Prins Andrew, die zich op 29 september 1983 aansluit bij het 702 Naval Air Squadron in Portland, Dorset. (Archieffoto's AP)
Hij was naar verluidt de lieveling van zijn moeder, koningin Elizabeth II, maar de voormalige prins Andrew is al lange tijd een bron van hoofdpijn voor de Britse koninklijke familie. Andrew Mountbatten-Windsor werd donderdag, op zijn 66e verjaardag, gearresteerd op verdenking van ambtsmisbruik in een onderzoek naar zijn relatie met Jeffrey Epstein. Hij is de eerste hooggeplaatste Britse royal die is gearresteerd sinds koning Karel I, bijna 400 jaar geleden.

Andrew, geboren als prins in 1960, is het derde kind en de tweede zoon van de koningin en haar echtgenoot prins Philip. Zijn oudere broer Charles was voorbestemd voor de troon. Andrew bewandelde een beproefde weg voor jongere koninklijke zonen: militaire dienst.

Na 22 jaar in de Royal Navy, waaronder gevechtsoperaties als helikopterpiloot tijdens de Falklandoorlog van 1982, werd Andrew in 2001 benoemd tot speciaal vertegenwoordiger van Groot-Brittannië voor internationale handel en investeringen. Zijn frequente reizen, betaald met belastinggeld, leverden hem in de pers de bijnaam "Air Miles Andy" op.

Het huidige politieonderzoek vloeit voort uit die periode. Het volgt op documenten in recent vrijgegeven Epstein-dossiers die suggereren dat Andrew officiële overheidsdocumenten aan de overleden financier heeft doorgespeeld toen hij handelsgezant was. De voormalige prins is niet aangeklaagd voor een misdrijf. Hij heeft altijd elke vorm van wangedrag in verband met Epstein ontkend.

Verbanden met dubieuze figuren
Ooit een onderwerp van mediafascinatie vanwege zijn liefdesleven, werd de man die door de tabloids "Randy Andy" werd genoemd, een vaste bron van krantenkoppen vanwege zijn financiële problemen en banden met dubieuze figuren, waaronder Epstein, de Amerikaanse financier en veroordeelde zedendelinquent.

De zakelijke connecties van de toenmalige prins waren al sinds 2007 onderwerp van tabloidverhalen, toen hij zijn huis in de buurt van Windsor Castle verkocht voor 20% boven de vraagprijs van 15 miljoen pond. De koper zou Timur Kulibayev zijn geweest, de schoonzoon van de toenmalige Kazachse president Nursultan Nazarbayev, wat de vrees deed ontstaan ​​dat de deal een poging was om invloed in Groot-Brittannië te kopen.

Mountbatten-Windsor werd in 2011 gedwongen af ​​te treden uit zijn handelsfunctie vanwege groeiende bezorgdheid over zijn vriendschap met Epstein, die in 2008 tot 18 maanden gevangenisstraf was veroordeeld nadat hij schuldig had gepleit aan het ronselen van een minderjarige voor prostitutie.

In 2015 bevatten Amerikaanse rechtbankdocumenten beschuldigingen dat Andrew tussen 1999 en 2002 driemaal seks had gehad met een vrouw in Londen, New York en op Epsteins privé-eiland in het Caribisch gebied, waaronder toen zij volgens de Amerikaanse wetgeving minderjarig was. Hij ontkende de vrouw ooit te hebben ontmoet, die later werd geïdentificeerd als Virginia Roberts Giuffre.

Nadat Epstein in 2019 opnieuw was gearresteerd, gaf Andrew een rampzalig interview aan het BBC-programma Newsnight, waarin hij probeerde zijn contacten met Epstein goed te praten. Dit pakte averechts uit – hij werd breed bekritiseerd voor het geven van ongeloofwaardige verklaringen en het gebrek aan empathie voor Epsteins slachtoffers.

De hertog van York houdt de een week oude prinses Eugenie Victoria Helena vast buiten het Portland Hospital in Londen, 30 maart 1990.

Koninklijke ballingschap
Te midden van de hevige kritiek kondigde Andrew op 20 november 2019 aan dat hij zijn publieke taken en liefdadigheidswerk "voor onbepaalde tijd" zou neerleggen.

In augustus 2021 klaagde Giuffre Andrew aan bij een rechtbank in New York, omdat de prins seks met haar zou hebben gehad toen ze 17 was. Andrew bleef de beschuldigingen ontkennen, maar hij werd ontheven van al zijn militaire functies en koninklijk liefdadigheidswerk.

Andrew schikte de zaak uiteindelijk voor een onbekend bedrag. Hoewel hij geen schuld bekende, erkende Andrew wel het leed dat Giuffre als slachtoffer van mensenhandel had geleden. Giuffre pleegde in april 2025 zelfmoord op 41-jarige leeftijd.

In 2024 bracht een rechtszaak Andrews relatie aan het licht met een zakenman en vermeende Chinese spion die de toegang tot het Verenigd Koninkrijk werd ontzegd omdat hij een bedreiging voor de nationale veiligheid vormde. Volgens gerechtelijke documenten waren de autoriteiten bezorgd dat de man zijn invloed op Andrew zou kunnen misbruiken.

Nadat er e-mails opdoken waaruit bleek dat Andrew langer contact met Epstein had onderhouden dan hij eerder had beweerd, en Giuffre's postume memoires nieuwe beschuldigingen aan het licht brachten, ontnam koning Charles III zijn broer in oktober zijn titels van prins en hertog van York en zette hem uit zijn landhuis Royal Lodge in Windsor.

Ondanks dat hij zijn titel is kwijtgeraakt, blijft hij achtste in de lijn van troonopvolging. Er zou een wet moeten worden aangenomen om hem definitief van de troonopvolgingslijn te schrappen.

De Britse prins Andrew (m) en zijn dochters prinses Eugenie (l)  en prinses Beatrice verlaten Westminster Abbey na de huwelijksplechtigheid van prins William met Catherine Middleton in Londen, 29 april 2011.

Hij trouwde in 1986 met Sarah Ferguson en ze kregen twee dochters, prinses Beatrice en prinses Eugenie, voordat ze tien jaar later scheidden. Ferguson wordt ook geconfronteerd met vragen over haar vriendschap met Epstein.

De publicatie van miljoenen pagina's Epstein-dossiers door het Amerikaanse ministerie van Justitie vorige maand leidde tot hernieuwde aandacht voor de zaak.