“Journalist, schrijver en radiomaker van hier, en toen van daar, onze Roy Radj-Khem, heeft ferme opbouwende kritiek geuit over een paar radio-presentaties in ons land.”
“Zoals?”
“Dat de stem van de al zo een tiental jaren overleden oprichter van een radiostation nog steeds te horen is in bepaalde tunes en/of commercials. 'Gun overleden radiostemmen nou eens eindelijk zielenrust, stelt Radj-Khem.”
“Tja, aan de ene kant heeft hij gelijk, maar aan de andere kant is dat de keuze van de nazaten van betrokkene. Gun die ook hun ding. Wat bepaal jij voor hen?”
“Maar: ‘zo klonk papa, zo klonk opa’, kan ook gevoelens oproepen.”
“Oke, anderen doen dat ook door periodiek overledenen te gaan herdenken, bijvoorbeeld hun politieke voorgangers. Dat mag toch ook?”
“Ja, maar dagelijks de stem van overledenen uit te zenden, ook in reclames, daar heb ik wel prakseries over, maar nogmaals: ik heb daar nog niemand eerder over horen klagen.”
“Wel geef ik hem gelijk als de presentator of – trice van een veelbeluisterd opinie-radioprogamma de deelnemers laat bepalen wat ze de afgelopen week het bespreken waard vonden. Dat getuigt niet van een goede voorbereiding van de presentator, vindt onze Roy.”
“Dat kan waar zijn. Maar ik kan het ook zien als een stukje democratie: ‘zeggen jullie wat jullie het bespreken waard vinden; ik leg jullie niets op. Ga je gang.”
“Net als sommige journalisten die bijvoorbeeld aan een pas beëdigde minister vragen: ‘wat ging in u om toen u beëdigd werd’. Tjeesis, vraag die man toch wat hij als eerste beleidspunt gaat uitvoeren en volgens welk stappenplan hij of zij dat denkt te gaan doen.”
“Vooral als je tijdens de verkiezingspropaganda zo vol bravoure zat te kwetteren dat je dit zou doen en corruptie zou aanpakken en de goudsmokkel zou tegengaan en dat soort goedkope propaganda.” 
“Kijk hoe die Nederlandse journalist een aantal jaren terug de vorige president tijdens zo een university meeting flink in een hoek drukte om in te gaan op de overgrote meerderheid aan ministers die op hem leken en maar eentje kwam uit een ‘andere’ etnische hoek.”
“Ai, in Bakana Tori werd dit fragment onlangs tot twee keren afgedraaid. Chan had gewoon moeten blijven zeggen dat de etnische afkomst van de ministers van zijn partij er niet aan toe deed; ze zijn allemaal Surinamers.”
“Zo houden bepaalde media-figuren daar en hier hun luisteraars gevangen in die etnische hokjes. Ze kunnen niet zien dat wij op onze eigen wijze naar elkaar groeien.”
“Sinds de oprichting van de Unie Suriname beginjaren veertig van de vorige eeuw, vonden vooral de mulatte middenklassers dat zij dé landskinderen waren, dé Surinamers. Daarna kwamen de Aziatische contractanten en hun in Suriname geboren en getogen kinderen.”   
“Inderdaad. Ik kan me als tienjarig jongetje herinneren dat buurvrouw erg ontdaan bij m’n moeder binnenstapte en vertelde dat ze zo even onder de markt had gezien hoe een jongeman een gouden ketting van een vrouw had weggetrokken en was weggerend.”
“Was dat zo bijzonder voor jou om te horen?”
“Niet zozeer, maar onze dienstvrouw die vlakbij met de schoonmaak bezig was, keek op en vroeg aan buurvrouw: ‘Was het een Surinamer?’ en buurvrouw zei: ‘Ja. Wan krioro boi.’ Dat is me bijgebleven, dat die krioro boi, die Creool dus, met ‘Surinamer’ werd aangeduid.” 
“Maar dat doen sommige, vooral ouderen, soms nog steeds. En sommige jongeren nemen het over, zoals dat DNA-lid dat het onlangs in die sfeer noemde.”
“Maar het werd breeduit uitgelegd, alsof ze de anderen niet als Surinamers zag.”
“Maar wij duiden toch tot op heden onze landgenoten middels hun etniciteit aan? Een Chinese winkelier, een Hindostaanse truckchauffeur, een Javaanse broodjesverkoopster, enzo?”
“Dat is zo, al wonen deze mensen al meer dan drie generaties hier. Ook bij volkstellingen wordt naar de etniciteit gevraagd.”
“Zelfs in opsporingsberichten van de politie wordt de etniciteit aangegeven, maar daar heeft het een functie van herkenbaarheid vergroten.”
“Maar een steeds sneller groter wordende groep wordt met ‘gemengd’ aangeduid. Of zal men in die etnische hokjes blijven om dan te zeggen Hindostaans-Braziliaans gemengd of Creools-Javaans, of Inheems-Creools of 
Saamaka-Chinees? Hoe lang hou je dit vol voordat we gaan leren dat we allemaal Surinamers zijn?”  
“Ook op taalgebied worden er allerlei taalhokjes in stand gehouden onder de noemer: 'cultuurbehoud.”
“Is daar wat fout aan?”
“Zeker niet, maar steeds meer jongeren weigeren de taal van hun grootouders in het openbaar tegen vrienden en collega’s te spreken.”
“Of ze zijn die voorouderlijke taal nauwelijks meer machtig. Ze spreken Surinaams(-Nederlands), Sranan en Engels, vaak in elkaar  overvloeiend, vooral in de verstedelijkte regio van ons land.” 
“Maar in de plattelanden en vooral het binnenland wil men overstappen naar tweetalig onderwijs, omdat de VN zegt dat elk kind op school het recht heeft in zijn of haar moedertaal opgevangen te worden.” 
“Terecht een zeer edel streven, maar ze moeten zo snel als mogelijk naar de schooltaal geleid worden. De scholen aldaar moeten niet tweetalig blijven. Waar kunnen ze terecht met hun moedertaal? Een aantal van die kleine moedertalen is binnen dertig jaar grotendeels verdwenen.” 
“Zal de VN al die kosten voor dat tweetalig onderwijs in het binnenland betalen of onze belastingbetalers wiens kinderen het Surinaams(-Nederlands) als grootse moedertaal in ons land hebben?”
“Men kan de weinige beschikbare middelen binnen ons onderwijs liever besteden om het Engels al in de zesde klas, nieuwe klassen-telling, op school in te voeren, vooral als lees- en schrijftaal.”
“Ja, dat lijkt veel nuttiger voor de grotere studiemogelijkheden voor de huidige opgroeiende kinderen en die van de volgende generatie, dan geld en energie in ons onderwijs te besteden aan het in stand houden van een aantal verdwijnende moedertalen.” 
“Meester, sommige mensen gaan boos worden als u dit in het openbaar zou stellen.”
“Waarom? Het is toch de realiteit? Nu al worden de meeste studies op masterniveau in het Engels gegeven, zelfs in Nederland.”
“En door de wereldwijde invloed van het Internet en de opmars van de computertechnologie is het Engels de meest gebruikte wereldtaal aan het worden.” 
“Jongeren hebben niet als eerste etnische taalhokjes nodig om vooruit te komen, maar ze moeten minstens één wereldtaal in woord en geschrift goed beheersen, en dat liefst al vanaf de lagere school gecultiveerd hebben.”
“Maar what about de positie van de huidige officiële schooltaal, het Nederlands?”
“Die zal binnen het onderwijs de komende twintig jaar plaats moeten maken voor het Engels als eerste schooltaal.”
“Maar als onze overheid dat niet wil en blijft vasthouden aan het bestaande talenpakket?”
“Dan zullen het de particuliere scholen zijn die dat wel zullen doen.”
“Een aantal doet het al en die groep zal steeds groter worden, waardoor de kosten per leerling lager zullen worden.”
“Ik proost op dit nieuwe taalbeleid in plaats van dat kwakkelend en uitzichtloos onderwijs en onwijs-ding wat onze overheid al jaren lukraak doet.”
“Proost.” 
 
Rappa