IDO-cursisten luisteren naar de speech van staatsrechtgeleerde Hugo Fernandes Mendes bij de opening van het nieuwe opleidingsjaar. (Foto: Ranu Abhelakh)
Staatsrechtgeleerde Hugo Fernandes Mendes vindt het een noodzaak dat Suriname gaat werken aan een solide grondwet. “Er zitten onduidelijkheden in en de grondwet moet worden gewijzigd.” Fernandes Mendes, ex-militair en auteur van het handboek Constitutioneel Recht Suriname, was maandag de keynote spreker bij de opening van het nieuwe opleidingsjaar 2024-2025 van het Instituut voor Defensie Opleidingen (IDO).

Het thema van zijn speech was ‘Hoofdtrekken van het actuele democratische bestel in Suriname’. In sneltreinvaart vertelde Fernandes Mendes over het ontstaan en de ontwikkelingen van de staat Suriname en de verschillende constitutionele regelingen tot aan de grondwet (1975, 1987 en wijziging in 1992). Met voorbeelden uit de Surinaamse politieke geschiedenis haalde hij de wisselingen in de verhoudingen tussen regering en parlement aan. Hij bleef stilstaan bij de positie van de president en het parlement en het tussentijds naar ‘huis’ sturen van de president en ontbinden van het parlement.

Regels in de grondwet zijn strijdig met elkaar en hiervoor greep de spreker naar de situatie rond de afzetting van ex-president Jules Wijdenbosch en vicepresident Pretaap Radhakishun in 1999. Ze bleven aanzitten tot de verkiezing van een nieuw staatshoofd in 2000. Dit kon door grondwetsartikel 91 dat 74 tegenspreekt. Er is ook geen artikel dat de vervanging regelt als beiden er niet meer zijn.

De rechterlijke macht is volgens Fernandes Mendes door de jaren heen uitstekend blijven functioneren en heeft zich onder moeilijke omstandigheden staande weten te houden. Ook het Onafhankelijk Kiesbureau heeft als onafhankelijk instituut de rug recht gehouden. “Met de komende ontwikkelingen die Suriname tegemoet gaat, hebben wij een betere grondwet nodig.”

Huidige taakstelling biedt geen rol
Defensieminister Krishna Mathoera, die het opleidingsjaar opende, hield de aanwezigen de rechtsvraag voor of artikel 177 van de grondwet en artikel 3 van de Wet Nationaal Leger van 1996, waarin de taken van defensie, leger zijn vastgelegd nog passen in de hedendaagse tijd vol nieuwe uitdagingen. Zij vindt wijziging van de artikelen noodzakelijk. De huidige taakstelling biedt geen rol in de nieuwe dreigen zoals in de digitale wereld (cyberaanvallen, digitale spionage en hybride oorlogsvoering). En, stelde zij verder bij klimaatverandering; naast humanitaire hulp bieden bij natuurrampen in getroffen gebieden, moeten ook de natuurlijke hulpbronnen beschermd worden. Want de strijd om natuurlijke hulpbronnen zal heviger worden.

“Het leger kan niet meer weggezet worden als een dat alleen optreedt tegen buitenlandse militaire agressie. Maar moet meer verantwoordelijkheid en bevoegdheid krijgen “om een meer zelfstandige en actievere rol te spelen in de zeer actuele en belangrijke uitdagingen waar wij als samenleving samen voorstaan”. Complexe veiligheidsvraagstukken, als klimaatverandering en geopolitieke spanningen, “eisen dat wij ons blijven ontwikkelen en aanpassen om veiligheid en bescherming te bieden” aan land en volk en natuurlijke hulpbronnen. Dit is volgens haar essentieel voor ontwikkeling, groei en vooruitgang van de economie en samenleving. IDO vervult hierin een cruciale rol, stelde Mathoera en complimenteerde het IDO-team dat in de afgelopen drie jaar ruim 50 opleidingen neerzette.

Onderwijs speelt essentiële rol
Voor IDO-commandant kolonel Justus Hew A Kee is het nieuw opleidingsjaar, één vol kansen, uitdagingen en vooral groei. Het thema ‘Education is the key that unlocks the golden door to freedom’ ,woorden van George Washington Carver, “herinneren ons aan de essentiële rol die onderwijs speelt in ons leven”, stelde hij. “Het geeft ons niet alleen kennis, maar biedt ons ook de vrijheid om onze toekomst vorm te geven.”

Kapitein Dyoma Blokland, commandant Militaire Specialistische Opleidingen (MSO) deelde enkele statistieken van het afgelopen opleidingsjaar. Onder het IDO vallen de Militaire Academie met vijf opleidingen waaraan 61 studenten participeerden, de Militaire School met 172 cursisten en de Militaire Specialistische Opleidingen met 235 deelnemers – beiden met tien verschillende cursussen en opleidingen.

Toekomstige leiders
Met trots kijkt Hew A Kee terug naar de behaalde resultaten in het afgelopen opleidingsjaar.  Die tonen de kracht van hard werken en vooral de effectiviteit van de opleidingen. “We blijven innoveren en verbeteren en zijn ervan overtuigd dat jullie het komende jaar niet alleen verder zullen groeien als studenten, maar ook als toekomstige leiders”, gaf hij de cursisten mee.

Mathoera: “Het belangrijkste wapenarsenaal van Defensie, voor de toekomst moet bestaan uit militairen en burgers, die beschikken over de juiste houding, die voortdurend kennis vergaren en continue nieuwe vaardigheden aanleren”. En in combinatie met noodzakelijk logistiek zal defensie in staat zijn elke strijd te winnen.

Komend jaar staan tal van educatieve opties op agenda. Zoals de cursus defensievoorlichting, basis inlichtingen, bevelvoering en staf cursus didactische bijscholing instructeurs en pelotons commandanten opleiding.