De Amerikaanse president Donald Trump houdt een grafiek vast naast de Amerikaanse minister van Handel, Howard Lutnick, terwijl Trump een toespraak houdt over importheffingen in de Rozentuin van het Witte Huis in Washington D.C., VS, op 2 april 2022. (Foto: Reuters)
De Amerikaanse president Donald Trump reageerde furieus op het vrijdag uitgesproken oordeel van het Hooggerechtshof, dat stelde dat hij niet de bevoegdheid heeft om eenzijdig invoertarieven op import te bepalen. Hij bekritiseerde individuele rechters en kondigde aan een andere, strengere wet te gebruiken om zijn wereldwijde handelsconflict voort te zetten. Direct na de uitspraak kondigde Trump aan dat hij een tijdelijke invoerheffing van 10% zal invoeren op import uit alle landen, bovenop bestaande tarieven, voor de maximale periode van 150 dagen die het Congres toestaat.

De historische uitspraak van het Hooggerechtshof met een meerderheid van 6-3 vernietigt de invloed die Trump en zijn handelsgezanten wereldwijd hadden bij het afdwingen van handelsvoorwaarden onder dreiging van hoge tarieven. De uitspraak zet vraagtekens bij de vele handelsakkoorden die recent werden gesloten onder druk van deze tarieven. De uitspraak zorgde aanvankelijk voor een stijging van de Amerikaanse aandelenmarkten, maar de nervositeit over de onduidelijkheid over Trumps volgende stappen bleef voelbaar.

De uitspraak liet ook de status open van de ongeveer 175 miljard dollar die Trump via deze tarieven had geïnd bij Amerikaanse importeurs, omdat de rechtbank oordeelde dat hij de wet verkeerd had geïnterpreteerd.

“Ik schaam me voor sommige leden van het hof, ik schaam me absoluut,” zei Trump tijdens een persconferentie in het Witte Huis. “Ze hebben niet de moed gehad om te doen wat juist is voor ons land.” Hij suggereerde zonder bewijs dat corruptie een rol speelde bij de meerderheid van het hof, onder leiding van opperrechter John Roberts. “Ze zijn erg onpatriottisch en ontrouw aan onze grondwet. Het is mijn mening dat het hof is beïnvloed door buitenlandse belangen en een politieke beweging die veel kleiner is dan velen denken.”

Het hof stelde dat Trump sinds zijn aantreden 13 maanden geleden had beweerd over een “buitengewone bevoegdheid te beschikken om eenzijdig tarieven van onbeperkte omvang, duur en reikwijdte op te leggen”. Hij beriep zich hiervoor op de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), die hem volgens hem het recht gaf tarieven naar eigen inzicht vast te stellen.

De rechtbank maakte echter duidelijk dat Trump die bevoegdheid niet had bewezen en zijn gezag had overschreden. Tarieven zijn volgens de grondwet belastingen die door het Congres moeten worden vastgesteld.

Trump noemde de uitspraak “belachelijk”, maar kondigde aan dat hij “andere manieren, talloze andere manieren” heeft om zijn beleid voort te zetten. Hij gebruikte direct Section 122 van de Trade Act van 1974, waarmee een president tot 15% tarieven kan opleggen voor maximaal 150 dagen om “fundamentele internationale betalingsproblemen” op te lossen. Ook deze maatregel kan juridische bezwaren oproepen en kan alleen met toestemming van het Congres worden verlengd.

Daarnaast gaf Trump aan opnieuw Section 301 van de Trade Act te willen inzetten, waarmee hij tarieven kan heffen tegen specifieke oneerlijke handelspraktijken, zoals intellectueel eigendom diefstal, na een uitgebreid onderzoek. Tijdens zijn eerste ambtstermijn zette hij deze wet in om tarieven tussen 7,5% en 25% te heffen op circa 370 miljard dollar aan Chinese import, tarieven die tijdens de regering-Biden grotendeels bleven bestaan.

Met deze nieuwe stap wordt het handelsconflict tussen de VS en de rest van de wereld wederom op scherp gezet, terwijl markten en handelspartners gespannen wachten op de verdere ontwikkelingen.