Mensen zitten op het dak van een voertuig dat over een overstroomde weg rijdt, nadat orkaan Melissa aan land is gekomen, in Prospect, Manchester, Jamaica. (Foto: Reuters)
Orkaan Melissa heeft in Haïti aan minstens 25 mensen het leven gekost door zware overstromingen, terwijl de storm woensdag nog over Cuba raasde. Eerder had de orkaan Jamaica getroffen, waar hij wijdverspreide verwoestingen en stroomuitval veroorzaakte, melden autoriteiten.

In het zuidelijke kustplaatsje Petit-Goâve in Haïti stroomde de rivier La Digue buiten haar oevers, waarbij tientallen huizen instortten en mensen onder het puin kwamen te liggen. Burgemeester Jean Bertrand Subrème riep de regering op om hulp te bieden bij de reddingsoperaties. Door de zware overstromingen en beperkte aanwezigheid van hulpdiensten, blijven bewoners worstelen met evacuaties.

In Jamaica zaten woensdag meer dan 25.000 mensen in opvangcentra, enkele uren nadat Melissa als catastrofale storm van categorie 5 landde met windsnelheden tot 295 km/u, een van de krachtigste Atlantische orkanen ooit.

Mensen bleven gedurende de dag toestromen naar de opvangcentra, nadat de storm de daken van hun huizen had gerukt en hen tijdelijk dakloos maakte.

"Het wordt geen gemakkelijke weg, Jamaica," zei Desmond McKenzie, plaatsvervangend voorzitter van Jamaica’s Disaster Risk Management Council. "Ik weet dat mensen zich afvragen hoe hun toekomst eruit zal zien."

Het Amerikaanse ministerie van Defensie publiceerde beelden vanuit orkaan Melissa. De 'Hurricane Hunters' van het 53rd Weather Reconnaissance Squadron vlogen maandag meerdere keren door de storm om cruciale weerdata te verzamelen voor het National Hurricane Center.

Dana Morris Dixon, minister van Onderwijs van Jamaica, zei dat 77% van het eiland woensdag zonder stroom zat, maar dat de watervoorziening niet ernstig was getroffen.

Minstens één dode werd gemeld in het westen van het land toen een boom op een baby viel, zei staatsminister Abka Fitz-Henley tegen de lokale radio Nationwide News Network.

Cuba blijft de storm doorstaan
Woensdag werden in Cuba ingestorte huizen, geblokkeerde bergwegen en weggeblazen daken gemeld, met de meeste schade in het zuidwesten en noordwesten van het eiland. Ongeveer 735.000 mensen verbleven in opvangcentra in het oosten van Cuba.

“Het was hel. De hele nacht lang was het vreselijk,” zei Reinaldo Charon uit Santiago de Cuba, een van de weinige mensen die woensdag buiten durfde te gaan, bedekt met een plastic zeil tijdens de wisselende regen.

In delen van de provincie Granma, vooral in de gemeentehoofdstad Jiguaní, stond het water hoog, zei gouverneur Yanetsy Terry Gutiérrez. In Charco Redondo, een nederzetting van Jiguaní, viel meer dan 40 centimeter regen.

Melissa had een maximale windkracht van 155 km/u, een storm van categorie 2, en bewoog zich noordoostwaarts met 22 km/u, volgens het Amerikaanse National Hurricane Center in Miami. De storm bevond zich ongeveer 245 kilometer ten zuiden van de centrale Bahama's.

Melissa werd verwacht te verzwakken tijdens de oversteek van Cuba, maar sterk te blijven terwijl zij later woensdag over de zuidoostelijke of centrale Bahama's trok. Donderdagavond werd verwacht dat hij in de buurt van of ten westen van Bermuda zou komen. Ook Haïti en de Turks- en Caicoseilanden bereidden zich voor op de effecten.

De storm zou in de regio een stormvloed van tot 3,6 meter veroorzaken en tot 51 centimeter regen laten vallen in delen van Oost-Cuba. Intense regenval kan levensbedreigende overstromingen en talrijke aardverschuivingen veroorzaken, waarschuwden Amerikaanse meteorologen.

De orkaan kan de al bestaande ernstige economische crisis in Cuba verergeren, die al leidde tot langdurige stroomstoringen, en tekorten aan brandstof en voedsel.

"We zullen veel werk te doen hebben. We weten dat er veel schade zal zijn," zei de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel in een televisietoespraak en riep de bevolking op de kracht van Melissa, "de krachtigste ooit die het land heeft getroffen," niet te onderschatten.

Jamaica haast zich met schade-inschatting
Jamaicaanse functionarissen meldden complicaties bij het beoordelen van de schade, terwijl het National Hurricane Center zei dat de lokale overheid de waarschuwing voor tropische storm had opgeheven.

"Er is totale communicatie-uitval aan die kant," zei Richard Thompson, waarnemend directeur van Jamaica’s Office of Disaster Preparedness and Emergency Management, tegen Nationwide News Network. Meer dan een half miljoen huishoudens zaten dinsdagavond zonder stroom.

Premier Andrew Holness is van plan om over de zwaarst getroffen gebieden te vliegen, waar teams nog steeds proberen gebieden te bereiken en de omvang van de schade te bepalen, zei Dixon.

Er werd uitgebreide schade gemeld in delen van Clarendon in het zuiden en in het zuidwestelijke district St. Elizabeth, dat “onder water staat,” zei Desmond McKenzie. Hij meldde dat de storm vier ziekenhuizen beschadigde, waarvan één zonder stroom viel, waardoor 75 patiënten geëvacueerd moesten worden.

De plaats Santa Cruz in St. Elizabeth was verwoest. Een aardverschuiving blokkeerde hoofdwegen, straten waren veranderd in modderpoelen, en bewoners probeerden hun bezittingen te redden. De storm rukte een deel van het dak van de St. Elizabeth Technical High School, een openbare opvanglocatie, weg.

"Ik heb nog nooit zoiets meegemaakt in al mijn jaren hier," zei bewoner Jennifer Small.

"De hele heuvel is gisteravond naar beneden gekomen," vertelde een andere bewoner, Robert James.

De regering hoopt alle luchthavens in Jamaica uiterlijk donderdag weer te openen om de snelle distributie van noodhulp te garanderen.

De Amerikaanse overheid zei een rampenrespons-team en zoek- en reddingspersoneel naar de regio te sturen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken gaf aan dat niet-essentieel personeel en familieleden van Amerikaanse overheidsmedewerkers Jamaica mogen verlaten vanwege de impact van de storm.