Foto: Sofie van Putten
Filmmaker en auteur Ida Does heeft documenten, foto’s en persoonlijke bezittingen van de Surinaamse dichter Trefossa (Henri Frans de Ziel, 1916–1975) geschonken aan de Stichting Surinaams Museum. De overdracht vond plaats in de Italiaanse Zaal in het Amsterdams Stadsarchief en markeerde het vijftigjarig jubileum van Surinames onafhankelijkheid.

De schenking werd officieel in ontvangst genomen door museumdirecteur Santosh Singh tijdens een speciaal georganiseerde bijeenkomst, bijgewoond door vertegenwoordigers uit de Surinaamse en Nederlandse cultuursector. In haar toespraak herinnerde Does eraan dat Trefossa vijftig jaar geleden Suriname een nieuw begrip gaf: Srefidensi, symbool van vrijheid en zelfbeschikking. “De creatieve moed van Trefossa was ongekend,” zei Does. “Hij was de eerste die een dichtbundel in het Sranan publiceerde. Wat ooit werd verguisd, is nu een springlevende en trotse taal, in Suriname én daarbuiten.”

Tot de overgedragen stukken behoren onder meer een zeldzaam exemplaar van Trotji (1957), de baanbrekende bundel waarmee Trefossa de poëzie in het Sranan op de kaart zette, zijn typemachine en de handgeschreven tekst van het Sranan-couplet van het Surinaams volkslied.

Erfgoed terug naar huis
In haar dankwoord vertelde Does dat zij de bezittingen ontving van Hulda de Ziel-Walser, de weduwe van Trefossa, met wie zij tijdens de productie van haar documentaire Mi a no mi (2008) bevriend raakte. Na Hulda’s overlijden in 2005 liet zij Does de persoonlijke spullen van haar man na. “Zowel Trefossa als zijn vrouw zouden het niet anders hebben gewild,” meent Does. “Zij rusten samen in Paramaribo. Trefossa ademde Suriname. Nu is het mijn beurt om te zeggen: alsjeblieft Suriname, neem deze erfenis met trots aan.”

Tentoonstelling in 2026
Museumdirecteur Santosh Singh sprak zijn dank uit voor de schenking. “De Stichting Surinaams Museum voelt zich vereerd om deze bijzondere nalatenschap te mogen bewaren en toegankelijk te maken voor het publiek. In mei 2026 openen wij een tentoonstelling rond deze schenking, als onderdeel van de viering van vijftig jaar onafhankelijkheid.”

De overdracht vond plaats in aanwezigheid van Aspha Bijnaar, directeur van Musea Bekennen Kleur, en Mark Ponte, onderzoeker bij het Amsterdams Stadsarchief. De bijeenkomst eindigde met de ondertekening van de schenkingsdocumenten, waarna Does het bekende gedicht Bro van Trefossa voordroeg.