrouw zich zo nodig vereenzelvigen met de zwarte medemens? Uit liefde, idealisme of uit medelijden? Maar wie denkt die donkere arts dan wel dat ze is om haar strijd voor emancipatie van de vrouw per se op eigen houtje te willen voeren, zo luidt het antwoord van de kunstenares.
De voorstelling wordt vandaag opgevoerd in theater Rasa in Utrecht. Op 15 mei is Sophie en Nola te zien in het Bijlmerparktheater in Amstrerdam en op 20 juni in de Schouwburg in Rotterdam. Als het aan Manoushka Breeveld en Jörgen Tjon A Fong ligt, komen er ook opvoeringen in Paramaribo. Theater Thalia zou gegarandeerd een week lang uitverkocht raken.

Diederik Samwel