VN verlengt Haïti-veiligheidsmissie met nog een jaar

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) heeft het mandaat van een multinationale politiemissie naar Haïti met nog een jaar verlengd, nu het Caribische land worstelt om een ​​toename van bendegeweld en instabiliteit in te dammen. De resolutie, die maandag unaniem werd aangenomen, uitte "diepe bezorgdheid over de situatie in Haïti, waaronder geweld, criminele activiteiten en massale ontheemding".

Het verlengde de door Kenia geleide politiemissie, die de Haïtiaanse nationale politie moet helpen de controle over gebieden onder bendecontrole terug te krijgen, tot 2 oktober 2025.

De stemming komt slechts enkele dagen nadat de VN meldde dat er in de eerste helft van 2024 minstens 3.661 mensen in Haïti waren gedood te midden van het 'zinloze' bendegeweld dat het land heeft overspoeld.

Haïtiaanse leiders waarschuwden vorige week dat ze "nog lang niet in de buurt zijn van de overwinning" in de strijd tegen de gewapende groepen, die al maandenlang aanvallen en ontvoeringen uitvoeren in de hoofdstad Port-au-Prince en andere delen van het land.

Volgens cijfers van de VN zijn door het geweld meer dan 700.000 Haïtianen ontheemd geraakt.

"Er is een gevoel van urgentie omdat het Haïtiaanse volk met voorzichtig optimisme toekijkt, ze hopen echt duidelijke resultaten te zien", zei de interim-premier van Haïti, Garry Conille, woensdag tijdens een evenement in New York.

Haïti is na jaren van geweld aan het bijkomen, omdat gewapende groepen – vaak met banden met de politieke en zakelijke leiders van het land en gewapend met wapens die uit de Verenigde Staten zijn gesmokkeld – om invloed en controle over het grondgebied strijden.

Maar de situatie verslechterde dramatisch eind februari, toen de bendes aanvallen uitvoerden op gevangenissen en andere staatsinstellingen in Port-au-Prince.

De toename van het geweld leidde tot het aftreden van de niet-gekozen premier van Haïti, de oprichting van de overgangspresidentiële raad en de inzet van de door de VN gesteunde, multinationale politie-inzet onder leiding van Kenia.

Toch is de financiering voor de politiemissie – formeel bekend als de Multinational Security Support Mission (MSS) – achtergebleven en een VN-expert zei deze maand dat de troepenmacht nog steeds te weinig middelen heeft.

Hoewel ongeveer 10 landen meer dan 3.100 troepen aan de multinationale troepenmacht hebben toegezegd, zijn er slechts ongeveer 400 officieren naar Haïti gestuurd.

Sommige experts hebben zich ook afgevraagd of de politiemissie kan slagen zonder een duidelijk plan en toezicht.

Jake Johnston, een analist en onderzoeker van Haïti bij het Center for Economic and Policy Research, zei maandag dat "twee jaar nadat de troepenmacht werd voorgesteld, er nog steeds geen echte strategie voor vrede in Haïti is".

Edgard Leblanc Fils, het hoofd van een overgangsraad die Haïti bestuurt, vertelde de Algemene Vergadering van de VN vorige week dat hij "graag zou zien dat er wordt nagedacht over het omvormen van de veiligheidsondersteuningsmissie tot een vredesmissie onder het mandaat van de Verenigde Naties".

Een dergelijke stap zou het mogelijk maken om de nodige fondsen te werven, zei hij, waarmee hij een recent Amerikaans voorstel echode.

Maar Washingtons poging om de politie-inzet om te vormen tot een VN-vredesmissie werd geschrapt uit de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van maandag vanwege tegenstand van Rusland en China.

De twee landen, die beide vetorecht hebben in de raad, zeiden dat de multinationale politiemissie meer tijd zou moeten krijgen om zichzelf te vestigen.

"Andere opties bespreken zal nu alleen maar de uitvoering van het mandaat van de missie in de weg staan. Vredesoperaties zijn tenslotte geen wondermiddel", zei de Chinese plaatsvervangende ambassadeur bij de VN, Geng Shuang. "Bovendien heeft Haïti niet de voorwaarden voor de inzet van vredesoperaties", zei hij.

Veel Haïtianen blijven ook op hun hoede voor VN-interventies, omdat eerdere inzet meer kwaad dan goed heeft gedaan.

Zo werd een dodelijke cholera-uitbraak in 2010 in verband gebracht met een VN-vredesmachtbasis, en werden VN-troepen in Haïti ook beschuldigd van verkrachting en seksueel misbruik.

Haïtiaanse leiders van het maatschappelijk middenveld hebben de politiemissie voorzichtig verwelkomd als een noodzakelijke maatregel om de bendes terug te dringen. Maar ze hebben ook benadrukt dat de problemen waarmee het land kampt niet alleen met geweld kunnen worden opgelost.

Voorvechters van rechten hebben opgeroepen tot meer steun en training voor de nationale politiemacht van Haïti, evenals een einde aan corruptie en een door Haïti geleid politiek proces.