Henkeman uit Zuid-Afrika deelt zijn ervaring met Suriname

Stanley Henkeman, directeur van Zuid-Afrikaanse Institute for Justice and Reconciliation (IJR), is vier dagen in Suriname. Zijn bezoek heeft ondertussen geresulteerd in een paar 'goede ideeën' en een samenwerkingsovereenkomst met het Comité Slachtoffers en Nabestaanden van Politiek Geweld. Henkeman hield dinsdagavond in het Lallarookhgebouw een lezing over ‘Transitional Justice’ oftewel overgangsjustitie.

Overgangsjustitie is de verzamelnaam voor juridische en niet-juridische maatregelen die sommige landen hebben genomen om de (nationale) problemen, veroorzaakt door de schending van mensenrechten, op te lossen tijdens een overgangsperiode. De overgang heeft te maken met veranderende situaties bijvoorbeeld wanneer landen uit een burgeroorlog komen of van onderdrukking teruggaan naar een rechtsstaat. De transitieperiodes zijn vaak ook politiek. De overgangsjustitie is nodig voor de rust die belangrijk is bij de maatschappelijke ontwikkeling van het land. Belangrijk bij transitional justice zijn waarheidsvinding, berechting van daders, herstel en verzoening. Henkeman behandelde tijdens zijn lezing de ervaringen van Zuid-Afrika en andere landen in Afrika waar zijn instituut processen begeleidt van dialoog en verzoening.

Humphry Jeroe, voorzitter van het Comité, is blij met de aanwezigheid van Henkeman. Hiermee is er weer een gesteld doel bereikt, namelijk het inroepen van buitenlandse hulp. De Dag van de Nationale Rouw is de eerste mijlpaal geweest stelt Jheroe. Dew Baboeram, commissaris van het Comité, zegt dat er enkele ideeën uit Zuid-Afrika zullen worden overgenomen. Een daarvan is een 'pad van verzoening', deelt hij mee. De bedoeling is dat er een speciaal pad wordt neergezet tussen Fort Zeelandia, waar vijftien critici van het toenmalige militair bewind op 8 december zijn gefolterd en vermoord, en het monument van de slachtoffers van de Binnenlandse Oorlog aan de Waterkant. Dit heeft allemaal te maken met de verzoening, geeft hij aan.

Henkeman heeft met het Comité enkele plekken aangedaan. Fort Zeelandia en Pokigron zijn enkele van de bezochte plekken. Henkeman benadrukt dat IJR zich niet gaat bemoeien met de Surinaamse politiek. “De bedoeling van de samenwerking is dat wij onze expertise en ervaringen gaan delen. Wij zijn niet in alles een expert. We zijn er ook om te leren,” geeft hij aan. “We zijn er om na te gaan op welke manier wij het Comité in staat kunnen stellen om een leidende rol te spelen in de gemeenschap. We gaan ons niet bemoeien met de politiek maar werken liever met maatschappelijke organisaties om iedereen daadwerkelijk vrij te maken,” beklemtoont Henkeman.

René Gompers