Haïti: Noodtoestand na massale ontsnapping uit gevangenis

De Haïtiaanse regering heeft zondag de noodtoestand uitgeroepen en een avondklok ingesteld in een poging de controle over het land terug te krijgen na een dodelijke bendeaanval op de hoofdgevangenis van de hoofdstad, waardoor duizenden gevangenen konden ontsnappen.

De avondklok zal tot en met woensdag van kracht zijn van 18.00 uur tot 05.00 uur in de regio Ouest, waartoe ook de hoofdstad behoort, aldus de regering in een verklaring, eraan toevoegend dat zowel de avondklok als de noodtoestand kunnen worden verlengd.

Ongeveer een dozijn mensen stierven toen bendeleden van zaterdag op zondag de Nationale Penitentiaire Inrichting in Port-au-Prince aanvielen, merkte een AFP-verslaggever op.

De aanval kwam als onderdeel van een nieuwe golf van extreem geweld in de Haïtiaanse hoofdstad, waar goedbewapende bendes die een groot deel van de stad controleren sinds donderdag grote schade hebben aangericht.

De bendes zeggen dat ze premier Ariel Henry willen afzetten, die het door crisis geteisterde Caribische land leidt sinds de moord op president Jovenel Moise in 2021.

Slechts ongeveer 100 van de naar schatting 3.800 gevangenen van de Nationale Penitentiaire Inrichting waren zondag nog in de gevangenis na de bendeaanval, zei Pierre Esperance van het Nationale Netwerk voor de Verdediging van de Mensenrechten.

"We hebben de lichamen van veel gevangenen geteld", voegde hij eraan toe.

Een AFP-verslaggever die zondag de gevangenis bezocht, observeerde ongeveer een dozijn lichamen buiten de gevangenis en vrijwel niemand binnen. Sommige lichamen hadden wonden door kogels of andere projectielen.

In haar verklaring zondag laat zei de Haïtiaanse regering dat veiligheidstroepen "bevelen hadden ontvangen om alle wettelijke middelen waarover zij beschikken te gebruiken om de avondklok af te dwingen en degenen die deze overtreden vast te houden".

Het zei dat het doel was om de regering in staat te stellen "de orde te herstellen en de passende maatregelen te nemen om de controle over de situatie terug te krijgen."

Minister van Economie Patrick Michel Boisvert ondertekende de verklaring als waarnemend premier van het land.

Premier Henry was vorige week in Kenia om een overeenkomst te ondertekenen om politie uit het Oost-Afrikaanse land in te zetten om een door de VN gesteunde ordemissie naar het door bendes geteisterde land te leiden.

De regering van Haïti staat bekend als zwak; ontvoeringen en andere gewelddadige misdrijven zijn wijdverbreid en bendes worden beschreven als veel beter bewapend dan de politie zelf.

Bendeleden vielen ook een tweede gevangenis aan, genaamd Croix des Bouquets, zei de politie eerder.

Bekende bendeleiders en mensen die beschuldigd werden van de moord op Moise bevonden zich onder degenen die opgesloten zaten in de hoofdgevangenis, gelegen op een paar honderd meter van het Nationaal Paleis, aldus het Haïtiaanse dagblad Le Nouvelliste. Volgens het blad werd de gevangenis "sinds donderdag bespioneerd door de aanvallers via drones", voordat deze zaterdagavond vroeg werd aangevallen.

Esperance zei dat het niet meteen duidelijk was hoeveel gevangenen ontsnapten uit de tweede gevangenis, waar volgens hem 1.450 gevangenen zaten.

Door Kenia geleide veiligheidsmissie
De machtige bendeleider Jimmy Cherisier, bekend onder de bijnaam Barbecue, zei in een video op sociale media dat gewapende groepen in Haïti gezamenlijk optraden 'om premier Ariel Henry ertoe te brengen af te treden'.

Het was zondag niet meteen duidelijk of de premier na zijn Kenia-reis was teruggekeerd naar Haïti.

De VN-Veiligheidsraad heeft in oktober een internationale politieondersteuningsmissie naar Haïti goedgekeurd, die Nairobi had willen leiden, maar een uitspraak van de Keniaanse rechtbank heeft de toekomst ervan in twijfel getrokken.

Vrijdag tekende Henry in Nairobi een akkoord met de Keniaanse president William Ruto over de inzet van de troepenmacht.