In de vorige aflevering van deze column werd ingegaan op de herschikking van de Oppenheimer bonds. Er werd betoogd dat de herschikking van grote toegevoegde waarde is voor de financieel economische ontwikkeling van de overheid en het bedrijfsleven. Dit artikel werpt een blik op de totale schuldportefeuille van de Staat Suriname. Hoe ontwikkelt de staatsschuld zich en wat zijn de vooruitzichten?

Grafiek 1 geeft een indruk van het verloop van de staatsschuld ten opzichte van het Bruto Binnenlands Product (bbp) vanaf 2019 tot medio 2023 en een projectie van het IMF tot 2028.

Bron: IMF Data, Sira Capital (Grafiek 1)

Wat in het oog springt is de forse stijging van de schulden van 2019 naar 2020 van 85% bbp naar 145% bbp. Is een schuldratio van 145% van het bbp voor een land te dragen, en dan ook nog vlak voor de Covid-19-pandemie waarbij de reële economische groei negatief was: de economie kromp. 
Voor Suriname was dat duidelijk een probleem; rente- en aflossingen konden immers niet worden betaald en een herschikking was noodzakelijk. In de afgelopen jaren (2021-heden) blijkt dat de schuldratio gestaag aan het afnemen is en het IMF projecteert een niveau van 69% in 2028, dichtbij de norm van 60%. Deze norm ofwel het schuldplafond is vastgesteld bij de wet op Staatsschuld. De wet stelt ook dat bij overschrijding van de norm de overheid financieel economische maatregelen moet treffen om over een periode van zes jaar het plafond van 60% gerealiseerd te hebben.

De overheid lijkt op de goede weg, althans volgens de projecties van het IMF. Deze projectie is evenwel gebaseerd op veronderstellingen m.b.t. economische groei. De Staat lost zijn schulden af uit staatsinkomsten. Als deze inkomsten stijgen dankzij economische groei, kan de Staat zijn betalingsverplichtingen nakomen. Groeit de economie niet voldoende, zal dit lastig worden.

Grafiek 2 illustreert hoe de schulden zijn gegroeid t.o.v. de groei van het bbp.
De schulden groeiden harder dan de economie in aanloop naar 2020 en 2021. Door verantwoord conservatief financieel beleid waarbij er niet overmatig is geleend, nieuwe schulden worden afgelost alsmede door de groei van de economie, daalt de schuldratio sinds 2021. Het beleid is er ook op gericht om de buitenlandse schulden sneller af te bouwen, terwijl binnenlandse schulden stabiliseren tot licht stijgen.

IMF Data, Sira Capital (Grafiek 2)

Maar er zijn risico’s: de projectie van IMF is gebaseerd op een reële economische groei van 3% vanaf 2024 en dalende inflatie van 20% in 2024 tot 5% in 2028: dit is een redelijk optimistisch scenario van matige groei en beheerste inflatie. Mocht de economische groei tegenvallen, bijv. dus 2.7% vanaf 2024, dan eindigen wij met een schuldratio van 74% in 2028, bij een groei van 2% zal de schuldratio nog hoger zijn op 88%.

Kortom, de betaalbaarheid van schulden is sterk afhankelijk van verantwoord financieel economisch beleid en economische groei. Sinds 2020 wordt goede invulling gegeven aan het eerste aspect, nu zal gewerkt moeten worden aan de economische groei: laat dat hoger zijn dan 3%!

Sira Capital Management
Ajay Surjbalisingh