Afobaka stuwdam
De Brokopondo Overeenkomst bestaat vandaag, 27 januari, 55 jaar. Suralco en en de regering van het Rijksdeel Suriname hebben op 27 januari 1958 de ‘Brokopondo overeenkomst’ ondertekend. Het akkoord is gesloten voor een periode van 75 jaar en loopt in 2033 af.

Met de ondertekening is het jaar daarop, in 1959, gestart met de bouw van de waterkrachtcentrale te Afobaka. Voor Suriname was dit een heel groot project, een hydro dam in de Surinamerivier voor het opwekken van relatief goedkope energie.

De voorloper op de Brokopondo Overeenkomst was de intentieverklaring die de Surinaamse regering en Alcoa tekenden op 4 februari 1957 te Paramaribo. Daarin werd overeengekomen dat Alcoa in ruil voor een nieuwe en omvangrijke bauxietconcessie, een aluminiumsmelter zou bouwen. Suriname moest dan wel een dam construeren om hydro-energie op te wekken voor de smelter.

Hydro-energie
Deze opvallende verklaring waarbij een ‘multinational’ zich bereid verklaarde grondstoffen in een derde wereldland te verwerken, is uiteraard niet zonder meer tot stand gekomen, staat in een Suralco update. Over het algemeen waren dergelijke maatschappijen veel eerder geneigd in andere ontwikkelde landen te investeren.

In Suriname liepen ze al langer met de gedachte om bauxiet lokaal te verwerken tot aluinaarde en aluminium. Het grote probleem bij deze verwerking was de enorme hoeveelheid energie die nodig was voor dit proces. Aardolie werd toen nog niet gewonnen in Suriname. De meest voor de hand liggende oplossing was het gebruik van de waterrijke gebieden, om hydro-energie op te wekken. De onderhandelingen om te komen tot een definitieve overeenkomst begonnen kort na de ondertekening van de intentieverklaring.

Geen fondsen
Alcoa zou een raffinaderij en een aluminiumsmelterij bouwen in ruil voor nieuwe en grotere mijnconcessies. Suriname als joint venture partner is verantwoordelijk voor de bouw van een dam en een elektriciteitscentrale. De waterkracht is nodig voor de smelterij en de industriële ontwikkeling van Suriname. Na ondertekening van de intentieverklaring zocht Suriname naar middelen om de dam en hydro-station te bouwen, maar slaagde er niet in fondsen op economisch verantwoorde basis te verkrijgen. Alcoa werd uiteindelijk benaderd om de bouw te financieren voor Suriname en de overeenkomst was een feit.

Op 27 januari 1958 tekenden de regering van Suriname in de persoon van minister-president Johan Ferrier, Gouverneur Jan van Tilburg en de vicepresident van Alcoa en president van Suralco, Laurence Litchfield jr, de overeenkomst. Dit moment gaat de geschiedenis in als een markante gebeurtenis. Het kenmerkt zich als één van de belangrijkste in de historie van de Surinaamse economie in het algemeen en dat van Suralco in het bijzonder.

Vandaag de dag is de impact van dit historisch feit nog steeds van eminent belang voor land en volk van Suriname op zowel economisch als sociaal maatschappelijk gebied, schrijft de Suralco in haar bulletin van 25 januari. In de periode 1959-1960 is binnen de Brokopondo Overeenkomst ongeveer US$ 200 miljoen geïnvesteerd.