Een algemeen beeld van El Malecon in Cuba. (Foto: AP)
De Cubaanse autoriteiten hebben bevestigd dat zij vier ballingen hebben gedood en zes anderen hebben verwond nadat zij woensdag met een speedboot, geregistreerd in Florida, Cubaanse wateren waren binnengedrongen en het vuur openden op een Cubaanse patrouille. Het incident vond plaats te midden van verhoogde spanningen tussen de Verenigde Staten en Cuba.

Volgens het Cubaanse ministerie van Binnenlandse Zaken bestond de groep uit zwaarbewapende tegenstanders van de Cubaanse regering, waarvan sommigen eerder werden gezocht wegens het beramen van terroristische aanslagen. De aanvallers droegen camouflagekleding en waren uitgerust met automatische wapens, handvuurwapens, zelfgemaakte explosieven, kogelvrije vesten en telescopische vizieren. Een extra verdachte werd op Cuba aangehouden vanwege betrokkenheid bij het plan.

De gewonden werden geëvacueerd en krijgen medische zorg, waaronder ook de commandant van de Cubaanse patrouille die gewond raakte. Het ministerie verklaarde dat volgens de verklaring van de arrestanten het doel was een infiltratie uit te voeren met terroristische intenties.

De Cubaanse ambassade in Paramaribo noemde de aanval een terroristische aanslag en riep de VS op om de activiteiten van anti-Cubaanse groepen binnen zijn grondgebied te stoppen. In een officiële verklaring stelde de ambassade dat "deze aanval niet alleen een schending van de soevereiniteit van Cuba is, maar ook een gevaar vormt voor de regionale vrede en stabiliteit."

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei tegenover de media dat het geen Amerikaanse operatie betrof en dat er geen Amerikaanse overheidsmedewerkers betrokken waren. Hij gaf aan dat de VS op eigen initiatief onderzoek zal doen om exact te achterhalen wat er is gebeurd. “Het is zeer ongebruikelijk om schietpartijen te zien op open zee,” aldus Rubio.

Het incident volgt op het Amerikaanse olieboycotbeleid tegen Cuba, dat de druk op de communistische regering verhoogt. Tevens verwijst Rubio naar de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro op 3 januari door Amerikaanse troepen, een belangrijke bondgenoot van Cuba. Hij herhaalde zijn oproep tot ingrijpende veranderingen in Cuba.

Historisch gezien is Miami, waar veel Cubaanse ballingen wonen, het centrum geweest van pogingen om het Cubaanse regime omver te werpen, waaronder de mislukte Varkensbaai-invasie in 1961, gesteund door de CIA. Hoewel dergelijke acties de laatste jaren zeldzamer zijn, lijken recente spanningen en de energiecrisis Cuba’s tegenstanders te hebben versterkt.

De zes aangehouden verdachten van de speedboot zijn geïdentificeerd, waarbij twee ervan al verdacht werden van terroristische plannen tegen Cuba: Amijail Sanchez Gonzalez en Leordan Enrique Cruz Gomez. De dood van Michel Ortega Casanova is bevestigd, de identiteit van de andere drie overledenen is nog niet vrijgegeven. Ook werd een Cubaanse man, Duniel Hernandez Santos, gearresteerd wegens medeplichtigheid.

De speedboot naderde tot op ongeveer één nautische mijl van een kanaal bij Falcones Cay, aan de noordkust van Cuba, toen het werd benaderd door een vijfkoppige grenspatrouille. Na het openen van het vuur raakte de commandant gewond.

In Florida riepen politici op tot onafhankelijk onderzoek. Procurator-generaal James Uthmeier gaf opdracht tot een onderzoek in samenwerking met federale en lokale autoriteiten. Congreslid Carlos Gimenez, wiens district het zuidelijkste deel van Florida omvat, pleitte voor een federaal onderzoek en riep het ministerie van Buitenlandse Zaken en het leger op de zaak te onderzoeken. “De Amerikaanse autoriteiten moeten vaststellen of er Amerikaanse burgers of legale inwoners onder de slachtoffers zijn en precies achterhalen wat er is gebeurd,” zei Gimenez.

Internationale reacties en ontwikkelingen
Internationale mensenrechtenorganisaties roepen op tot transparantie en een onafhankelijk onderzoek naar het incident, waarbij zij waarschuwen voor mogelijke escalaties in een al gespannen regio.

De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) drong aan op terughoudendheid en benadrukte het belang van dialoog om verdere conflicten te voorkomen. Ook de Verenigde Naties heeft zich uitgesproken over de noodzaak om geweld te beperken en vreedzame oplossingen te zoeken.

De Europese Unie riep beide partijen op tot kalmte en respect voor internationale wetgeving. Een woordvoerder stelde: “We volgen de situatie nauwgezet en roepen op tot een de-escalatie en constructieve dialoog.”

Regionale bondgenoten van Cuba, zoals Venezuela en Nicaragua, veroordeelden de aanval en spraken hun steun uit aan Havana. Tegelijkertijd blijft de VS vasthouden aan strengere sancties en het handhaven van druk op de Cubaanse regering.