President Chan Santokhi woonde de viering van de Franse Nationale Dag bij op de residentie van Frankrijks ambassadeur Nicolas de Lacoste en echtgenote. (Foto’s: Ranu Abhelakh)
Frankrijk, en daarmee de Europese Unie, is Surinames directe buur en wil een goede buur zijn. “Buren die je kunt vertrouwen in geval van problemen. Buren op wie je kunt rekenen in alle omstandigheden”, gaf Frankrijks ambassadeur Nicolas de Lacoste vrijdag aan tijdens de receptie ter gelegenheid van Le Quatorze Juillet, de nationale feestdag van Frankrijk op zijn residentie.

Voor de oostelijke buren is de gemeenschappelijke grensrivier, meer dan een grensovergang. “We willen dat de hele regio rond de rivier de Marowijne een echt centrum van economische ontwikkeling wordt voor de bevolking van beide orenzen.” Daarom plaatsten de Fransen hun handtekening onder het grensprotocol tussen Suriname en Frankrijk. “We hopen dat het binnenkort ook door Suriname zal worden geratificeerd en ik ben blij met de aanwijzingen die ik onlangs in die richting heb ontvangen”, merkte de ambassadeur op.

President Chan Santokhi koestert het hebben van een goede buur, sprak zijn waardering uit voor de lopende samenwerking en Franse ondersteuning in verschillende projecten. En betreurt de vertraging bij het inzetten van de nieuwe veerboot Malani. “Vandaag wil ik de toezegging van de Surinaamse regering herhalen om de constructieve samenwerking voort te zetten, op de uitgebreide gebieden van wederzijds belang, voor de welvaart en het welzijn van ons volk.”

TotalEnergies mag rekenen op regering
Beide sprekers hebben hoge verwachtingen en kijken uit naar het ‘goede nieuws’ later dit jaar van het Franse oliebedrijf TotalEnergies in Surinames offshore olie- en gasindustrie. Het Franse bedrijf  “mag rekenen op de ondersteuning van mijn regering”, verzekerde het staatshoofd. Zowel Santokhi als De Lacoste kijken uit naar de derde EU-CELAC top volgende week in Brussels. Verwachting is dat hier de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns- en Midden-Amerika vernieuwd zullen worden. Santokhi zal in de marge van de top de Franse president Emmanuel Macron ontmoeten.

Santokhi en Philippe Blanchard, General Manager van TotalEnergies heffen het glas.

Illegale goudwinning, drugs- en mensenhandel
Beide sprekers erkenden de belangrijkheid van samenwerking en gezamenlijk het hoofd bieden tegen vergelijkbare uitdagingen. De Lacoste haalde de illegale goudwinning aan, die het milieu schaadt en lokale bevolking vergiftigt door het massale gebruik van kwik en cyanidederivaten. Ook president Macron wees donderdag in zijn toespraak tegenover de Franse troepen hierop als dreigingen in Frans-Guyana.

De Fransen willen alle middelen inzetten, inclusief multilaterale verdragen, om illegale goudwinning te bestrijden. “We moeten drugshandel en mensenhandel met dezelfde vastberadenheid bestrijden.” Hij stelde meer uitwisselingen en versterking tussen justitiële autoriteiten in het vooruitzicht, alsook versterking van de strategische dialoog binnen het Guyana-schild, waarin de strijdkrachten van Suriname, Guyana en Frankrijk, en binnenkort ook die van Brazilië, samenwerken.

De ambassadeur bracht in herinnering dat Santokhi als justitieminister en zijn toenmalige Franse collega Nicolas Sarkozy van Buitenlandse Zaken in 2006 de grensoverschrijdende samenwerkingsovereenkomst op politieel gebied hadden getekend. In oktober 2022 trad die in werking. “Wij zijn van mening dat we deze overeenkomst nu in de praktijk moeten brengen en samen gebruik moeten maken van alle bepalingen die erin zijn opgenomen”, betoogde de diplomaat.

Gezamenlijke taskforce
Santokhi heette de terugkeer van een permanente politie-attaché en volgende maand die van de defensieattaché op de Franse ambassade welkom. Een teken van de versterkte relatie. Hij riep de Fransen om bij te dragen in de gezamenlijke taskforce in de strijd tegen illegale drugshandel en georganiseerde misdaad in de Caribische regio. Hij pleit daarom voor een gezamenlijke en georganiseerde aanpak om die ‘georganiseerde’ misdaad te ontmantelen en een stap voor te zijn. Frankrijk gaat voor uitwisseling tussen scholen en onderwijs in het Nederlands en Frans aan beide kanten van de grensrivier. Volgens De Lacoste bestaan nog te veel vooroordelen, ook onder jongeren. Onderwijsminister Henry Ori en de Unicef ondersteunen dit project.

Veiligheid aan de grens
In de 2006-overeenkomst staat dat politie-eenheden een waarnemersrol hebben tijdens gezamenlijke patrouilles tot 2 kilometer inlands. “De Franse autoriteiten zijn te allen tijde bereid deze gezamenlijke patrouilles uit te voeren om de betrokken bevolkingen duidelijk te maken dat er rekening wordt gehouden met hun verlangen naar meer veiligheid”, verduidelijkte De Lacoste.

Het grensprotocol is een aanvulling op het 1915-Verdrag van Parijs en regelt de oostelijke grens vanaf de monding van de Marowijne rivier tot aan de samenvloeiing van de Lawa, Litani en de Marowini. Frankrijk heeft meerdere keren aan de bel getrokken en Suriname gevraagd om het grensprotocol te ratificeren.

De datum 14 juli markeert symbolisch het begin van de Franse Revolutie van 1789. De Lacoste: “De idealen van deze enorme beweging die mijn land en een deel van Europa veranderde, leven nog steeds in onze gedachten: vrijheid, gelijkheid, broederschap.” Hij stelt dat deze idealen de strijd van de toenmalige Surinaamse slavernijstrijders hebben geïnspireerd en bezield.  De kracht van deze drie woorden, verenigen vandaag de dag zijn landgenoten op alle pleinen van de steden en dorpen van Frankrijk.