Elke nieuwe regering belooft verandering. En elke nieuwe president zegt dat het dit keer écht anders zal gaan. Zo ook president Jenny Simons. Wo kenki a systeem is een veelbelovende belofte waarvan ook veel verwacht mag worden. Leiders praten vaak over transparantie, behoorlijk bestuur in en nieuwe bestuurscultuur, professionaliteit en de persvrijheid hoog in het vaandel dragen. Mooie woorden – maar woorden alleen veranderen geen land.

Wie de eerste benoemingslijsten bekijkt, krijgt een déjà vu. Opnieuw duiken de namen op van partijtijgers die plotseling in aanmerking komen voor cruciale functies als districtscommissaris, directeur, commissaris in een staatsbedrijf of toezichthouder in een raad van bestuur. Het lijkt meer op een beloningsronde na een verkiezingscampagne dan op een zorgvuldig proces waarin de juiste persoon op de juiste plek wordt gezet.

Natuurlijk, politieke benoemingen zijn van alle tijden en van alle partijen. Een regering wil haar mensen op sleutelposities, en dat hoort bij de machtsdynamiek. Maar er is een verschil tussen iemand belonen en iemand verantwoordelijk maken. En dat verschil wordt nu te vaak genegeerd.

“Anders doen” zou moeten betekenen dat je politieke loyaliteit niet zwaarder laat wegen dan bekwaamheid. Dat je iemand niet alleen selecteert omdat hij of zij de juiste kleur partijvlag heeft, maar ook omdat die persoon voldoet aan een profiel en affiniteit heeft met de sector. Een districtscommissaris hoort kennis te hebben van bestuur en ordehandhaving. Een raad van commissarissen moet toezicht kunnen houden met verstand van zaken. En een directeur van een staatsbedrijf zou op z’n minst de taal van zijn sector moeten spreken. 

Zolang deskundigen worden buitengesloten en functies vooral circuleren als politieke cadeautjes, blijft Suriname zichzelf tekortdoen. Want een land bouw je niet met loyaliteit alleen. Je bouwt het met mensen die weten waar ze leiding aan geven en die verantwoordelijkheid dragen voor méér dan hun partij.

De echte verandering begint dus pas wanneer functies geen beloning meer zijn, maar een serieuze keuze. Niet wie er braaf is geweest tijdens de campagne, maar wie het land vooruit kan helpen. Want zolang benoemingen cadeaus blijven, krijgt Suriname wel veel lintjes om uit te pakken – maar nauwelijks gereedschap om iets op te bouwen.

Wilfred Leeuwin