Hamas laat gijzelaars vrij, Israël laat Palestijnse gevangenen vrij

Hamas liet zondag drie Israëlische gijzelaars vrij en Israël liet 90 Palestijnse gevangenen vrij. Het gebeurde op de eerste dag van een staakt-het-vuren waarmee een 15 maanden durende oorlog werd opgeschort die de Gazastrook heeft verwoest en het Midden-Oosten in rep en roer heeft gebracht.

Dankzij het bestand konden Palestijnen terugkeren naar gebombardeerde buurten om hun leven weer op te bouwen, terwijl hulpvrachtwagens broodnodige hulp leverden. Elders in Gaza juichten menigten Hamas-strijders toe die uit hun schuilplaats tevoorschijn kwamen.

Vuurwerk werd afgestoken ter ere van de viering toen bussen met Palestijnse gevangenen aankwamen in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever, waar duizenden mensen wachtten om hen te verwelkomen. Onder de vrijgelaten Israëlische gevangenen waren 69 vrouwen en 21 tienerjongens uit de Westelijke Jordaanoever en Jeruzalem, aldus Hamas.

In Tel Aviv juichten en huilden honderden Israëliërs op een plein buiten het hoofdkwartier van Defensie toen een live-uitzending vanuit Gaza liet zien hoe drie vrouwelijke gijzelaars in een voertuig van het Rode Kruis stapten, omringd door Hamas-strijders.

Het Israëlische leger zei dat Romi Gonen, Doron Steinbrecher en Emily Damari herenigd waren met hun moeders en publiceerde een video waarop ze in ogenschijnlijk goede gezondheid waren. Damari, die twee vingers verloor toen ze werd neergeschoten op de dag dat ze werd ontvoerd, glimlachte en omhelsde haar moeder terwijl ze een verbonden hand omhoog hield.

"Ik wil dat je ze vertelt: Romi, Doron en Emily – een hele natie omarmt jullie. Welkom thuis," vertelde premier Benjamin Netanyahu aan een commandant via de telefoon.

In het Sheba Medical Center werden de vrouwen herenigd met hun families in lange omhelzingen die van tranen naar lachen gingen. Een lachende Damari was gehuld in een Israëlische vlag. Ze behoorde tot de meer dan 250 mensen die werden ontvoerd en 1.200 werden gedood bij een Hamas-aanval op Israël op 7 oktober 2023, aldus Israël.

Volgens medische functionarissen in Gaza zijn sindsdien meer dan 47.000 Palestijnen gedood bij Israëlische aanvallen. Bijna de hele bevolking van 2,3 miljoen van Gaza is dakloos. Ongeveer 400 Israëlische soldaten zijn ook omgekomen.

De wapenstilstand roept op tot het stoppen van de gevechten, het sturen van hulp naar Gaza en het vrijlaten van 33 van de bijna 100 resterende Israëlische en buitenlandse gijzelaars in de eerste fase van zes weken in ruil voor bijna 2.000 Palestijnse gevangenen die in Israëlische gevangenissen worden vastgehouden. Er wordt gedacht dat veel van de gijzelaars dood zijn.

In het noorden van de Gazastrook baanden Palestijnen zich een weg door een verwoest landschap van puin en verwrongen metaal dat in de meest intense gevechten van de oorlog tot in de vergetelheid was gebombardeerd.

"Ik heb het gevoel dat ik eindelijk wat water heb gevonden om te drinken nadat ik 15 maanden in de woestijn was verdwaald", zei Aya, die zei dat ze al meer dan een jaar uit haar huis in Gaza-Stad was verdreven.

De eerste fase van het bestand ging in na een vertraging van drie uur waarin Israëlische gevechtsvliegtuigen en artillerie de Gazastrook bestookten.

Die last-minute blitz doodde 13 mensen, zeiden Palestijnse gezondheidsautoriteiten. Israël gaf Hamas de schuld dat het te laat was met het verstrekken van de namen van gijzelaars die het zou bevrijden, en zei dat het terroristen had getroffen. Hamas zei dat de vertraging bij het verstrekken van de lijst technisch van aard was.

"Vandaag zijn de wapens in Gaza stilgevallen," zei de Amerikaanse president Joe Biden op zijn laatste volledige dag in functie, waarmee hij een bestand verwelkomde dat de Amerikaanse diplomatie al meer dan een jaar ontging. "We hebben dit punt vandaag bereikt vanwege de druk die Israël op Hamas uitoefende, gesteund door de Verenigde Staten."

Voor Hamas bood het bestand een kans om uit de schaduw te treden na 15 maanden ondergedoken te zijn geweest. Hamas-politieagenten gekleed in blauwe politie-uniformen werden snel ingezet in sommige gebieden, en gewapende strijders reden door de zuidelijke stad Khan Younis, waar een menigte juichte: "Groeten aan de Al-Qassam Brigades," de gewapende vleugel van de groep.

"Alle verzetsfacties blijven ondanks Netanyahu," vertelde een strijder aan Reuters.

'Hamas zal Gaza nooit regeren'
Er is geen gedetailleerd plan om Gaza na de oorlog te besturen, laat staan ​​het te herbouwen. Elke terugkeer van Hamas zal het geduld van Israël op de proef stellen, dat heeft gezegd dat het de strijd zal hervatten tenzij de militante groep volledig wordt ontmanteld.

De minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir stapte uit het kabinet vanwege het staakt-het-vuren, hoewel zijn partij zei dat het niet zou proberen de regering van Netanyahu ten val te brengen. De andere meest prominente hardliner, minister van Financiën Bezalel Smotrich, bleef in de regering, maar zei dat hij zou aftreden als de oorlog zou eindigen zonder dat Hamas volledig was vernietigd.

De wapenstilstand ging in op de vooravond van de inauguratie van de Amerikaanse president-elect Donald Trump op maandag. Trumps aangewezen nationale veiligheidsadviseur, Mike Waltz, zei dat als Hamas zich terugtrekt uit de overeenkomst, de Verenigde Staten Israël zou steunen "in wat het moet doen."


De straten in de verwoeste Gaza-stad waren al druk met groepen mensen die met de Palestijnse vlag zwaaiden en de scènes filmden op hun mobiele telefoons. Verschillende karren vol huishoudelijke bezittingen reden over een doorgaande weg bezaaid met puin en rommel.

Ahmed Abu Ayham (40) uit Gaza-Stad zei dat hoewel het staakt-het-vuren levens heeft gespaard, de verliezen en verwoesting het geen tijd voor feestvieren maakten.

"We hebben pijn, diepe pijn en het is tijd om elkaar te omhelzen en te huilen," zei hij.