Sancties VS bedreigen Latijnse landbouw

Latijns-Amerikaanse boeren staan voor een moeilijke periode als de VS secundaire sancties oplegt aan kopers van Russische exportproducten, zoals meststoffen die essentieel zijn voor belangrijke landbouwgewassen — van Mexicaanse avocado's tot Braziliaanse soja en maïs.

Voor landbouwgrootmacht Brazilië, dat vorig jaar ongeveer een derde van zijn meststoffenbehoefte dekte met voor $3,7 miljard aan import uit Rusland, is er volgens experts en industriebronnen praktisch geen alternatief beschikbaar als die aanvoer stopt.

De oorlog in Oekraïne die in 2022 uitbrak, leidde tot het hamsteren van Russische meststoffen in de regio. De prijzen stegen kortstondig, maar de handel is inmiddels genormaliseerd. Plannen om de binnenlandse productie van meststoffen in Mexico en Brazilië op te voeren, boeken weinig vooruitgang vanwege de relatief goedkope Russische import.

Volgens de Russische Vereniging van Meststoffenproducenten stegen de zendingen naar Brazilië — ’s werelds grootste producent van soja, suiker en koffie — in de eerste helft van dit jaar met bijna 30%.

NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte noemde Brazilië specifiek als een van de landen die "zeer hard" geraakt kunnen worden door sancties voor het zakendoen met Rusland, in het kader van de hernieuwde inspanningen van de Amerikaanse president Donald Trump om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.

Nieuwe sancties tegen Russische meststofimporten zouden de productie van soja en maïs "onrendabel kunnen maken", aldus Lucas Beber, vicevoorzitter van de Braziliaanse graanvereniging Aprosoja.

Ook Mexico importeerde vorig jaar meer dan $580 miljoen aan meststoffen uit Rusland, de grootste leverancier van het land volgens overheidsgegevens. Eventuele Amerikaanse sancties zouden een groot probleem vormen voor Mexicaanse boeren. "Het zou de Mexicaanse aankoop van verschillende Russische meststoffen beïnvloeden, vooral ureum, dat het meest wordt gebruikt voor gewassen als maïs, sorghum, tarwe en zelfs avocado," aldus Raul Urteaga, voormalig directeur internationale betrekkingen bij het Mexicaanse ministerie van Landbouw.

Urteaga waarschuwde dat de kwaliteit van beschikbare meststoffen zou afnemen als Russische importen wegvallen. Dat zou de avocadoproductie kunnen verzwakken en de prijzen voor Amerikaanse consumenten opdrijven. De VS is goed voor meer dan 80% van de totale avocado-export van Mexico, een markt die vorig jaar meer dan $3 miljard waard was, aldus gegevens van de Amerikaanse overheid. "De prijs van avocado’s zou stijgen als producenten moeten overstappen op alternatieve meststoffen of andere importbronnen dan Rusland," zei Urteaga.

Rusland is ook de belangrijkste meststoffenleverancier van Colombia, een ander belangrijk exportland van fruit, bloemen en koffie naar de VS. Volgens overheidsgegevens komt ongeveer een kwart van de Colombiaanse meststofimporten uit Rusland.

De Wereldbank heeft meststofkosten geïdentificeerd als een belangrijke factor achter voedselinflatie in Midden-Amerika, wat bijdraagt aan een kostencrisis die migratie naar het noorden aanwakkert.

Vertraagde verkopen
Zelfs meststofbedrijven die al gebroken hebben met Russische leveranciers, zoals het Amerikaanse Mosaic, uitten zorgen dat verdere handelsverstoringen met een van ’s werelds drie grootste producenten de volatiliteit kunnen vergroten.

"Besprekingen over represailles tegen landen die zakendoen met Rusland... verergeren de situatie alleen maar als het gaat om prijzen," zei Eduardo Monteiro, landendirecteur van Mosaic in Brazilië, dat goed is voor 40% van de wereldwijde omzet van het bedrijf.

Hij gaf aan dat geopolitieke spanningen de verkoop aan Braziliaanse boeren voor het volgende groeiseizoen hebben vertraagd, wat tijdige levering van meststoffen voor belangrijke gewassen als soja — die vanaf september wordt geplant — in gevaar kan brengen.

Grote particuliere meststoffenproducenten zoals Eurochem en Fertipar, die hun Braziliaanse verwerkingsinstallaties volgens handelsgegevens bevoorraden met Russische importen, weigerden commentaar of reageerden niet op vragen over mogelijke sancties.

Brazilië heeft plannen gepresenteerd om zijn afhankelijkheid van buitenlandse meststoffen bijna te halveren. Mexico wil de binnenlandse productie opvoeren van 33% naar 80% van de nationale vraag. De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva en de Mexicaanse Claudia Sheinbaum hebben beide hun staatsoliebedrijven Petrobras en Pemex aangespoord om de productie van meststoffen op te voeren.

De vooruitgang verloopt echter traag. In Brazilië wordt dat belemmerd door een gebrek aan financiering, mogelijk dure minerale grondstoffen en dure aardgasprijzen — essentieel voor de productie van stikstofmeststoffen.

Het probleem zou deels kunnen worden opgelost zodra Brazil Potash Corp begint met potaswinning in het Amazonegebied, wat mogelijk wordt zodra de infrastructuur en vergunningen zijn geregeld.

In Mexico heeft het met schulden overladen Pemex jarenlang moeite gehad om de productie van meststoffen winstgevend te maken.

Onaangedaan door lokale concurrentie, Amerikaanse sancties of Europese verboden, zeggen Russische meststoffenproducenten dat ze hun wereldwijde marktaandeel tegen 2030 willen verhogen tot 25%, vooral door te verkopen aan opkomende BRICS-landen zoals Brazilië, India en China.