President Desi Bouterse tijdens de viering van 44 jaar Srefidensi in Moengo. Hij is vier dagen later tot 20 jaar cel veroordeeld. (Foto: René Gompers)
De veroordeling van Desi Bouterse heeft internationaal de krantenkoppen gehaald. 'Suriname court convicts President
Bouterse of murder for 1982 executions' kopt persbureau Reuters. Surinaamse president Desi Bouterse veroordeeld voor decembermoorden in 1982, schrijft de Belgische HLN.BE. Het vonnis is breaking news voor Stabroek News: 'Suriname court convicts President Bouterse of murder for 1982 executions'. De Nederlandse Omroep NOS had een liveblog 'Nabestaanden 'bijzonder tevreden' met twintig jaar cel voor Bouterse, advocaat gaat in beroep'. De Britse BBC bericht: 'Desi Bouterse: Suriname president gets 20 years in jail for murder.' RTL houdt het op 'Desi Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel om Decembermoorden.' En Associated Press kopt: Court Convicts Suriname Leader in Killings of 15 Opponents. Jamaica Observer meldt 'Suriname President sentenced to 20 years'.

"Een zittend staatshoofd dat voor moord wordt veroordeeld, dat is echt uniek," zegt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon in het programma Nieuwsuur van NOS. "Ik vind het heel toevallig dat hij nu in China is, waar hij als erkend zittend staatshoofd immuun is voor strafvervolging." Ze vindt het echt uniek dat een zittende president "voor zo'n zwaar delict, niet voor een corruptiegeschil, maar voor moord wordt veroordeeld, door zijn eigen rechtssysteem."

De Nederlandse advocaat Gerard Spong die zich al jaren intensief met het 8 decemberproces heeft beziggehouden, zegt dat het een diplomatieke misrekening is van de Chinese president, die de rode loper heeft uitgelegd, "maar nu blijkt dat hij de rode loper heeft uitgelegd  voor een misdadiger, iemand die veroordeeld is tot 20 jaar.' Hij voegt eraan toe in het programma Nieuwsuur: "Ik denk niet dat de Chinese president Xi so amused is door deze ontwikkeling." Spong denkt dat Bouterse gebruik zal maken van de rechtsmiddelen die een rechtsstaat nu eenmaal biedt. Dat is zijn goed recht en het hoger beroep moet ook naar de regelen der kunst worden uitgevoerd. Hij twijfelt er niet aan dat er ook in hoger beroep een veroordeling tot 20 jaar komt. "En dan komt het moment van zijn arrestatie. En dat zal vroeg of laat ook gebeuren, denk ik."

De Krijgsraad heeft op vrijdag 29 november het strafvoorstel van het Openbaar Ministerie in het 8 decemberstrafproces tegen Desi Bouterse overgenomen. Bouterse (74) was de hoofdverdachte in het strafproces dat ging over de moord op vijftien politieke tegenstanders op 8 december 1982. Hij was ten tijde van de moorden de leider van het militaire bewind.

Het vooronderzoek in de zaak begon in 2000 en het strafproces in 2007. In het jarenlange proces waren er 25 verdachten. Negen verdachten tegen wie vrijspraak was geëist, zijn gisteren vrijgesproken. Bouterse kreeg een straf van 20 jaar opgelegd. De rechter heeft aan zes veroordeelden straffen van 10 en 15 jaar uitgesproken. Bouterse heeft de hoogste veroordeling gehad. Zes van de verdachten zijn gedurende het proces overleden. Geen van de verdachten heeft ooit toegegeven dat zij iets met de moorden te maken hadden.

Het proces heeft veel obstakels gehad. Het is enkele keren onderbroken. De ene keer omdat het parlement een omstreden amnestiewet aannam in 2012, waardoor verdachten van de decembermoorden niet konden worden bestraft. Drie jaar later bepaalde het Hof van Justitie dat het Openbaar Ministerie de verdachten alsnog kon vervolgen, ondanks de amnestiewet. In 2017 eiste het Openbaar Ministerie een maximale celstraf van twintig jaar voor Bouterse.

In Nederland is Bouterse bij verstek in hoger beroep veroordeeld tot elf jaar cel voor drugshandel. In het 8 decemberstrafproces is hij op geen enkele zitting verschenen. Tijdens zijn veroordeling gisteren, bevond hij zich in China. Bouterse keert zondag terug. Hij wordt in de vroege uren morgen terugverwacht. Het staatsbezoek aan Cuba is gepland van 2 tot 4 december.