Jeroe: Berechting heeft geen zin

Het is beter in vrede te leven met de veroorzakers van het leed van nabestaanden en slachtoffers uit de militaire periode en de Binnenlandse Oorlog. Een berechting heeft geen zin en zal niet bijdragen aan vrede. Dit stelt Humphry Jeroe, voorzitter van het Comité Slachtoffers en Nabestaanden van Politiek Geweld.

Het Comité heeft donderdag een gedenkwandeling gehouden op het Pad van Verzoening, de route tussen het monument van de Binnenlandse Oorlog en Bastion Veere in Fort Zeelandia. “Wij willen het leed van de slachtoffers en nabestaanden van politiek geweld met elkaar verbinden,” legt Jeroe uit. Het idee is ontstaan na een bezoek van Stanley Henkeman, directeur van het Institute for Justice and Reconciliation in Zuid-Afrika, haalt Jeroe aan. Aan Henkeman zijn de beide symbolen van leed getoond: het Fort Zeelandia waar op 8 december 1982 vijftien mannen zijn gemarteld en gedood en het monument van de Binnenlandse Oorlog, die aan minimaal 450 mensen het leven heeft gekost, deelt Jeroe mee.

“We kunnen tot in de eeuwigheid elkaar verwijten dat wij verantwoordelijk zijn voor elkaars leed. Maar we kunnen ook de moeilijke stap nemen om in gesprek te gaan met elkaar en een democratische omgeving scheppen waarbij eenieder zijn eigen verhaal kan vertellen. Dat geldt voor de 8 decembergroep, de militairen, voor de verzetsgroepen, voor de burgers." De bestuursleden van het Comité hebben een krans en een bloem gelegd bij de voordeur van het fort.
Jeroe ziet geen heil in een strafproces. “Sommige mensen willen dat; ze zijn er vrij in. Wij willen gaarne dialoog en waarheidsvinding. Dat is onze manier om te komen tot gerechtigheid. Als iemand gestraft wordt en weer vrijkomt hoeft dat niet te betekenen dat hij en degene die het proces heeft geleid, in vrede zullen leven. Ik geloof niet in een straf.”

Jeroe is slachtoffer van de Binnenlandse Oorlog op Pokigron. Hij geeft aan dat hij ondertussen vrede gesloten heeft met de vroegere veroorzakers van zijn leed. “Wij zijn erover heen gestapt. We zijn op een punt gekomen waarbij we zeggen dat ook al zouden ze nu gestraft zijn, het helpt ons niet meer. Het beste voor ons is dat we in vrede met deze mensen leven. Ik heb op de Dag van Rouw naast Brunswijk (voormalig leider van Jungle Commando) gezeten. Deze man, Eddie Wee Wee, zijn broer is door de mannen van Brunswijk kapot geschoten, op een wrede manier vermoord,” deelt Jeroe mee, terwijl hij Wee Wee aan de arm houdt. “Hij is nu lid van Brunswijks politieke partij. Ik heb een neef die trainer is bij Inter Moengo Tapoe.’

“Wij moeten met elkaar in vrede leven,” benadrukt Jeroe. “Als ik kijk naar wat er allemaal is gebeurd op Pokigron met mijn mensen en de andere wrede dingen tijdens de Binnenlandse Oorlog, dan zou je kunnen zeggen ‘straf ze allemaal, gooi ze allemaal in de bak!’ Maar als ze eruit zijn heb ik die vrede nog niet. Ik denk dat het makkelijker is, beter is, als we met deze mensen in vrede leven dan dat we ze de gevangenis instoppen. Ze komen vrij. Wat doen we dan verder? Dan lopen we nog steeds langs elkaar heen. Dan kunnen we nog steeds niet met elkaar aan de vooruitgang van Suriname werken.” In juni 2017, zal het Pad van Verzoening weer bewandeld worden. Dit keer vanuit Fort Zeelandia naar het monument van de Binnenlandse Oorlog.

René Gompers