Alternatief voor de gang naar de rechter

De MGS  heeft sinds 2011 als één van de doelstellingen om meer bekendheid te geven aan mediation als vorm van buitengerechtelijke geschillenbeslechting. De MGS was ook partner in het project ‘All eyes on mediation in Suriname’ dat onder meer in juli geresulteerd heeft in het afleveren van 15 Surinaamse mediators.

Het belangrijkste kenmerk van mediation is dat partijen hun conflict zelf oplossen onder begeleiding van een onafhankelijke, neutrale mediator. Wanneer partijen hun conflict aan de rechter of een arbiter voorleggen, beslist de rechter of arbiter op basis van de aangedragen feiten en binnen de wettelijke kaders. Dit betekent dat er altijd een “winnaar” is en daardoor vanzelfsprekend ook een “verliezende” partij.

Bij mediation zijn partijen zelf verantwoordelijk voor de oplossing(en) en is het uitgangspunt dat dit op basis van “win-win” is. Partijen weten tenslotte het beste wat voor elk van hen het belang is en waar zij elkaar tegemoet kunnen komen of tot een totaal andere oplossing kunnen komen die voor beiden werkbaar en acceptabel is. Bij een “win-win” oplossing waarbij aan beider belangen tegemoetgekomen is, zullen partijen dan ook eerder geneigd zijn zich aan de gemaakte afspraken te houden. Ze hebben er tenslotte allebei belang bij.

Een ander belangrijk kenmerk van mediation is vrijwilligheid. Vrijwilligheid is van belang omdat partijen onder begeleiding van de mediator zelf werken aan oplossing van het conflict. Als een partij niet wil (onvrijwillig het mediation traject ingaat), zal die partij ook niet bereid zijn om verder/anders na te denken over alternatieve oplossingen. Mediation werkt alleen als beide partijen bereid zijn te werken aan een oplossing en er belang bij hebben dat er een oplossing komt. De procedure bij de MGS is daarom ook dat eerst kosteloos en vrijblijvend een informatiesessie wordt verzorgd voor partijen zodat partijen weten waar zij aan beginnen en een mogelijk onwillige partij de gelegenheid krijgt op basis van de verkregen informatie alsnog te kiezen voor mediation.

Alles wat in de mediation gezegd/gedeeld wordt, is geheim. De geheimhouding geldt voor zowel de betrokken partijen als de mediator(s).  Dit geeft partijen de ruimte om alles te (durven) bespreken en uitspreken wat een mogelijke oplossing in de weg staat en “out-of-the-box” te denken bij het zoeken naar oplossingen. Dit zonder het risico te lopen hierop ‘afgerekend’ te worden. Het conflict komt ook niet in de media zoals bij een rechtszaak wel het geval kan zijn. (Bedrijfs)gevoelige zaken kunnen op deze wijze binnenskamers wordt opgelost. Vanwege deze geheimhouding wordt over het algemeen door de MGS de mediation door twee mediators geleid. Deze tekenen beiden ook de mediation-overeenkomst waar de geheimhoudingsclausule een onderdeel van uitmaakt. Deze mediators mogen dus niet met derden de zaak bespreken, maar wel met elkaar wat toegevoegde waarde heeft. Twee zien, horen en faciliteren tenslotte meer dan één.

Een belangrijk verschil tussen een procedure bij de rechter of een arbitrageprocedure en mediation is dus dat de oplossing niet opgelegd wordt, maar dat partijen zelf werken aan de oplossing onder begeleiding van een neutrale en onafhankelijke mediator. De MGS- mediator is een hiertoe speciaal opgeleide mediator die geen enkel belang heeft bij de uitkomst van de mediation en dient voor beide partijen acceptabel te zijn. De mediator zorgt ervoor dat de communicatie (weer) op gang komt en dat de inbreng van partijen in het zoeken naar oplossingen gelijkwaardig is. Door gebruik te maken van verschillende interventietechnieken wordt gewerkt aan het op tafel krijgen van waar het nu werkelijk om gaat en de verschillende belangen die een rol spelen. Als dat helder is, kan door partijen in alle beslotenheid gewerkt worden aan oplossingsmodellen. Het uiteindelijk resultaat wordt vastgelegd in een overeenkomst die door beide partijen ondertekend wordt.

Mediation kan op deze wijze een effectief en tijd- en kostenbesparend instrument zijn en een alternatief voor de eerder genoemde gang naar de groene tafel. Met als bijkomend voordeel  bij een “win-win” oplossing dat partijen na een mediation weer door één deur kunnen en dat is in onze kleine samenleving een groot pluspunt.

De Stichting Mediation Professionals Suriname waar de MGS onderdeel van uitmaakt, heeft een mediationreglement en gedragsregels die van toepassing zijn op de bij de MGS aangesloten mediators.