Surinames regenwoud is onze trots, onze longen en toekomstige bron van ontwikkeling. Maar vandaag worden deze bossen bedreigd door illegale houtkap, ondoorzichtige vergunningen, buitenlandse roofbouw en een gebrek aan transparantie in beleidskringen. De wereld kijkt toe en Suriname riskeert zijn reputatie, economie en biodiversiteit. Een duurzame toekomst is onmogelijk zonder een radicale ommezwaai in bosbeheer en handhaving.

Het is hoog tijd dat DNA, de regering en de samenleving ontwaken. In een veranderende wereld draait nationale veiligheid niet alleen om landsgrenzen, maar ook om het ongerepte bos dat onze bron van leven is. Onaantastbaar groen moet meer zijn dan een wens: het moet nationale doctrine worden.

De waarde van onze FSC-bossen
FSC (Forest Stewardship Council) heeft wereldwijd de standaard gezet voor verantwoord bosbeheer. FSC-gecertificeerde bossen staan garant voor duurzaam gebruik, bescherming van dieren, planten en mensenrechten, en eerlijke welvaart. In een tijd waarin de wereldmarkten – vooral in de VS en EU – streng toezien op oorsprong en duurzaamheid, is FSC-certificering essentieel voor toegang tot export, investeerders en internationale status.

De potentie voor Suriname is enorm: duizenden groene banen, duurzame inkomsten, een stabiele deviezenstroom en internationale waardering. Toch blijft die belofte uit, omdat de basis faalt: controle, handhaving en transparantie.

Wetgeving, politiek en de schaduw van illegale houtkap
De Surinaamse Boswet (1992) en bijbehorende regelgeving zijn in essentie krachtig, maar worden in de praktijk uitgehold door politieke zwakte en frequent misbruik. Het vergunningstelsel, ooit bedoeld om kleine houtproducenten bestaanszekerheid te bieden, werd lekgeslagen door de uitgifte van duizenden losse vergunningen zonder strikte achtergrondchecks, monitoring of rapportageplicht.

Ernstiger nog: uit verschillende onderzoeksjournalistieke bronnen blijkt dat talloze politici en parlementariërs uit vorige regeringen direct of indirect betrokken waren (of zijn) bij illegale houtkap en export. Politieke netwerken gebruikten hun macht om vergunningen te krijgen en projecten te maskeren als “ontwikkeling”, terwijl in werkelijkheid roofbouw, uitbuiting en milieudelicten plaatsvonden. Deze erfenis is een open wond in de nationale moraal en het vertrouwen van burgers in de politiek.

De nieuwe dreiging: de Mennonieten en buitenlandse actoren
Naast bestaande problemen rond lokale actoren is sinds de regering-Santokhi-Brunswijk een nieuwe dimensie toegevoegd: de grootschalige toelating van de Mennonieten. Dit collectief heeft in buurlanden aantoonbaar geleid tot grootschalige ontbossing, verlies van ecosystemen en conflicten met inheemse bewoners. In Suriname ontbreken transparantie, toezicht en handhaafbare voorwaarden. Niemand schijnt momenteel exact te weten hoeveel land er is uitgegeven, wat de gevolgen zijn voor milieu en samenleving, of hoe toekomstige schade beperkt kan worden. De Mennonieten vormen daarmee niet enkel een milieuprobleem, maar roepen ook vraagstukken op rond mensenrechtenschendingen en nationale veiligheid.

De onmisbare rol van Defensie – leger bewaakt soevereiniteit én bossen
Surinames defensie-instanties moeten niet enkel fungeren als grenswacht, maar als actieve beschermer van het nationale natuurlijke erfgoed. In talloze Zuid-Amerikaanse buurlanden ondersteunen legeronderdelen reeds actief bij de bescherming van reservaten tegen illegale houtkap, internationale bendes en georganiseerde criminaliteit. Ons leger moet – gecoördineerd met boswachters, rechtshandhaving en lokale gemeenschappen – surveilleren, ingrijpen en waar nodig streng optreden tegen illegale kap, roofbouw en intimidatie van bewoners.

Het verhaal van soevereiniteit stopt niet bij de riviergrens of douanepost – het strekt zich uit tot het diepste van het oerwoud, waar Surinames echte rijkdommen liggen.

Oproep tot een nationale denktank – breek met het verleden, bouw aan transparantie
De nieuwe regering-Simons heeft historisch materiaal in handen: zij kan óf doorgaan op het destructieve pad van haar voorgangers, óf geschiedenis schrijven. Het is cruciaal dat een onafhankelijke denktank wordt opgericht, bestaande uit deskundigen, onderzoeksjournalisten, burgers, vertegenwoordigers uit het binnenland en internationale partners (VS, EU, ngo’s). 

Deze denktank moet:
● een forensisch onderzoek uitvoeren naar alle verstrekte houtkapvergunningen sinds 2000;
● politieke en criminele netwerken blootleggen en openbaar maken;
● advies uitbrengen voor robuuste wetgeving, met krachtige handhaving en zero tolerance voor politieke en buitenlandse inmenging;
● aanzetten tot directe samenwerking met internationale handhavingsinstellingen, transparantie-initiatieven en financieringsorganen voor duurzame bosontwikkeling.

Suriname moet leiderschap tonen
Suriname kan een lichtend voorbeeld worden voor duurzaam beheer van tropisch woud. Met het leger als rugdekking, transparante politiek, burgermobilisatie en internationale steun is een groene, economisch sterke en vrije republiek mogelijk. Maar alleen als we durven te breken met zelfverrijkende netwerken en buitenlandse rampkapitalisten die ons erfgoed behandelen als goedkope handelswaar.

Onze bossen zijn meer waard dan goud of olie – ze vormen de basis van ons bestaan en onze toekomst. We roepen de regering en het hele parlement op: maak van bosbescherming geen bijzaak, maar een nationaal front. Neem het voortouw, stel een denktank aan en maak van het leger een trotse hoeder van onze soevereiniteit – óók in onze bossen.

Voor de pers en DNA: dit discussiedocument is tevens bedoeld als aanzet tot parlementaire vraagstelling, maatschappelijke discussie en herdefiniëring van nationale prioriteiten. Suriname verdient niet minder dan onaantastbaar groen!

De bijlage spreekt voor zich ter illustratie.

Colvin Overdiep

Documenten: