Steven Debipersad, voorzitter VES.
De voorzitter van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES), Steven Debipersad, noemt de poging van de regering om de buitenlandse staatsschuld te herstructureren “een goede stap op het juiste moment”. Toch waarschuwt hij dat de communicatie vanuit de overheid over deze operatie te beperkt en verwarrend is. “Het idee is op zich goed, maar de regering moet duidelijk maken wat precies is afgesproken, hoe dit past in de begroting en wat de gevolgen zijn voor de toekomst,” zegt hij in gesprek met Starnieuws. 

Volgens Debipersad staat Suriname voor een zware financiële uitdaging. Vanaf volgend jaar moet de Staat ruim USD 693 miljoen aan zogeheten Oppenheimer-schuldeisers beginnen af te lossen. “De druk op de staatsbegroting is enorm, vooral richting 2027 en 2028. In zo’n situatie is het verstandig om te kijken naar wat haalbaar is en welke ruimte er is op de financiële markten.”

Debipersad benadrukt dat de regering duidelijker moet uitleggen dat het niet gaat om het afkopen van de schuld, maar om een herstructurering. “Veel mensen begrijpen het verkeerd, omdat de informatie summier is. Suriname koopt de schuldpapieren niet terug – dat zou betekenen dat het land honderden miljoenen in één keer moet betalen, en dat geld is er gewoon niet,” zegt hij.

In werkelijkheid biedt de regering de houders van de bestaande obligaties aan om hun schuld te vervangen door een nieuw papier met een hogere rente van 7,95 procent in plaats van de 6,25 procent die gold onder de vorige Value Recovery Instrument (VRI)-regeling. De looptijd wordt verlengd tot 2033. “Het is dus een herschikking, geen afkoop. De schuldeisers krijgen een hogere rente, en Suriname koopt tijd. De kostprijs stijgt op termijn, maar de begrotingsdruk wordt tijdelijk verlicht.”

Stap verdedigbaar
De VES-voorzitter noemt de stap financieel verdedigbaar. “Met de huidige begrotingssituatie is het duidelijk dat de regering krap bij kas zit. Zonder deze herschikking zou ze genoodzaakt zijn om meer belastingen te heffen of forse uitgaven te schrappen. Door de schuldendienst tijdelijk op te schuiven, creëert de overheid ruimte tot er meer inkomsten beschikbaar komen.”

Volgens Debipersad is dat moment pas in zicht vanaf 2028, wanneer Suriname naar verwachting de eerste substantiële inkomsten uit olieproductie ontvangt. “Pas dan kan er begonnen worden met structurele aflossing van de schulden. Tot die tijd is het logisch om te kiezen voor financiële ademruimte’, zegt hij.

Toch plaatst hij stevige kanttekeningen bij de manier waarop de operatie is gepresenteerd. “De overheid moet duidelijk en volledig communiceren. Niet alleen over wat de deal inhoudt, maar ook over wat ze van plan is te doen met de middelen die nu tijdelijk vrijkomen doordat er geen directe aflossing plaatsvindt. Transparantie is cruciaal om het vertrouwen van zowel de bevolking als de internationale partners te behouden,” benadrukt Debipersad.

Ook verwacht hij dat de regering uitlegt hoe de afspraken met het IMF zich verhouden tot deze nieuwe schuldendeal. “Er moet helderheid zijn over afstemming met het Fonds. Onzekerheid of ruis kan leiden tot speculatie en schade aan het kredietwaardigheidsbeeld van het land.”

Goed beheer geld
Debipersad wijst erop dat de vrijgekomen toekomstige inkomsten uit de oliesector zorgvuldig moeten worden beheerd. “Die gelden mogen niet worden gebruikt voor consumptieve uitgaven. Ze moeten ingezet worden voor investeringen die de economie op lange termijn versterken; bijvoorbeeld in productie, onderwijs en de voorbereiding van de arbeidsmarkt op de olie- en gassector.”

De VES-voorzitter waarschuwt voor het risico van slecht financieel beheer. “De overheid moet beleid maken om de komende inkomsten goed te managen. Anders dreigen we niet alleen de ‘resource curse’, maar ook de val van zwak bestuur. Er moeten banen worden gecreëerd voor Surinamers zelf; anders nemen buitenlandse krachten de leiding over in onze eigen sector.”

De nieuwe operatie waar Debipersad op doelt, werd vorige week door het ministerie van Financiën aangekondigd. Suriname biedt houders van de 7,95% Cash/PIK Notes 2033 de mogelijkheid hun effecten vervroegd aan te bieden voor contante betaling van USD 1.002,50 per USD 1.000 nominale waarde, exclusief opgebouwde rente. De tenderprocedure loopt tot 29 oktober 2025, met afwikkeling op 4 november. “Laten we hopen dat op die dag er meer duidelijkheid is over welke schuldeisers hebben toegehapt en alle andere details”, zegt de VES-voorman.

Volgens de regering maakt deze transactie deel uit van het lopend schuldherstructureringstraject en wordt begeleid door BofA Securities als dealer manager. Volgens Debipersad past dit binnen de zoektocht naar stabiliteit, maar alleen transparantie en verstandig beleid zullen bepalen of de deal op lange termijn echt winst oplevert.
“Het is niet alleen een financiële operatie,” besluit hij. “Het is een test voor het bestuur van het land. We kopen tijd, maar die tijd moet goed gebruikt worden.