De bouwkundige restauratie van het Elisabeth Samsonhuis in de historische binnenstad van Paramaribo is afgerond. Acht jaar nadat de Stichting Elisabeth Samsonhuis besloot zich in te zetten voor de redding van het monumentale pand, kan het gebouw geleidelijk in gebruik worden genomen. Het huis krijgt meerdere functies: museum, culturele ontmoetingsplaats, kantoorruimte en toeristische trekpleister. De officiële opening volgt nadat ook de inrichting en werkzaamheden op het terrein zijn voltooid.

Het markante gebouw op de hoek van de Wagenweg-, Heeren- en Malebatrumstraat werd op 31 juli bouwtechnisch opgeleverd. De restauratie was een langdurig traject van voorbereiding, fondsenwerving, vergunningen en bouwwerkzaamheden. "Vandaag kunnen we zeggen: het gebouw is gered", zegt schrijfster en voorzitter van de stichting Cynthia Mc Leod. Volgens haar toont het project aan dat grote erfgoedprojecten in Suriname mogelijk zijn wanneer verschillende partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen.


Mc Leod zet zich al jaren in voor het behoud van het pand en voor het onder de aandacht brengen van het levensverhaal van Elisabeth Samson. Zij deed uitgebreid historisch onderzoek naar Samson en publiceerde daarover in 1993. In 2000 verscheen haar roman De vrije negerin Elisabeth: gevangene van kleur.

Museum over Elisabeth Samson
Elisabeth Samson (1715-1771) was een vrijgeboren zwarte vrouw die zich ontwikkelde tot een succesvolle onderneemster en een van de rijkste vrouwen in het achttiende-eeuwse Suriname. Haar geschiedenis krijgt een centrale plaats in het gerestaureerde gebouw. Op de eerste verdieping wordt een museum ingericht met historisch meubilair en andere aankleding. Op de begane grond komt een multifunctionele ruimte voor onder meer lezingen, workshops en podiumkunsten.

De tweede verdieping en zolder worden bestemd voor kantoorruimte, terwijl voor de kelder een horecagerelateerde bestemming is voorzien. De inkomsten uit deze activiteiten moeten bijdragen aan het duurzame beheer en onderhoud van het monument.


Het gebouw kent zelf een lange geschiedenis. Het toenmalige gouvernement kocht het pand in 1821. Het deed daarna onder meer dienst als school en als kantoor van de burgerlijke stand, inclusief trouwzaal. Van 1967 tot 2012 was het ministerie van Arbeid er gevestigd. Nadat de overheid het pand had verlaten, raakte de toekomst ervan onzeker.

De Stichting Elisabeth Samsonhuis werd in mei 2018 opgericht en kon het gebouw in januari 2021 aankopen. In november 2022 begon de restauratie van onder meer de draagconstructie, het dak, de gevels en vloeren. Vanaf september 2024 werd gewerkt aan de verdere afbouw, technische voorzieningen, beveiliging en inrichting.


Ruim USD 2 miljoen
Met het project is een totale investering van ongeveer USD 2,15 miljoen gemoeid. Per 1 augustus was volgens de stichting USD 1,84 miljoen aan financiering veiliggesteld en ongeveer USD 1,75 miljoen uitgegeven. Voor de resterende inrichting, terreinwerkzaamheden en verdere exploitatie wordt nog aanvullende financiering gezocht. Het project kreeg financiële ondersteuning van verschillende Surinaamse en internationale organisaties en donateurs.

De stichting neemt het Elisabeth Samsonhuis de komende periode geleidelijk in gebruik. De grand opening volgt wanneer ook de terreinwerkzaamheden en inrichting zijn afgerond. Volgens het bestuur moet het project niet alleen een historisch gebouw behouden, maar ook laten zien wat mogelijk is met ander bedreigd Surinaams erfgoed. "Investeren in erfgoed is investeren in de toekomst", stelt de stichting.