Duizenden mensen in Haïti zijn de afgelopen weken op de vlucht geslagen voor het geweld. Ze voegen zich bij de naar schatting miljoenen ontheemden in het land. (Foto: AFP)
Haïti is de afgelopen weken het toneel geweest van een "golf van extreme wreedheden", waarbij talloze moorden zijn gepleegd en duizenden mensen hun huizen moesten ontvluchten, waarschuwt een samenwerkingsverband van VN-agentschappen, NGO's en donoren.

"Hele families zijn bruut uitgemoord in hun huizen, terwijl anderen, waaronder kinderen en baby's, zijn doodgeschoten toen ze probeerden te ontsnappen", aldus de groep, die is georganiseerd door het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Zaken van de Verenigde Naties, maandag in een verklaring.

Bendes hebben de macht over grote delen van Haïti, waaronder het grootste deel van de hoofdstad, en het geweld is toegenomen, ondanks de komst van honderden politieagenten als onderdeel van een door Kenia geleide multinationale veiligheidsondersteuningsmissie (MSS).

"Wij zijn diep geschokt en verbijsterd door de onaanvaardbare en onmenselijke intensiteit van het geweld dat in Haïti woedt. Het is een golf van extreme wreedheid die sinds eind januari al tot het verlies van veel levens heeft geleid", aldus de groep.

Volgens het rapport zijn 4.000 mensen gedwongen het Kenscoff-gebied in de hoofdstad te ontvluchten, en nog eens 2.000 uit de gemeenten Delmas, Port-au-Prince en Petion-ville.

De groep riep "alle partijen die bij dit geweld betrokken zijn op om deze cyclus van terreur te doorbreken en een einde te maken aan deze oncontroleerbare spiraal".

Maandagavond laat vonden er nieuwe aanvallen plaats, meldden bewoners van twee wijken in de hoofdstad.

"Ze hebben ons huis in brand gestoken, terwijl mijn vader er nog in zat. Het is wreed," vertelde een bewoner die het gebied wist te ontvluchten aan AFP.

Een ander zei dat de aanval vroeg in de ochtend plaatsvond, terwijl de burgerwachten aan het rusten waren. "De bandieten vielen ons onverwachts aan," zei ze.

Haïti, het armste land van Noord- en Zuid-Amerika, kampt al lange tijd met instabiliteit. Maar begin vorig jaar verslechterden de omstandigheden aanzienlijk toen bendes gecoördineerde aanvallen uitvoerden in de hoofdstad om de toenmalige premier Ariel Henry tot aftreden te dwingen.
Hij gaf de macht over aan een interim-regering, die samen met de MSS moeite heeft om de macht terug te winnen van de bendes.

De door de VN goedgekeurde MSS heeft ongeveer 1.000 personeelsleden uit zes landen, hoewel voornamelijk uit Kenia, van de 2.500 die aanvankelijk werden verwacht. Eén Keniaanse officier stierf nadat hij zondag werd neergeschoten.

VN-functionarissen hebben herhaaldelijk opgeroepen tot meer steun voor de missie en tot meer middelen voor het land, waar naar schatting een miljoen mensen ontheemd zijn geraakt door het geweld.

Vorige week deed de VN een oproep om dit jaar ruim 900 miljoen dollar aan hulp voor Haïti vrij te maken. Dat is een flinke stijging ten opzichte van 2024, toen slechts 44 procent van de hulp was gefinancierd.

Vorig jaar registreerde de VN 5.600 sterfgevallen als gevolg van bendegeweld, een stijging van 20 procent ten opzichte van 2023. Ook werden er 1.500 ontvoeringen en bijna 6.000 gevallen van gendergerelateerd geweld geregistreerd, waarvan 69 procent seksueel misbruik betrof.

Premier Alix Didier Fils-Aime zei maandag dat de autoriteiten "in oorlog" zijn met de bendes.

"Wij zetten ons onvermoeibaar in om de politie, het leger en de MSS in staat te stellen bendes uit te schakelen", beloofde hij in een toespraak ter gelegenheid van zijn 100-daagse ambtstermijn.