Voormalig Zuid-Koreaans president Yoon veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf

Een Zuid-Koreaanse rechtbank heeft donderdag voormalig president Yoon Suk Yeol veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf wegens het beramen van een opstand in verband met zijn poging om in december 2024 de noodtoestand op te leggen. Het vonnis volgt op een van de meest ingrijpende processen in het land, dat sinds de val van Yoon worstelt met diepe politieke verdeeldheid.

De rechtbank oordeelde dat Yoon samen met toenmalig minister van Defensie Kim Yong-hyun had samengezworen om de constitutionele orde te ondermijnen door militairen naar het parlement te sturen, met als doel de parlementaire functies te verlammen. “Het sturen van bewapende troepen naar het parlement en het gebruik van apparatuur om arrestaties te plegen zijn daden van opstand,” verklaarde rechter Jee Kui-youn namens het driemanspanel.

Yoon en andere betrokkenen waren op 3 december 2024 actief betrokken bij strafbare feiten die leidden tot enorme maatschappelijke schade door de afkondiging van de noodtoestand. Naast Yoon, die bleek trok tijdens het voorlezen van het vonnis, werden ook zeven andere verdachten veroordeeld, waaronder Kim, die 30 jaar gevangenisstraf kreeg.

De verdediging van Yoon liet weten het vonnis te zullen bespreken en overweegt beroep aan te tekenen. Yoon Kab-keun, een van zijn advocaten, noemde het oordeel “volledig onrechtvaardig” omdat het volgens hem niet was gebaseerd op bewijs. Ook de advocaat van Kim kondigde een beroepsprocedure aan. Openbare aanklagers spraken van “spijt” over de uitspraak, maar wilden niet bevestigen of zij zelf in beroep gaan.

Het Zuid-Koreaanse wetboek kent voor opstand een maximale straf van levenslang of de doodstraf, hoewel de doodstraf sinds 1997 niet meer is uitgevoerd. Yoon ontkent alle aanklachten en stelt dat hij met zijn beslissing om de noodtoestand af te kondigen handelde binnen zijn presidentiële bevoegdheden om de obstructie door oppositiepartijen te stoppen.

De poging van Yoon om de noodtoestand in te voeren duurde slechts zes uur en leidde tot massale demonstraties en een afwijzing door het parlement. Toch veroorzaakte het een schokgolf in Zuid-Korea, een belangrijke economische macht en bondgenoot van de Verenigde Staten. Veel burgers zijn verdeeld over de uitspraak. Ko Jeong-suk, een 65-jarige toeschouwer bij het rechtbankgebouw, vond dat Yoon de doodstraf verdiende om herhaling te voorkomen. Tegelijkertijd verzamelden honderden aanhangers zich om zijn vrijlating te eisen.

President Lee Jae Myung, die in juni via tussentijdse verkiezingen aantrad na Yoon’s afzetting, prees de Zuid-Koreaanse bevolking voor het vreedzaam weerstaan van de noodtoestand. Hij noemde het een voorbeeld voor de geschiedenis en verwees naar aanbevelingen van academici om het Zuid-Koreaanse volk voor een Nobelprijs voor de Vrede voor te dragen.

De rechtszaak tegen Yoon maakt deel uit van een reeks juridische procedures tegen de voormalige president, die onder meer ook een gevangenisstraf van vijf jaar probeert aan te vechten in een andere zaak. Het volledige juridische traject kan nog jaren duren, maar de veroordeling betekent een duidelijke straf voor een poging die het vertrouwen in de democratie zwaar op de proef stelde.