Mark Carney heeft de race gewonnen om de nieuwe leider van Canada's regerende Liberale Partij en de volgende premier van het land te worden. (Foto: Reuters)
Oud-centrale bankier Mark Carney heeft de race om het leiderschap van de Canadese regerende Liberale Partij gewonnen en volgt Justin Trudeau op als premier, zo werd zondag bekendgemaakt in de officiële uitslagen.

Carney neemt de macht over in een roerige periode in Canada, dat momenteel verwikkeld is in een handelsoorlog met de Verenigde Staten, een oude bondgenoot onder president Donald Trump, en dat binnenkort nieuwe verkiezingen moet houden.

Carney (59) kreeg 86% van de uitgebrachte stemmen en versloeg daarmee voormalig minister van Financiën Chrystia Freeland in een verkiezing waaraan iets minder dan 152.000 partijleden hun stem uitbrachten.

"Er is iemand die onze economie probeert te verzwakken," zei Carney over Trump, wat leidde tot luid gejoel op de feestbijeenkomst. "Hij valt Canadese werknemers, families en bedrijven aan. We kunnen hem niet laten slagen."

"Dit wordt geen business as usual," zei Carney. "We zullen dingen moeten doen die we ons nog niet eerder hadden voorgesteld, met snelheden die we niet voor mogelijk hielden."

Trudeau maakte in januari bekend dat hij na meer dan negen jaar aan de macht te zijn geweest, zou aftreden. Zijn populariteit daalde enorm, waardoor de regerende Liberale Partij snel een verkiezing moest houden om hem te vervangen.

"Vergis je niet, dit is een moment dat de natie definieert. Democratie is niet vanzelfsprekend. Vrijheid is niet vanzelfsprekend. Zelfs Canada is niet vanzelfsprekend," zei Trudeau.

Carney, een politieke nieuweling, betoogde dat hij de beste kandidaat was om de partij nieuw leven in te blazen en toezicht te houden op de handelsonderhandelingen met Trump, die dreigt met extra tarieven die de exportafhankelijke economie van Canada zouden kunnen verlammen.

Trudeau heeft CAD 30 miljard aan vergeldingsheffingen opgelegd aan de Verenigde Staten als reactie op de heffingen die Trump oplegde aan Canada.
"Mijn regering zal onze tarieven handhaven totdat de Amerikanen ons respect tonen", zei Carney.

Carney's overwinning markeert de eerste keer dat een buitenstaander zonder echte politieke achtergrond premier van Canada is geworden. Hij heeft gezegd dat zijn ervaring als de eerste persoon die gouverneur was van twee G7-centrale banken - Canada en Engeland - betekende dat hij de beste kandidaat was om met Trump om te gaan.

Het vooruitzicht op een nieuwe start voor de Liberale Partij onder Carney, gecombineerd met Trumps tarieven en zijn herhaalde verzoeken om Canada als 51e staat van de VS te annexeren, leidde tot een opmerkelijke opleving van het liberaal-economische succes.

Moment van rally-around-the-flag
Begin 2025 lag de partij nog 20 punten of meer achter, maar statistisch gezien staat de partij nu gelijk met de officiële oppositiepartij Conservatieven, onder leiding van carrièrepoliticus Pierre Poilievre, in diverse peilingen.

Tijdens een protest voor het Canadese parlementsgebouw in Ottawa hielden tientallen Canadezen zondag protestborden omhoog met daarop de boodschap dat ze tegen Trump protesteerden, zonder enige verwijzing naar de binnenlandse politiek.

"Er is een rally-around-the-flag-moment dat we een jaar geleden nooit hadden kunnen voorspellen," zei Richard Johnston, hoogleraar politiek aan de University of British Columbia. "Ik denk dat het waarschijnlijk waar is dat de liberalen gered zijn van de vergetelheid."

Peilingen geven echter aan dat noch de liberalen noch de conservatieven een meerderheidsregering kunnen vormen. Er moeten verkiezingen worden gehouden voor 20 oktober.

Twee bronnen bij de Liberale Partij zeiden dat Carney de komende weken verkiezingen zou uitschrijven, wat betekent dat de verkiezingen veel eerder zouden kunnen plaatsvinden.

Carney zou officieel premier kunnen zijn zonder zetel in het Lagerhuis, maar volgens de traditie moet hij zo snel mogelijk proberen er een te bemachtigen.

Liberalen probeerden in een recente advertentie de leider van de Conservatieve Partij Poilievre te vergelijken met Trump. Poilievre voerde op zijn beurt de aanvallen op Carney op zondag op.