De B1-brug die is beschadigd door een aanval, terwijl het Amerikaans-Israëlische conflict met Iran voortduurt, in Karaj, Iran. (Foto WANA via Reuters)
Een Amerikaans gevechtsvliegtuig is vrijdag boven Iran neergeschoten, volgens functionarissen van beide landen het eerste bekende incident van deze aard sinds het begin van de oorlog vijf weken geleden. Een van de bemanningsleden werd gered nadat hij zijn schietstoel had gebruikt, terwijl de ander nog wordt vermist, aldus een Amerikaanse bron.

Dit incident benadrukt de voortdurende risico’s voor Amerikaanse en Israëlische vliegtuigen in het luchtruim boven Iran, ondanks eerder gemaakte uitspraken van president Donald Trump en minister van Defensie Pete Hegseth dat de luchtmacht volledige controle had.

Tegelijkertijd crashte vrijdag een tweede gevechtsvliegtuig van de Amerikaanse luchtmacht in de Golfregio, zo meldde The New York Times op basis van informatie van twee Amerikaanse functionarissen. De enige piloot van dat toestel werd gered.

Iraanse media meldden dat bewoners schoten op Amerikaanse helikopters die deelnamen aan een zoektocht en reddingsmissie na het neerhalen van wat volgens Amerikaanse bronnen een tweezits F-15E jet was. De Revolutionaire Garde van Iran geeft aan het gebied rond de crashplaats in het zuidwesten van Iran te doorzoeken. De regionale gouverneur riep op tot het vangen of doden van “strijdkrachten van de vijand”.

Het Pentagon en het Amerikaanse Centraal Commando hebben nog niet gereageerd.

Volgens een forensisch analist passen beelden van het staartvin van het vliegtuig, die op sociale media circuleerden, bij een F-15E Strike Eagle, een tweepersoons gevechtsvliegtuig.

Geen zicht op einde van het conflict
De mogelijkheid dat een Amerikaanse militair nog in leven is en zich schuilhoudt in Iran verhoogt de druk op Washington in een conflict dat weinig publieke steun geniet en zonder tekenen van een snel einde.

Volgens het Wall Street Journal heeft Iran officieel aan bemiddelaars laten weten niet bereid te zijn binnenkort met Amerikaanse functionarissen in Islamabad te onderhandelen. Pogingen tot een wapenstilstand, geleid door Pakistan, lijken vastgelopen.

De oorlog begon eind februari met een golf van luchtaanvallen door de VS en Israël, waarbij de Iraanse Opperste leider ayatollah Ali Khamenei werd gedood. Sindsdien zijn duizenden mensen omgekomen en is de wereldeconomie bedreigd.

Tot nu toe zijn 13 Amerikaanse militairen omgekomen en meer dan 300 gewond geraakt, meldt het Amerikaanse Centraal Commando.

Iran heeft drones en raketten afgevuurd op Israël en richt zich ook op Golfstaten die bondgenoten zijn van de VS. Deze landen houden zich tot nu toe nog afzijdig uit angst voor verdere escalatie.

In een veiligheidswaarschuwing stelde de Amerikaanse ambassade in Beiroet dat Iran en aan Iran gelieerde groepen mogelijk universiteiten in Libanon kunnen aanvallen. Amerikaanse burgers in het land wordt aangeraden te vertrekken zolang commerciële vluchten nog beschikbaar zijn.

Israël voert een gelijktijdige campagne tegen Hezbollah, de door Iran gesteunde militante groep in Libanon, nadat Hezbollah raketten op Israël afvuurde.

Trump dreigt met aanvallen op bruggen en energiecentrales
Vrijdag dreigde president Trump met aanvallen op Iraanse bruggen en energiecentrales. Iran reageerde door een elektriciteits- en waterinstallatie in Kuweit aan te vallen, wat de kwetsbaarheid van de Golfstaten onderstreept die sterk afhankelijk zijn van ontziltingsinstallaties voor drinkwater.

Donderdag plaatste Trump op sociale media beelden van stofwolken en rookpluimen nadat Amerikaanse aanvallen de nieuw gebouwde B1-brug tussen Teheran en Karaj hadden getroffen. Volgens hem volgen er meer aanvallen.

“We zijn nog lang niet begonnen met het vernietigen van wat er in Iran over is. Eerst de bruggen, daarna de elektriciteitscentrales!” schreef Trump.

Vrijdag werd een drone-aanval gemeld op een hulpdepot van het Rode Kruis in de provincie Bushehr, in het zuiden van Iran.

De Koeweitse Petroleummaatschappij meldde dat haar raffinaderij Mina al-Ahmadi door drones was getroffen. Ook in Saudi-Arabië en Abu Dhabi werden aanvallen onderschept. Raketresten vielen in de buurt van de Israëlische havenstad Haifa, waar een grote olieraffinaderij is gevestigd.

De oliemarkten waren gesloten nadat de prijs van Amerikaanse benchmarkolie donderdag met 11 procent steeg, mede door Trumps toespraak die geen duidelijk signaal gaf over een spoedig einde van de oorlog.