De les van Staatsolie

Waarom Staatsolie werkt – en hoe Surinam Airways dat kan toepassen

Wanneer Eddy Jharap, oprichter en voormalig CEO van Staatsolie Maatschappij Suriname, zegt dat Staatsolie "het beste bedrijf van Suriname" is – voor personeel, aandeelhouder, land én toekomstige generaties – dan beschrijft hij geen toeval en geen persoonlijk succesverhaal. Hij beschrijft een goed ingericht besturingssysteem.

Het fundamentele verschil tussen Staatsolie en Surinam Airways (SLM) ligt niet in talent, inzet of nationale betekenis.
Het verschil ligt in hoe het bedrijf wordt bestuurd.

Besturen versus reageren
Staatsolie werkt vooruitdenkend en planmatig.
Surinam Airways is de afgelopen jaren vooral reactief geweest.

Dat is geen verwijt, maar een constatering.

- Staatsolie neemt beslissingen vóórdat problemen escaleren
- SLM wordt vaak gedwongen te handelen wanneer problemen al urgent zijn

Met andere woorden:

Wat Staatsolie structureel anders doet
1. Een helder en stabiel bestaansdoel

Iedere medewerker weet:
- waarom het bedrijf bestaat
- wat het primaire resultaat is
- voor wie waarde wordt gecreëerd

Dit doel verandert niet met elke directiewissel.

2. Duidelijke beleidskaders
Bij Staatsolie:
- zijn regels, richtlijnen en keuzes vastgelegd
- zijn deze leidend, ook in moeilijke tijden
- zijn personen uitvoerders van beleid, niet de koersbepalers op gevoel

Hierdoor blijft het bedrijf consistent en voorspelbaar.

3. Eerlijke probleemherkenning
Problemen worden:
- benoemd zoals ze zijn
- niet verhuld of uitgesteld
- niet gepolitiseerd

Vroege erkenning voorkomt grote schade later.

4. Sturing op meetbare prestaties
Management stuurt niet op meningen, maar op:
- cijfers
- trends
- prestaties per onderdeel

Als resultaten verslechteren, wordt direct bijgestuurd.

5. Langetermijnverantwoordelijkheid
Beslissingen worden genomen met:
- het land
- toekomstige generaties
- duurzame opbrengst

in gedachten, niet alleen met het volgende kwartaal of de volgende crisis.

De situatie bij Surinam Airways
SLM vervult een vitale nationale functie, maar opereert al te lang onder zware druk:
- financiële tekorten
- operationele kwetsbaarheid
- reputatieschade
- wisselende strategieën

Daardoor is:
- beleid vaak aangepast aan noodsituaties
- de koers meerdere keren gewijzigd
- structurele verbetering uitgebleven

Niet door gebrek aan inzet of deskundigheid, maar door het ontbreken van één stabiel, doorlopend besturingskader.

Wat SLM nodig heeft (en wat niet)
SLM heeft niet in de eerste plaats behoefte aan:
- nóg een nieuwe visie
- nóg een reorganisatie
- nóg een noodinjectie

Maar aan:
- Een ondubbelzinnig geformuleerd bestaansdoel
- Vaste beleidsregels die boven personen staan
- Objectieve prestatiemeting
- Vroegtijdige en eerlijke probleemaanpak
- Bestuur dat het systeem bewaakt, niet alleen de operatie

De les van Staatsolie
Het succes van Staatsolie is geen geheim en geen magie.
Het is het resultaat van consistent bestuur.

Diezelfde principes zijn:
- toepasbaar
- overdraagbaar
- en noodzakelijk voor Surinam Airways.

Oproep: Surinam Airways staat met regelmaat voor grote uitdagingen.

Het kan:
blijven reageren op crises
of
kiezen voor structureel bestuur, zoals Staatsolie dat decennialang heeft gedaan

Die keuze vraagt geen ideologie,
maar discipline, helderheid en bestuurlijke moed.

Dat is geen aanval op personen.
Dat is een uitnodiging tot volwassen bestuur – in het belang van Suriname.

Sonny R. Jozef Khoeblal