Van links-rechts: Adit Moensi, Martijn Schaap, Wilgo Bilkerdijk, Shresta Chotelal, Ratan Kalka, Swami Girdhari en Vijay Jankipersad. (Foto's: AKMOS)
De Associatie van Klein en Middelgrote Ondernemingen in Suriname (AKMOS) heeft zich op de 'Dag van de Ondernemer' vrijdag, gebogen over uitdagingen die worden ondervonden. Harry Soekhlal, voorzitter van de  AKMOS, benadrukte het belang van het ondernemerschap en netwerken onderling en moedigde de ondernemers aan om te innoveren en samen te werken. 95 ondernemers waren bijeen om twee presentaties te volgen in het Lallarookh gebouw en in te gaan op een paneldiscussie. Het thema was: innovatie, groei en succes.

Adit Moensi, vertegenwoordiger van LALFarms NV, gaf een presentatie over hoe Suriname de beste kwaliteit biologische kersen, meer bekend als acerola, produceert en exporteert en in welke producten de Surinaamse kersen worden gebruikt. LALFarms NV is in 2011 begonnen met de acerola en te investeren in biologische certificering en technologische innovatie en kan nu hoog kwaliteit acerola pulp exporteren naar Europa. Lalfarms NV heeft de hoogste biologische certificering 'DEMETER' en daarmee is ook de Surinaamse acerola de enige op de wereld die deze kwalificatie heeft. 

2022 en 2023 zijn moeilijke jaren voor de kersenproductie vanwege de klimaatverandering. Te nat in 2022 en te droog in 2023. Moensi gaf aan dat het bedrijf bij de start op zoek was naar financiering, maar deze was niet te vinden of alleen tegen zeer ongunstige voorwaarden. Uiteindelijk heeft LALFarms NV alles zelf gefinancierd. De grootste uitdagingen bij de uitbreiding is het krijgen van vruchtbare landbouwgronden. Er is een trend dat vruchtbare landbouwgronden worden verkaveld of grote lappen grond zijn uitgegeven aan speculanten, waardoor de verdere ontwikkeling van de landbouw in gevaar kan komen. Daarnaast is onderhoud van infrastructuur een grote uitdaging. Om de exporten geen gevaar te laten lopen, worden de openbare toegangswegen op eigen kosten onderhouden. 


De tweede spreker was Swami Girdhari, vertegenwoordiger van het Agrifood Systems Transformation Accelerator (ASTA) programma van de Food and Agriculture Organization of the United Nations en de United Nations Industrial Development Organization. ASTA poogt een duurzame waardeketen op te zetten voor ananasproductie en -export. Suriname heeft de beste grond voor ananas en beschikt over een grote variëteit aan ananassoorten. Er is grote vraag in de Verenigde Staten en Nederland waarmee Suriname al goede banden heeft. Girdhari geeft aan dat slechte samenwerking van stakeholders het programma vertragen. Hij hoopt door het opzetten van een 'Ananas Innovatie Hub', de aanplant, productie, marketing en export te versnellen.  Verschillende inheemse dorpen en particuliere landbouwers doen al mee met het project.

Na de presentaties heeft een panel verschillende onderwerpen besproken met het publiek. De panelleden waren Martijn Schaap (AKMOS), Wilgo Bilkerdijk (ASFA), Shresta Chotelal (IDB) en Ratan Kalka van Suriname Business Center. Het publiek had veel vragen over participatie en investeringsmogelijkheden en de uitdagingen binnen het ondernemerschap: financiering, technische assistentie en export infrastructuur. Er is gesproken hoe partijpolitiek, corruptie binnen de ambtenarij en klimaatsverandering grote obstakels vormen voor ondernemerschap in de landbouw. Vanuit het publiek is naar voren gekomen dat particuliere landbouwers zo een 50 jaar voorsprong hebben wat betreft kennis en techniek ten opzichte van wat op Surinaamse scholen wordt gegeven. De achterstanden in landbouwonderwijs, financiering en beschikbaarheid van landbouwgronden zijn enkele punten welke het AKMOS zal meenemen om vervolglezingen te verzorgen.