Een plastic fles drijft in de zee bij het strand van Maccarese, ten westen van Rome, Italië. (Foto: Reuters)
Onderhandelaars die streven naar een internationaal verdrag om plasticvervuiling tegen te gaan, staan ​​op het punt om op de laatste dag van de geplande gesprekken fel te debatteren, aangezien meer dan 100 landen voorstanders zijn van een pact dat de productie van plastic zou beperken, staan ​​tegenover een handvol olieproducerende landen die willen dat het zich alleen op afval richt.

De vijfde en laatste vergadering van het Intergouvernementele Onderhandelingscomité van de VN (INC-5) om een ​​juridisch bindend internationaal verdrag op te leveren, zal naar verwachting zondag in Busan worden afgerond, maar zondagmorgen was er nog geen laatste plenaire sessie gepland.

Het gehoopte verdrag dat uit deze gesprekken voortkomt, zou de belangrijkste deal kunnen zijn met betrekking tot milieubescherming en klimaatopwarmende emissies sinds het Akkoord van Parijs uit 2015.

Zondag lagen de landen nog ver uit elkaar wat betreft de basisomvang van het verdrag, met één optie voorgesteld door Panama - en gesteund door meer dan 100 landen - die een pad creëert voor een wereldwijde doelstelling voor het verminderen van de productie van plastic en een andere die helemaal geen productiebeperkingen toestaat.

Sommige onderhandelaars zeiden dat bepaalde landen zaterdagavond nog steeds niet van hun eisen afweken. "We hebben meer dan 100 landen die echt ambitieus zijn. Aan de andere kant hebben we een kleine groep landen die ... in feite de klok laten lopen en geen vooruitgang boeken," zei Anthony Agotha, de speciale gezant van de EU voor klimaat en milieu.

"We moeten echt de volledige levenscyclus van plastic aanpakken, want we kunnen deze crisis niet door recycling oplossen ... We kunnen niet op één been rennen," zei hij.

Een kleiner aantal olieproducerende landen zoals Saudi-Arabië is fel gekant tegen pogingen om de productie van plastic aan te pakken en heeft geprobeerd procedurele tactieken te gebruiken om onderhandelingen te vertragen.

Saoedi-Arabië had geen onmiddellijk commentaar.

China, de Verenigde Staten, India, Zuid-Korea en Saudi-Arabië waren de vijf belangrijkste polymeerproducerende landen in 2023, volgens dataprovider Eunomia.

Nog uur te gaan
Nu er nog maar een paar uur resteren voor de geplande gesprekken en consensus buiten bereik lijkt, vrezen sommige onderhandelaars en waarnemers dat de gesprekken kunnen mislukken of worden verlengd tot een andere sessie.

"We staan ​​nu op een kruispunt", zei Juan Carlos Monterrey Gomez, hoofd van de delegatie van Panama, zaterdag. "Dit uitstellen tot een andere vergadering zou niet alleen een fatale wond zijn voor de gezondheid van de planeet, maar ook voor de gezondheid van de mens... we moeten met een uitkomst komen die de strijd naar een hoger plan tilt."

De plasticproductie zal naar verwachting verdrievoudigen tegen 2050 en er zijn microplastics aangetroffen in de lucht, verse producten en zelfs moedermelk.

Milieuorganisaties die de gesprekken observeerden, bekritiseerden een document dat vrijdag werd vrijgegeven door commissievoorzitter Luis Vayas Valdivieso en dat de basis zou kunnen vormen voor een verdrag, voor kwesties zoals het niet adequaat aanpakken van zorgwekkende chemicaliën of de gezondheid van de mens.

Chemicaliën die zorgen baren in plastics zijn meer dan 3.200 die zijn gevonden volgens een rapport van het VN-Milieuprogramma uit 2023, waarin stond dat vrouwen en kinderen bijzonder gevoelig zijn voor hun toxiciteit.
"We vertrouwen erop dat de voorzitter, met zo'n overweldigende meerderheid aan ambitie, ons kan leiden tot een succesvolle afronding van INC-5," zei Agotha.