Assembleelid Jennifer Vreedzaam
De Centrale Bank van Suriname (CBvS) moet voldoende deskundig personeel, financiële middelen en technische capaciteit krijgen om daadwerkelijk toezicht te kunnen houden op aanbieders van virtuele activa. DNA-lid Jennifer Vreedzaam (NDP) waarschuwt dat de nieuwe wet voor toezicht op de cryptosector anders vooral op papier kan bestaan. Tegelijk vindt zij dat Suriname moet voorkomen dat te strenge regels kleine aanbieders uit de markt drukken en technologische innovatie afremmen.

Vreedzaam bracht deze punten naar voren tijdens de behandeling van de ontwerpwet Toezicht Virtuele Activa Dienstverleners vrijdag in De Nationale Assemblée. Zij is lid van de Commissie van Rapporteurs die het wetsvoorstel heeft voorbereid. Volgens haar is regulering van de sector noodzakelijk om een evenwicht te vinden tussen digitale vernieuwing en bescherming van het financiële stelsel. Bedrijven die virtuele activa-diensten aanbieden, moeten onder meer beschikken over systemen voor risicobeheer, continuïteit bij storingen, beveiliging van digitale partners en IT-leveranciers en adequate controles en audits.

Vreedzaam waarschuwde echter voor overregulering. Vooral jonge en kleinere technologiebedrijven kunnen volgens haar moeite krijgen om aan zware eisen te voldoen. Juridische advisering, administratie en beveiligingssystemen brengen kosten met zich mee die voor kleine aanbieders relatief zwaar kunnen wegen. Zij vroeg daarom hoe deze groep binnen het nieuwe stelsel wordt beschermd.

Zorgen over capaciteit Centrale Bank
Een belangrijk aandachtspunt is volgens Vreedzaam de uitvoerbaarheid van het toezicht. De CBvS krijgt er met de wet een volledig nieuwe toezichtstaak bij, maar volgens haar is onvoldoende duidelijk hoeveel extra personeel, budget en technische infrastructuur daarvoor beschikbaar komen.

Zij wees specifiek op blockchainanalyse, waarmee transacties kunnen worden gevolgd en verdachte of frauduleuze activiteiten kunnen worden opgespoord. De vraag is volgens haar of de Centrale Bank voldoende expertise en instrumenten heeft om dergelijke analyses daadwerkelijk uit te voeren.

Vreedzaam wil daarom dat de capaciteit van de CBvS beter wordt gewaarborgd. Zij stelde onder meer voor dat jaarlijks aan DNA wordt gerapporteerd over personeel, budget en uitgevoerde onderzoeken. “Zonder geld en mensen” kan het toezicht volgens haar een dode letter worden.

Meer rechtsbescherming en transparantie
Ook de rechtsbescherming van dienstverleners moet volgens het DNA-lid duidelijker worden geregeld. In het wetsvoorstel wordt wel gesproken over bezwaar en beroep, maar volgens Vreedzaam is onvoldoende duidelijk bij welke instantie een onderneming terechtkan wanneer zij het niet eens is met een besluit van de Centrale Bank.

Daarnaast vindt zij sommige weigeringsgronden voor een vergunning te ruim geformuleerd. Dat kan volgens haar ruimte laten voor willekeur. Ook ontbreekt volgens haar een compensatieregeling voor consumenten wanneer een aanbieder failliet gaat.Vreedzaam pleitte verder voor een openbaar register van vergunninghouders, waarin onder meer naam, adres, status en classificatie van aanbieders worden opgenomen. Burgers en bedrijven kunnen dan zelf controleren of zij zaken doen met een onderneming die onder toezicht staat.

Zij stelde ook voor wettelijke bescherming te bieden aan klokkenluiders die misstanden bij aanbieders van virtuele activa melden bij de Centrale Bank.

Wet na twee jaar evalueren
Omdat de technologie rond virtuele activa snel verandert, vindt Vreedzaam dat ook de wet moet kunnen meegroeien. Zij stelde voor om een evaluatieclausule op te nemen, zodat de werking van de wet na twee jaar wordt onderzocht en het evaluatierapport naar DNA wordt gestuurd.

Ook opperde zij de mogelijkheid van gecontroleerde testomgevingen waarin ondernemingen nieuwe financiële technologie en diensten kunnen uitproberen. De toezichthouder kan daarmee ervaring opdoen voordat nieuwe ontwikkelingen volledig in regelgeving worden vastgelegd.

Vreedzaam noemde de ontwerpwet uiteindelijk een noodzakelijke en in hoofdlijnen goede eerste stap om de sector te reguleren en Suriname beter te laten aansluiten op de FATF-vereisten. De kracht van het voorstel zit volgens haar in de vergunningplicht en handhavingsmogelijkheden. De grootste risico's liggen echter bij de uitvoerbaarheid en de rechtsbescherming.