Column: Politieke Borrelpraat 584
03 Nov, 22:50
foto
De protestactie bij het hoofdkantoor van de KLM zaterdag. (Foto: René Gompers)


“Zo heren, gefeliciteerd, de Lapdoellawet, oftewel de Wet op de Staatsschuld, is met 26 vóór en 11 tegen aangenomen. Ik geef een rondje zuurwater daarop.”
“Om quorum te halen om die vergadering te kunnen openen, moesten DNA-leden her en der van de wereldbol geplukt en ingevlogen worden.”
“Wat een stelletje bij elkaar: NaSteKoVlie.”
“Wat betekent Nastekovlie, meester? Ik weet dat NAKS vroeger betekende Na Arbeid Komt Sport en NGVB Nederlands-Guyana Voetbal Bond. Maar Nastekovlie is mij onbekend.”
“Wel, voeg dan toe: Na Stemmen Komt Vliegen.”
“Eentje was zelfs spoorloos, onvindbaar, ondergedoken, weggemoffeld.”
“Op middelbare school haalden we Surinaamse gedichten uit een Bloemlezing, getiteld ‘Wortoe d’e tan abra’ oftewel ‘Woorden die blijven hangen’. Daarin stond dat steengoede gedicht van de onlangs overleden Rudy Bedacht, getiteld: De stembus.
“Kent u dat gedicht, nog, meester?”
“Uit mijn hoofd, jonge vriend. Die woorden zijn echt bij me blijven hangen. Maar schenk eerst een doubleshot black label voor me in om mijn poëtische herinneringen te stimuleren, oké, thanks, gloek-gloek, ai, un arki bun:

De stembus
Als wij eens wisten hoe binnen in
de stembus rauwe hebzucht grijnslacht
van een op buit belust scherts-parlement ‒

als wij eens voelden hoe elke stem
het keelgat van de democratie verstopt
en hoe een vals bewind schatert om onze klucht ‒

Als wij eens begrepen waarom ‒ hier spreekt
vijf eeuwen Zuidamerikaanse slavernij ‒ 
waarom de stembus onze doodskist is …

“Jeetje, da’s niet mals: ‘een op buit belust scherts-parlement…’, dat slaat met een moker de spijker recht op z’n kop. Schitterend gedicht, meester. Het lijkt wel gisteren geschreven, zo actueel.”
“Jonge vriend, dit gedicht is in 1965 gepubliceerd, dus bijna 55 jaar geleden.”
“En hoe we door te gaan stemmen het keelgat van de democratie verstoppen en dat de stembus in feite onze doodskist is.”
“Geen wonder dat bijna 30% van de kiesgerechtigden niet is gaan stemmen. Stel je eens voor dat er een keer meer dan 50% niet gaat stemmen? Wat dan?”
“In feite zouden de verkiezingen dan ongeldig verklaard moeten worden.”
“Maar laten we eerlijk zijn: een minister van Financiën opsluiten omdat hij het leningenplafond heeft overschreden, dat kan toch niet?”
“Waarom niet? Dan moet hij maar niet zoveel lenen.”
“Luister, als ik penningmeester ben van, zeg maar, een voetbalvereniging en ik heb steeds een lege kas omdat de leden óf te weinig contributie betalen óf een verhoging daarvan afwijzen, maar wel gratis toegang willen hebben bij wedstrijden, dan hoe moet ik dan de grasmat laten maaien? De toiletten en de kleedkamers schoonmaken, kapotte stoelen op de tribunes en de omrastering repareren zodat men niet kan boren, de trainer betalen, de kleding en schoeisel van de spelers kopen, de stadionlichten repareren, en noem maar op?”
“Donateurs zoeken en geld bij de bank lenen.”
“Dat doe ik, maar er is dan een regel in de statuten dat ik niet meer dan zuszoveel mag lenen, anders word ik opgesloten. Zal die regel de leden van het bestuur leren om de tering naar de nering te zetten, dus niet meer uit te geven dan je verdient en meer aan inkomstenverhoging te denken?”
“Daarvoor ben je penningmeester.”
“Echt niet! Ik voer gewoon uit wat de voorzitter en het overige bestuur mij opdraagt. Dié moeten strafbaar gesteld worden als er teveel wordt geleend en niet alleen ik, die poti penningmeester, ja toch?”
“Dan doen we het op onze egi fasi: we halen die strafbepaling uit de Statuten. Klarie.”
“Ja, maar nu kan de penningmeester ongebreideld lenen, hij gaat zich te pletter lenen, hij leent zich de pleuris…”
“Maar die club draait dan toch, zonder die pijnlijke contributie-verhogende maatregelen?”
“Tide, tamara, w’e len’go moro fara. Wan-tu-drie, a leni na fu wi.”
“Zijn dat geen verbasterde slogans uit de revo-tijd?”
“A leni e go, langalangaaaah.” 
“Sjaak, ophouden met dat gescandeer. Ga op straat, bij de assemblee schreeuwen bij die massale groep bij elkaar geharkte petitie-aanbieders.”
“Purple Boss taki: meer journalisten dan betogers.”
“Maar Pa’e Law wil zeven ‘sjetelsj’ binnenhalen om zichzelf als presidentskandidaat te kunnen voordragen. Hij heeft zelfs dat corrupt fossiel van weleer uit de kast gehaald om samen met alle Djawanen onder de Pa’elaw-paraplu het Eenheidsfront tegen Paars te vormen.”
“En Papa Paars zegt: waktie, waktie, no haastie haastie, 25 mei is voor mij.”
“En wattebout die dansend scanderende club voor het KLEM-hoofdkantoor die om behoud van onze nationale trots, onze SLIM, stond te roepen.”
“Ze komen terecht op voor het behoud van een Sranan Sani Bedrijf.” 
“Ja, dat zichzelf al die jaren door mismanagement en vreet-na-potbeleid nu uit de markt prijst, want ze kunnen de concurrentie met de grote boys niet aan.”
“Maar men verwijt TOEWI ervan zijn ticketprijzen onder de kostprijs te verkopen.”
“Wordt het dan geen tijd voor de Steeds Laat Maatschappij om het bedrijf zwaar te saneren en zijn tickets ook te verlagen, in plaats van mensen op te trommelen om lawaai voor de gesloten deur van KLEM te gaan maken? Steeds maar directeuren en stafleden wisselen, is geen oplossing.”
“Jammer dat die vlot sprekende woordvoerder van de opvallend eenzijdig etnische aanhang daar voor het KLEM-kantoor niet kon vertellen waarom die samenwerking tussen SLIM en TOEWI is verbroken.”
“De SLIM wordt straks geheel weggedrukt, dat kan toch niet?”
“Dat hebben ze zelf in de hand gewerkt.” 
“Jeetjes mang, je praat steeds tegen de SLIM, onze nationale trots, wi egi Sranan sani.”
“Maar TOEWI is gericht op pakketreizen, daarom kunnen ze goedkoper vliegen.”
“Waarom kon SLIM dat niet? Ze hebben toch METZZ of f’a egi sani dat’ning? Ook een nyangpatu, zoals dat zwaar verlieslatend Presidence hotel? Wat een heisa met de vakbond was dat toen dat werd afgestoten.”
“Jongu, door die lagere TOEWI-prijzen loopt Suriname nu vol met toeristen uit Europa. Ik heb net een groep familieleden uitgewuifd, of volgende week komt er weer een andere groep. Ik ga die lege kamers in m’n huis met ontbijt verhuren; die kinderen zijn toch al uit huis.”
“Die meneer de woordvoerder zei wel eerlijk dat het SLIM-bedrijf veel huiswerk te maken heeft en dat hij weet ‘dat alles niet goed gaat’ binnen het bedrijf, maar dat is een andere zaak, vindt hij.”
“Sorry, maar dat is géén andere zaak, dat is juist dé zaak waar alles al zeker dertig jaar  om draait. De vakbond ligt dwars bij elk saneringsplan.” 
“Dan moeten wij als belastingbetalers die vreet-na-pot daar elk jaar weer subsidiëren? Omdat het een ‘egi sani’ is? Kom nou! Daarom kan onze AOV zeker niet verhoogd worden.”
“Ik ga morgen bij TOEWI informeren hoeveel een retour naar Nederland van hieruit in het off season kost. Ik wil dat weten, dan pas ga ik over deze kwestie praten.”
“We benne benieuwd.”

Rappa