Minister Edgar Dikan van Regionale Ontwikkeling ontvangt de conceptwet van Wensley Misidjan. In het concept worden de collectieve rechten van inheemse en tribale volkeren geregeld. (Foto's: Raoul Lith)
Minister Edgar Dikan van Regionale Ontwikkeling heeft dinsdag de conceptwet 'Collectieve Rechten Inheemse en Tribale volken' ontvangen van de voorzitter van het Management Team Grondrechten der Inheemse en Tribale volken in Suriname, Wensley Misiedjan. In deze wet worden de regels over de collectieve rechten van de inheemse en tribale volken behandeld. De wet handelt verder ook  over hun traditionele woon- en leefgebieden, democratie, overige collectieve rechten, traditioneel gezag en bestuur en 'free, prior and informed consent' (FPIC).

Het Management Team heeft consultatiebijeenkomsten met de diverse gemeenschappen en belanghebbenden gehouden ter voorbereiding van deze wet. Deze wet maakt ook deel uit van de  uitvoering van de verschillende vonnissen tegen de Staat waaronder het Kaliña & Lokono vonnis uit 2015.

De voorzitter van de Vereniging Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS), kapitein Theo Jubitana, zegt dat het een heel belangrijke dag is omdat het traject van strijd voeren één is van eeuwen. Door de VIDS wordt er al zeker 25 jaar strijd gevoerd voor "onze grondrechten", zegt Jubitana. Tijdens de consultatiebijeenkomsten heeft ook de VIDS een flinke bijdrage geleverd, vertelt Jubitana. De inheemsen en marrons hebben duidelijk aangegeven dat hun gronden juridisch erkend moeten worden. Het traditioneel gezag moet ook een wettelijke basis krijgen in de wet, maar dat geldt ook voor de demarcatie, de grenzen van de gebieden waar de inheemse dorpen grenzen met de marrongebieden. “Het is fantastisch, dat wilden we al die tijd hebben.”

John Lesina, hoofdkapitein van de Aucaners uit Drie Tabbetje, zegt dat zijn voorouders al bijna 400 jaar in het binnenland wonen en de inheemsen al bijkans 570 jaar, maar toch hebben zij geen recht op hun gronden. De demarcatie en de wet op het traditioneel gezag zijn heel belangrijk voor hem, maar ook FPIC, omdat inspraak bij wet geregeld wordt. De hoofdkapitein merkt op dat het verkiezingsjaar, 2020, voor de deur staat en alle politieke organisaties roepen dat ze het binnenland willen helpen ontwikkelen en dat het hun mensen zijn in het achterland. “Nu is het juiste ogenblik om dat te tonen aan de mensen van het binnenland. Politiek gaan we die gasten volgen." Lesina geeft aan dat er gekeken zal worden welke Assembleeleden tegen de wet stemmen en dat de mensen stemadvies gegeven zal worden op wie te stemmen. Hij hoopt dat de wet vóór de verkiezingen wordt aangeboden en aangenomen. ”Dit is een mooie issue zelf voor de president, dat de president zich ook onsterfelijk maakt”, door deze wet vóór de verkiezingen in De Nationale Assemblee te brengen, besluit Lesina.


Hoofdkapitein John Lesina (links) en VIDS-voorzitter Theo Jubitana.

Het heeft drie jaar geduurd om dit punt te bereiken, zegt minister Dikan. Het is een ingewikkeld vraagstuk om op te lossen. Als het makkelijk was was dit allang opgelost, meent de minister. Hij zegt dat de politieke vertaling van de kapitein zijn visie is, "maar als minister, als overheid doen we ons werk". Dikan geeft aan dat het haalbaar is om in zeven maanden de wet goed te keuren. De wet moet eerst worden ingelezen door de Raad van Ministers waarna deze naar de president wordt doorgestuurd. Dikan is positief ingesteld om de wet zelfs dit jaar, met de inzet van alle instituten, af te kunnen ronden, alhoewel dit afhankelijk is van de agenda's van overige betrokkenen.

“Met het indienen van de conceptwetten hebben we ook uitvoering gegeven aan de verschillende vonnissen uitgesproken door het Hof, de OAS.” Hier is opgenomen dat de Staat Suriname de collectieve rechten van de inheemsen en tribale moest erkennen, waaronder ook grondenrechten en FPIC. "Dit houdt in dat de mensen eerst geconsulteerd moeten worden voor je dingen in hun leef en woongebieden doet."

Raoul Lith