Putin pronkt met alliantie met Xi

Vladimir Putin heeft maandag zijn "beste vriend" Xi Jinping voor een diner in het Kremlin ontvangen, waar hij zijn relatie met zijn machtigste bondgenoot liet zien. De ontmoeting tussen Putin en Xi komt slechts enkele dagen nadat een internationale rechtbank had opgeroepen tot de arrestatie van de Russische president wegens oorlogsmisdaden in Oekraïne.

Washington hekelde het bezoek van Xi en zei dat de timing aangaf dat Beijing Moskou "diplomatieke dekking" zou bieden om nog meer misdaden te plegen.

Het was voor Xi de eerste buitenlandse reis sinds hij vorige maand een ongekende derde termijn behaalde. De Chinese leider probeert Beijing af te schilderen als een potentiële vredestichter in Oekraïne, terwijl hij de economische banden met zijn naaste bondgenoot aanhaalt.

Putin en Xi begroetten elkaar als "beste vriend" toen ze elkaar ontmoetten in het Kremlin. Russische staatspersbureaus meldden later dat ze bijna 4,5 uur informele gesprekken hadden gevoerd, met meer officiële gesprekken gepland voor vandaag, dinsdag.

Nadat ze elkaar hadden begroet, zei Putin in een televisiecommentaar tegen Xi dat hij de voorstellen van China voor een oplossing van het conflict in Oekraïne met respect bekeek. Hij bekende dat hij "enigszins jaloers" was op China's "zeer effectieve systeem voor het ontwikkelen van de economie en het versterken van de staat".

Xi van zijn kant prees Putin en voorspelde dat de Russen hem volgend jaar zouden herverkiezen. "Onder uw sterke leiding heeft Rusland grote vooruitgang geboekt in zijn voorspoedige ontwikkeling", zei hij.

Moskou promoot al maanden publiekelijk plannen voor een bezoek van Xi. Maar de timing gaf de persoonlijke steun van de Chinese leider een nieuwe betekenis, nadat het Internationaal Strafhof vrijdag een arrestatiebevel uitvaardigde waarin Putin werd beschuldigd van oorlogsmisdaden voor het deporteren van kinderen uit Oekraïne.

Moskou ontkent de illegale deportatie van kinderen en zegt dat het weeskinderen heeft opgenomen om hen te beschermen. Het opende een strafzaak tegen de openbare aanklager en de rechters van de rechtbank. Beijing zei dat het bevel een weerspiegeling was van dubbele standaarden.

Het Westen zegt dat het bevel de Russische leider tot een paria moet maken. "Dat president Xi enkele dagen nadat het Internationaal Strafhof een arrestatiebevel tegen president Putin had uitgevaardigd naar Rusland reist, suggereert dat China zich niet verantwoordelijk voelt om het Kremlin verantwoordelijk te houden voor de wreedheden die in Oekraïne zijn begaan", zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken. "In plaats van ze zelfs maar te veroordelen, biedt het Rusland liever diplomatieke dekking om door te gaan met het plegen van deze ernstige misdaden."

De woordvoerder van het Witte Huis, John Kirby, zei dat Xi zijn invloed zou moeten gebruiken om Putin onder druk te zetten om troepen uit Oekraïne terug te trekken. Washington was bezorgd dat Beijing in plaats daarvan zou oproepen tot een staakt-het-vuren waardoor de Russische troepen zouden blijven.

China heeft een voorstel uitgebracht om de crisis in Oekraïne op te lossen, dat in het Westen grotendeels werd afgedaan als een truc om Putin tijd te geven om zijn troepen te hergroeperen en zijn greep op bezet land te verstevigen.

Rusland en China "hebben niet hetzelfde netwerk van vrienden en partners" over de hele wereld als de Verenigde Staten, en daarom zijn ze hun relatie nu aan het aanhalen, zei Kirby. "Het is een beetje een schijnhuwelijk, zou ik zeggen, minder dan een huwelijk van genegenheid", zei Kirby tegen verslaggevers.

Washington heeft de afgelopen weken gezegd dat het ook vreest dat China Rusland zou bewapenen, wat Beijing heeft ontkend.

Kiev voorzichtig
Kiev, dat zegt dat de oorlog pas kan eindigen als Rusland zijn troepen terugtrekt, is voorzichtig geweest tegenover China en verwelkomde voorzichtig het vredesvoorstel van Beijing toen het vorige maand werd onthuld, hoewel de westerse bondgenoten publiekelijk sceptisch waren.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gezegd dat het bewapenen van Rusland door China zou kunnen leiden tot de Derde Wereldoorlog, maar ook dat hij geloofde dat Beijing zich bewust was van dit risico, wat impliceert dat hij dacht dat het onwaarschijnlijk was. Hij heeft Xi gebeld om met hem te praten.

Putin tekende vorig jaar een "no limits"-partnerschap met Xi, kort voordat de leider van het Kremlin opdracht gaf tot de invasie van Oekraïne. Putin beweert dat hij een einde wil maken aan een bedreiging voor Rusland door de bewegingen van zijn buurland naar het Westen; Kiev en het Westen spreken van een niet-uitgelokte aanval op een onafhankelijke staat.

Aangenomen wordt dat de aanval van Rusland aan beide kanten tienduizenden Oekraïense burgers en soldaten heeft gedood. Moskou heeft Oekraïense steden verwoest, miljoenen mensen op de vlucht gejaagd en beweert bijna een vijfde van Oekraïne te hebben geannexeerd.

Het Kremlin zei dat Putin Xi gedetailleerde "verduidelijkingen" zou geven over de positie van Rusland, zonder verder uit te weiden.

Verschillende landen van de Europese Unie kwamen maandag in Brussel overeen om gezamenlijk 1 miljoen granaten van 155 mm artilleriegranaten voor Oekraïne te kopen. Beide partijen vuren duizenden schoten per dag af.

De Verenigde Staten kondigde hun nieuwste militaire hulppakket aan, ter waarde van US$ 350 miljoen, inclusief meer munitie voor HIMARS-raketwerpers, houwitsers en Bradley Infanterie gevechtsvoertuigen, plus HARM-raketten, antitankwapens en rivierboten.

Hevige gevechten gingen door in de Oost-Oekraïense stad Bakhmut, waar Oekraïense troepen sinds afgelopen zomer standhouden in de langste en bloedigste veldslag van de oorlog.

Moskou, dat sinds augustus geen grote overwinning meer heeft behaald, heeft een grootschalig winteroffensief gelanceerd waarbij honderdduizenden net opgeroepen reservisten en veroordeelden uit de gevangenissen zijn betrokken.

Gevechten die beide partijen omschrijven als een vleesmolen hebben het slagveld bezaaid met lichamen, maar de frontlinie heeft zich al meer dan vier maanden nauwelijks bewogen.

Oekraïne, dat in de tweede helft van 2022 grote delen van het grondgebied heroverde, heeft zich sinds november voornamelijk in de verdediging gehouden, met als doel de aanvallende troepen van Rusland uit te putten voordat het zelf een gepland tegenoffensief lanceert.