Japanse premier naar Kiev, Chinese leider in Moskou

Als je ooit een demonstratie nodig had van hoe de oorlog in Oekraïne weerklinkt in Azië, biedt het schema van de Japanse en Chinese leiders een goed voorbeeld. Beiden zijn op strategische buitenlandse bezoeken aan weerszijden van het conflict.

De Japanse premier Fumio Kishida is in Kiev, waar hij niet-aflatende steun belooft aan de president van Oekraïne, met gesprekken over wederopbouw en humanitaire hulp.

De Chinese Xi Jinping is ondertussen in Moskou en wordt door de Russische Vladimir Putin beschreven als een vriend en een partner. China kan volhouden dat het neutraal is, maar het lijkt op dit moment meer op Moskou gericht dan op een eerlijke makelaar.

Xi zei dinsdag dat China prioriteit zou geven aan de banden met Rusland en beschreef hij de twee landen als "grote buurlanden".

Gezien de gebeurtenissen in Moskou zijn de optiek en het tijdstip van de parallelle reis van Kishida opmerkelijk. Dus wat kunnen we erin lezen?

Het komt zelden voor dat een Japanse leider een onaangekondigde buitenlandse reis maakt en Kishida is de eerste die sinds de Tweede Wereldoorlog een land in conflict bezoekt.

Het bezoek werd geheim gehouden tot vlak voor zijn aankomst op dinsdag, waarbij ambtenaren zich zorgen maakten over de veiligheid. Tijdens het bezoek werd Kishida meegenomen naar de nabijgelegen stad Bucha, waar vorig jaar honderden burgers werden gedood door Russische troepen.

Daar legde hij een krans, zei dat hij grote woede voelde over de gruweldaad die in de stad had plaatsgevonden, en betuigde hij zijn condoleances.

Voorafgaand aan deze reis zei het Japanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat hij "respect zou tonen voor de moed en het geduld van het Oekraïense volk dat opstaat om zijn vaderland te verdedigen ... en solidariteit en niet-aflatende steun zou tonen".

Kishida zou blijk geven van zijn "absolute afwijzing van Ruslands eenzijdige verandering van de status-quo door invasie en geweld", aldus de verklaring. Kishida staat onder toenemende druk om Oekraïne te bezoeken vanuit zijn eigen regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP).

Tot op de dag van vandaag was hij de enige G7-leider die niet op bezoek was geweest sinds Rusland vorig jaar zijn invasie lanceerde en er waren oproepen om te gaan voordat hij een G7-top in Hiroshima in mei voorzit.

Hij had al een strategische diplomatieke staatsgreep veiliggesteld door vorige week een top te houden met de president van Zuid-Korea in Tokio - de eerste keer dat dat in meer dan tien jaar was gebeurd. Het normaliseren van de banden met Seoul, het delen van inlichtingen en het tonen van een verenigd front tegen Noord-Korea zal de strategische bondgenoot van Japan, de VS, geruststellen.

Het bezoek aan Oekraïne zal ongetwijfeld ook door Washington worden toegejuicht.

Onderdeel van het voortdurende bezoek van de Chinese leider aan Moskou is een poging om de wereldwijde invloed van het land uit te breiden. De aanwezigheid van de Japanse leider in Oekraïne geeft tegelijkertijd een sterk signaal af over waar ze staan in deze geopolitieke onrust.

Dit is geen geringe prestatie, Japan heeft veel te balanceren, vooral in zijn relatie met China.

Vorige maand hielden beide landen voor het eerst in vier jaar veiligheidsbesprekingen in Tokio. Beijing zei dat het last had van de militaire opbouw van Japan en Tokio had kritiek op de militaire banden van China met Rusland en het vermeende gebruik van spionageballonnen.

Dit zijn de op een na en op twee na grootste economieën ter wereld, en ondanks de huidige spanningen is een open communicatiekanaal essentieel.

Ook Japan heeft zijn eigen zorgen over de oorlog in Oekraïne. Er bestaat grote bezorgdheid over mogelijke parallellen tussen de Russische invasie en een worstcasescenario van Chinese militaire agressie tegen Taiwan - die Japan ongetwijfeld zou betrekken.