Uitzicht van de lucht op cocavelden in Tumaco, Colombia. (Foto: Reuters)
Een crash van de prijs van coca, het belangrijkste ingrediënt in cocaïne, draagt bij aan voedselonzekerheid in Colombia en veroorzaakt ontheemding, omdat mensen gebieden verlaten die afhankelijk zijn van de illegale oogst, volgens een interne presentatie van VN-organisatie.

Historisch gezien hebben coca-gewassen gezorgd voor betere inkomens dan legale alternatieven voor duizenden Colombiaanse gezinnen op het platteland, waarbij groepen drugssmokkelaars vaak de kosten van transport, kunstmest en andere voorraden voor hun rekening nemen.

Volgens een interne presentatie van het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties (VN) hebben cocatelende boeren nu geen kopers voor de bladeren of cocabasis, wat leidt tot economische tegenspoed te midden van hoge inflatie.

"Er is geen geld om voedsel te kopen en de inflatie van voedselprijzen stijgt", aldus de presentatie van juni.

Het WFP bevestigde de herkomst van het document.

Overaanbod van coca - inclusief meer productieve planten en recordoogsten - draagt bij aan de crash, samen met de langzame groei van smokkelroutes en nieuwe cocateelt in Guatemala, Honduras en Mexico, aldus de presentatie.

Andere redenen voor de dalende cocaprijzen zijn onder meer territoriale geschillen tussen smokkelgroepen en de invoer van synthetische opioïde fentanyl in de Verenigde Staten, een belangrijke cocaïneconsument, voegde het eraan toe.

Zo'n 400.000 gezinnen in het hele land zijn afhankelijk van inkomsten uit de cocateelt, aldus de presentatie, eraan toevoegend dat de cocamarkten in de Colombiaanse provincies, waaronder Narino, Putumayo en Norte de Santander, gedurende drie maanden tot een jaar lamgelegd zijn.

De regering zal elk 2 miljoen pesos (ongeveer US$ 487) naar iets meer dan 77.000 gezinnen sturen als onderdeel van een bestaand programma om illegale gewassen te vervangen, zei Valerin Saurith, een adviseur voor het Zero Hunger-initiatief van het presidentschap. Hij voegde eraan toe dat de regering zal werken aan het opbouwen van levensvatbare economische opties voor de getroffen gemeenschappen op middellange termijn.

"Het vervangt niet alleen gewassen, maar ook de economie," zei Saurith.

De cocaprijzen liggen momenteel rond de 30% van hun vroegere niveau, zei Elizabeth Dickinson, een senior analist voor International Crisis Group in Colombia, eraan toevoegend dat plattelandsgebieden daardoor een "volledige economische ineenstorting" doormaken.

Een kilo cocabasis kon voorheen in Narino ongeveer US$ 975 opbrengen, maar zou nu ongeveer US$ 240 kosten als er al kopers gevonden zouden worden, zei Dickinson. Ze merkte op dat lokale economieën in cocateeltgebieden - inclusief winkels en andere handel - afhankelijk zijn van inkomsten uit de gewassen.

"Dit heeft niet alleen een economische crisis veroorzaakt, maar eerlijk gezegd een humanitaire crisis", zei Dickinson.