Open brief aan de voorzitter van De Nationale Assemblée van de Republiek Suriname,
de heer dr. Ashwin Adhin

Geachte voorzitter,
Met deze open brief wend ik mij tot u in uw hoedanigheid als hoeder van de parlementaire orde en waardigheid binnen De Nationale Assemblée. Aanleiding vormt het vergaderklimaat dat zich de afgelopen periode in het Surinaamse parlement manifesteert, een klimaat dat in toenemende mate een smet werpt op onze representatieve democratie. Burgers hebben hun stem uitgebracht in de verwachting dat hun volksvertegenwoordigers zich inzetten voor leefbaarheid, sterke instituties en nationale ontwikkeling. Het parlement behoort immers het hoogste democratische podium te zijn waar via inhoudelijk debat en zorgvuldige wetgeving het algemeen belang wordt gediend. Wie vandaag de vergaderingen online volgt, kan moeilijk ontkennen dat plaatsvervangende schaamte zich opdringt.

Wat zich afspeelt doet zelden denken aan het waardige debat dat men mag verwachten. Veeleer ontstaat het beeld van een klas kibbelende kleuters, waar orde en discipline ontbreken. Door elkaar kakelende stemmen, ongeoorloofde onderbrekingen en geroezemoes smoren serieuze gedachtewisseling. Microfoons worden gebruikt als wapens in plaats van dialoogmiddelen. Het discussieniveau zakt geregeld onder het aanvaardbare: persoonlijke aanvallen, verwijten en stemverheffingen die meer weg hebben van straatruzies dan van staatsrechtelijke beraadslagingen.

Alsof dat niet volstaat, verlaten volksvertegenwoordigers demonstratief de zaal wanneer zij net als kleuters hun zin niet krijgen. Weglopen, boycotten van stemmingen en traineren van procedures ondermijnen het wetgevend proces én het vertrouwen van de burger.

Een schrijnend contrast
De situatie wringt extra door het enorme inkomensverschil tussen parlementariërs en de gemiddelde Surinamer. Waar een Assembleelid minimaal SRD 130.000 per maand ontvangt, exclusief vergoedingen, moet een doorsnee burger rondkomen van circa SRD 10.000. Dit contrast legt een zware morele verantwoordelijkheid op volksvertegenwoordigers. Juist zij zouden het goede voorbeeld moeten geven: inhoud, respect en focus op nationale belangen. In plaats daarvan zien burgers politici die elkaar uitschelden en beschuldigen, soms op het randje van fysieke confrontatie.

Internationale blik: van democratie naar cabaret
In een geglobaliseerde wereld kijkt het buitenland mee: diplomaten, investeerders en internationale organisaties. Wat zij zien stemt zelden gerust. Vergaderingen krijgen soms het karakter van een cabaretvoorstelling. De vergelijking met “The Muppet Show” klinkt dan ook geregeld: veel lawaai, theatrale gebaren, maar weinig constructieve uitkomsten. Voor een land dat investeringen en internationaal vertrouwen nodig heeft, is dat imago schadelijk. Beeldvorming doet ertoe; wanneer wetgevende macht spektakel wordt, rijst twijfel over bestuurlijke stabiliteit.

De rechtsstaat als strijdtoneel
Ironisch genoeg spelen veel chaotische taferelen zich af tijdens debatten over versterking van de rechtsstaat. Onderwerpen die zorgvuldigheid en staatsrechtelijke waardigheid vereisen, ontaarden in moddergevechten. Discussies over rechterlijke onafhankelijkheid, constitutionele hervorming en machtenscheiding verzanden in partijpolitiek gekrakeel. Het algemeen belang raakt ondergesneeuwd door profilering en persoonlijke vetes.

Vertrouwen op het spel
Het grootste slachtoffer van deze parlementaire warboel is het vertrouwen van de burger. Democratie leunt niet alleen op verkiezingen, maar op geloof in instituties. Wanneer burgers hun volksvertegenwoordiging zien als een ruziënde kleuterklas, ontstaat apathie, of erger: cynisme. Herstel van parlementaire waardigheid is mogelijk, maar vereist politieke wil en zelfreflectie. Onparlementair gedrag moet leiden tot sancties, niet slechts waarschuwingen.

De Nationale Assemblée behoort het hoogste democratische podium van Suriname te zijn: een plaats waar ideeën botsen maar respect overeind blijft. Waar meningsverschillen leiden tot betere wetgeving, niet tot scheldpartijen. Zolang het beeld blijft hangen van kippen in een hok of kleuters in een klas, erodeert niet alleen de waardigheid van het parlement, maar ook het nationale en internationale vertrouwen in Surinames bestuurlijke volwassenheid. De vraag is dan ook niet óf hervorming nodig is, maar wanneer volksvertegenwoordigers onder uw voorzitterschap beseffen dat staatsmanschap geen toneelspel is en dat het land meer verdient dan politieke kinderachtigheid.

Hoogachtend, uw landgenoot,
Dr. Headly R. Binderhagel, voormalig Nederlands burgemeester