Op SCO-top: Putin geeft Westen de schuld van oorlog in Oekraïne

De Russische president Vladimir Putin heeft het Westen de schuld gegeven van het aanwakkeren van de oorlog in Oekraïne. Hij beweerde dat de aanval van Moskou werd uitgelokt door jarenlange westerse provocaties. Tijdens de top van de Shanghai Cooperation Organisation (SCO) in de Chinese stad Tianjin beschuldigde Putin de NAVO maandag ervan de regio te destabiliseren en verwierp hij beweringen dat Rusland de oorlog had uitgelokt.

"Deze crisis werd niet veroorzaakt door de Russische aanval op Oekraïne, maar was het gevolg van een staatsgreep in Oekraïne, die werd gesteund en geprovoceerd door het Westen", vertelde Putin aan de bijeenkomst van regionale leiders. Hij verwees naar de pro-Europese opstand van 2013-2014 die de toenmalige Oekraïense president Viktor Janoekovitsj ten val bracht.

Rusland reageerde op de revolutie door de Krim te annexeren en separatisten in Oost-Oekraïne te steunen, wat leidde tot een conflict dat tienduizenden doden heeft geëist en grote delen van het land heeft verwoest.

De grootschalige invasie van Oekraïne door Moskou in 2022 escaleerde de gevechten, wat leidde tot verregaande sancties van de Verenigde Staten en de Europese Unie en een diepere isolatie van Rusland ten opzichte van het Westen, maar niet van de rest van de internationale gemeenschap.

Putin zei dat westerse pogingen om Oekraïne bij de NAVO te betrekken een belangrijke drijfveer voor de oorlog waren. Hij herhaalde dat de Russische veiligheidszorgen moeten worden aangepakt voordat er een vredesakkoord kan worden bereikt.

"Om de Oekraïense regeling duurzaam en op de lange termijn te laten zijn, moeten de grondoorzaken van de crisis worden aangepakt", zei hij.

De Russische president benadrukte de gesprekken die hij in augustus met de Amerikaanse president Donald Trump voerde en beschreef de gesprekken als "het openen van de weg naar vrede". Hij prees de diplomatieke inspanningen van Beijing en New Delhi en zei dat hun voorstellen "de oplossing van de Oekraïense crisis zouden kunnen vergemakkelijken".

Putin ontmoette zondag de Chinese president Xi Jinping om Oekraïne te bespreken en zei dat hij die gesprekken zou uitbreiden in bilaterale ontmoetingen met leiders in de marge van de top. De Indiase premier Narendra Modi, de Iraanse president Masoud Pezeshkian en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan zijn ook aanwezig.

Moskou en Beijing hebben de SCO gepromoot als tegenwicht tegen door het Westen geleide allianties. Putin betoogde dat de wereld een "systeem nodig heeft dat verouderde eurocentrische en Euro-Atlantische modellen zou vervangen".

Ondanks herhaalde oproepen van Trump aan Moskou en Kiev om te onderhandelen, zijn de vredesinspanningen mislukt. Rusland heeft voorstellen voor een staakt-het-vuren afgewezen en geëist dat Oekraïne meer grondgebied afstaat, voorwaarden die Kiev als onacceptabel heeft afgedaan.

"Om de Oekraïense regeling duurzaam en op de lange termijn te laten zijn, moeten de grondoorzaken van de crisis worden aangepakt", aldus Putin.

Een deel van de bron van het conflict "ligt in de aanhoudende pogingen van het Westen om Oekraïne tot de NAVO toe te laten", zei hij.

Putin voerde ook gesprekken met Modi en Erdogan en zal naar verwachting later op maandag Pezeshkian ontmoeten in een poging om meer diplomatieke steun te krijgen in het slepende conflict.