De Chinese president Xi Jinping verwelkomt de Russische leider Vladimir Putin tijdens een top van de Shanghai Cooperation Organisation in Tianjin, China, op 31 augustus 2025. (Foto via Reuters)
Als de Russische president Vladimir Putin dinsdagavond in Beijing aankomt, staat op zijn agenda het herdenken van het 25 jaar oude Verdrag van Goede Nabijheid en Vriendschappelijke Samenwerking uit 2001, samen met zijn Chinese collega Xi Jinping. Maar volgens analisten gaat de betekenis van deze top, waarschijnlijk woensdag, veel verder – vooral door het tijdstip waarop ze plaatsvindt.

Putin’s bezoek werd namelijk aangekondigd vlak nadat de Amerikaanse president Donald Trump China had verlaten na zijn eigen top met Xi. Hoewel Trump sprak over brede handelsdeals, is er weinig bewijs dat de VS en China vooruitgang boekten in de meest gevoelige kwesties, zoals Taiwan en de oorlog van de VS en Israël tegen Iran.

Dat komt Putin goed uit, want het geeft hem het vertrouwen dat China zijn relatie met Rusland niet gaat afzwakken. Voor China zijn de opeenvolgende bezoeken van Trump en Putin een diplomatiek statement: het toont dat China als sterke speler rivalen op eigen voorwaarden kan benaderen.

Beide landen worden door Westerse sancties getroffen en zien Trump’s buitenlandse beleid als roekeloos. Ze hebben de afgelopen jaren een nauwe samenwerking opgebouwd, waarbij geen grote verandering wordt verwacht tijdens Putin’s bezoek. Toch laat het bezoek zien hoe Beijing zijn positie in een steeds fragmenterende wereldorde verstevigt.

'Putin heeft dit meer nodig dan Xi'
Hoewel er geen doorbraken worden verwacht, zal de strategische relatie worden verdiept, vooral op economisch gebied en militaire samenwerking, zeggen experts. Zo wil China tegen een ‘korting’ toegang tot Russisch energie, terwijl Rusland afhankelijk is van Chinese technologie, zoals voor drones.

Tegelijkertijd is het bezoek belangrijker voor Putin dan voor Xi. Rusland is de ‘jongere partner’ geworden na Putin’s problematische oorlog in Oekraïne en zoekt mogelijk meer militaire steun van China. Volgens een expert heeft China “alle kaarten in handen” en zal Putin, net als Trump eerder, bij Beijing aankloppen.

Toch waarschuwen analisten dat de relatie niet puur hiërarchisch is. Beide landen streven naar een multipolaire wereld zonder dominante machten die anderen dwingen.

China als 'neutrale grootmacht' in een verdeelde wereld
De opeenvolgende topontmoetingen laten vooral zien hoe China zichzelf positioneert als onmisbare bemiddelaar in een verdeelde wereld. China presenteert zich als neutrale speler zonder vijanden, ook al is het nauwer verbonden met Rusland.

De oorlog van de VS en Israël tegen Iran, die de wereldwijde energiemarkten verstoort, raakt China economisch harder dan Rusland. Rusland profiteert kortstondig van de verstoring, maar beide landen willen uiteindelijk stabiliteit en een einde aan het conflict.

Uit de Trump-Xi top bleek dat China Trump niet gaf wat hij wilde: een einde van de oorlog in Iran. Rusland is tevreden dat China zijn bondgenoten, zoals Iran, niet zal verlaten.

De oorlog in Oekraïne zal ongetwijfeld worden besproken, maar China zal Rusland niet onder druk zetten voor een specifieke uitkomst. China wil bemiddelen, maar ziet ook niet graag dat Rusland wordt vernederd.

Hoewel het bezoek waarschijnlijk geen grote diplomatieke doorbraak oplevert, laat het één ding duidelijk zien: door achtereenvolgens de Amerikaanse en Russische president te ontvangen, maakt China zich onmisbaar op het wereldtoneel.