In een eerste reactie op het Crisis- en Herstelplan (CHP) zegt de PALU dat de regering het eigen huiswerk veel beter moet gaan doen. Dit blijkt niet alleen uit de oppervlakkige analyse naar de oorzaken van de huidige crisis in het CHP. Maar meer uit het feit dat het CHP geen rekening houdt met een belangrijke factor als de zwakke uitvoeringscapaciteit van de eigen overheid. Ook houdt het plan geen rekening met de toekomstige ontwikkelingen in de oliesector. Bovendien is de Surinaamse economie te veel afhankelijk van de niet duurzame mijnbouw en zullen op korte en middellange termijn meer investeringen moeten komen in de duurzame economische sectoren. Naast het CHP moet daarom een samenhangend investeringsplan op tafel komen. Met de losse maatregelen opgesomd in het herstelplan zal waarschijnlijk ook wel enige mate van monetaire stabiliteit worden bereikt, maar het zal wederom niet blijvend zijn.

Oorzaken analyse crisis zwak
De samenleving verkeert al tientallen jaren in een structurele crisis waarbij de economie zwaar afhankelijk is van de mijnbouwsector. Want naast het wanbeleid van de vorige regering vindt de huidige financiële crisis ook daarin haar oorzaken. De analyse van de oorzaken van de huidige crisis van de minister van Financiën en zoals vastgelegd in het herstelplan schiet schromelijk tekort. De economie zou gestabiliseerd zijn in 2010. Waarom was in 2010 het binnenlandse schuldenplafond door de toenmalige minister van Financiën Hildenberg bijna overschreden en stond de SRD onder druk? Waarom was dan de devaluatie van de SRD in december 2010 noodzakelijk na het doorvoeren van FISO I door regering Venetiaan III? En waarom waren toen grote delen van onze jonge bevolking werkloos, terwijl de economie “gestabiliseerd” was en tussen 2000 en 2010 elk jaar was gegroeid door de vele honderden miljoenen Nederlandse ontwikkelingshulp en de groeiende inkomsten uit de olie- en goudsector? De crisis zou volgens de minister en het Herstelplan reeds in 2013 zichtbaar zijn. Hoe komt het dan dat de Surinaamse economie vervolgens tot en met 2014 is blijven groeien, ook volgens de cijfers in het Herstelplan?

Verdiensten omhoog
Door die zwakke analyse naar de oorzaken van de huidige crisis, ontbreekt die lange termijn visie en heeft de regering een crisisplan opgesteld dat teveel een IMF recept is. Monetaire en fiscale maatregelen hebben de overhand en je belast daarmee onnodig hard de samenleving. Wat de PALU mist in het plan is een samenhangend investeringsplan om vooral meer inkomsten uit de duurzame productie te genereren ook voor de overheid. Investeringen in de duurzame sectoren zullen meer werkgelegenheid creëren door meer ondernemerschap en productie te stimuleren voor de middellange en lange termijn.

Het investeringsplan zal ook het volk in staat moeten stellen om zelf blijvend meer dollars te verdienen in de duurzame sectoren. De belastingwetten, afschaffing subsidie op de energie, invoering BTW, verhoging OB, verhoging exportheffing hout, of een waterpomp hier en een waterpomp daar, die zullen niet automatisch leiden tot verhoging van de binnenlandse productie en verdiensten. Meer dan 45 jaren onafhankelijkheid en het beleid van opeenvolgende regeringen hebben ons inmiddels geleerd dat de productie niet vanzelf op gang zal komen met monetaire stabiliteit alleen.

Maatregelen onnodig hard
Het investeringsprogramma zal samen met het herstelprogramma moeten worden opgestart. Doe je dat, dan hoeft de regering niet zulke harde maatregelen te nemen. In elk geval zal deze benadering de crisis verkorten en kan Suriname veel sneller uit het diepe dal geraken waar de economie in is terecht gekomen. Bovendien als je dat investeringsplan hebt, dan is het IMF niet het enige alternatief. Met een integrale benadering zullen instituties als de IDB en de IsDB en zelfs particulieren bereid zijn om een deel van de productie investeringen op zich te nemen. Dit is de tweede regering die slecht het eigen huiswerk doet, waardoor de aangekondigde maatregelen veel harder zullen aankomen bij de samenleving, dan noodzakelijk is.