Rabin Parmessar, voorzitter commissie van rapporteurs.
De dienstverlening rond cryptomunten en andere virtuele activa moeten onder toezicht worden gebracht, maar de nieuwe regels mogen niet zo zwaar worden dat kleine lokale ondernemers van de markt worden gedrukt. Dat is de kern van het betoog van Rabin Parmessar (NDP) bij de behandeling van de ontwerpwet Toezicht Virtuele Activa Dienstverleners. Volgens de voorzitter van de commissie van rapporteurs is de wet noodzakelijk om witwassen en andere financiële risico's tegen te gaan en aan internationale verplichtingen te voldoen, maar moet het ontwerp op belangrijke onderdelen worden aangescherpt.

De ontwerpwet regelt het toezicht op bedrijven en instellingen die diensten aanbieden rond virtuele activa, waaronder cryptomunten. Het gaat bijvoorbeeld om het omwisselen van cryptomunten naar regulier geld, handelsplatformen, het bewaren en overdragen van digitale activa en het beheren van cryptobeleggingen. Voor dergelijke dienstverlening wordt een vergunning van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) verplicht.

Parmessar benadrukte tijdens de openbare vergadering vrijdag dat regulering noodzakelijk is. Zonder voldoende toezicht kunnen virtuele activa worden misbruikt voor onder meer witwassen, terrorismefinanciering en andere illegale geldstromen. Ook moet Suriname voldoen aan internationale FATF-regels. Een onvoldoende wettelijk kader kan gevolgen hebben voor de internationale financiële positie van het land en voor correspondentbankrelaties en het betalingsverkeer. Volgens Parmessar ligt de discussie daarom niet bij de vraag óf er toezicht moet komen, maar hoe dat toezicht wordt ingericht.

Te veel macht bij Centrale Bank
Een belangrijk bezwaar is dat het wetsontwerp volgens Parmessar veel ruimte laat aan de Centrale Bank om belangrijke voorwaarden later via richtlijnen vast te stellen. Het gaat onder meer om kapitaaleisen, vergunningcategorieën, technische eisen, boetes, rapportageverplichtingen en kosten. Volgens hem moeten de belangrijkste regels in de wet zelf worden vastgelegd. De Centrale Bank moet voldoende ruimte krijgen om technische zaken uit te werken, maar het parlement mag de controle over wezenlijke voorwaarden niet uit handen geven.

Een tweede punt is de positie van kleine Surinaamse bedrijven. Parmessar waarschuwde ervoor dat een kleine lokale aanbieder niet automatisch aan dezelfde zware eisen moet worden onderworpen als een groot internationaal cryptoplatform.

Hij pleit daarom voor risicogebaseerd toezicht: hoe groter het bedrijf en hoe groter de financiële risico's, hoe zwaarder de eisen mogen zijn. Daarmee moet worden voorkomen dat lokale ondernemers vanwege hoge kosten en ingewikkelde regels verdwijnen, terwijl grote buitenlandse aanbieders de markt kunnen blijven bedienen.

Bestaande bedrijven beschermen
Ook voor bedrijven die nu al actief zijn, moet volgens Parmessar een duidelijke overgangsregeling komen. Zij moeten na invoering van de wet een vergunning aanvragen. Zolang die aanvraag wordt behandeld, moet duidelijk zijn of en onder welke voorwaarden zij hun activiteiten mogen voortzetten.

Zonder zo'n regeling kunnen ondernemingen klanten, personeel en investeringen verliezen terwijl zij nog wachten op een besluit van de Centrale Bank. Parmessar vroeg daarnaast om betere rechtsbescherming. De Centrale Bank krijgt bevoegdheden om onder meer boetes op te leggen, vergunningen in te trekken en activiteiten te laten stopzetten. Ondernemers moeten volgens hem tegen dergelijke ingrijpende besluiten effectief bezwaar en beroep kunnen instellen.

Bescherming van klanten
De NDP'er vindt ook dat de bescherming van consumenten sterker in de wet moet worden opgenomen. Zo moet duidelijk worden geregeld wat met de digitale bezittingen van klanten gebeurt wanneer een cryptobedrijf failliet gaat of zijn vergunning verliest. Ook zijn volgens hem wettelijke waarborgen nodig voor cybersecurity, bescherming van klantvermogen en het tegengaan van marktmanipulatie.

Parmessar concludeerde dat zijn fractie de verdere behandeling van de wet kan ondersteunen, maar alleen wanneer serieus naar de tekortkomingen wordt gekeken. De wet moet volgens hem niet alleen worden gezien als een middel om aan internationale eisen te voldoen. Een goed gereguleerde digitale financiële sector kan ook mogelijkheden bieden voor innovatie, financiële dienstverlening en economische diversificatie.

“We moeten niet alles vrijlaten, maar ook niet alles dichtregelen”, vatte Parmessar zijn benadering samen. De uiteindelijke wet moet volgens hem een stevig en uitvoerbaar kader bieden dat het financiële systeem beschermt, zonder Surinaamse ondernemers en innovatie onnodig buiten te sluiten.