Ewald Vanvugt leest een stukje voor uit zijn boek 'Roofstaat'.
In de grote concertzaal van de Amsterdamse poptempel Paradiso werd maandagavond een gevarieerd programma gepresenteerd over de dubieuze kanten van het koloniale verleden van de Nederlandse staat. De aanleiding was de presentatie van het boek Roofstaat van Ewald Vanvugt. Het vuistdikke naslagwerk heeft als ondertitel ‘Wat iedere Nederlander moet weten’.

De 72-jarige schrijver en publicist Vanvugt is al ruim de helft van zijn leven op zoek naar de achtergronden van de grote welvaartsverschillen in de wereld. Zijn conclusie: de Europese rijkdommen blijken in de loop der eeuwen simpelweg bij elkaar geplunderd en geroofd. Of het nu ging om mensen, opium, goud en andere grondstoffen of cultuurschatten. Op basis van talloze rooftochten ontstonden de Gouden Eeuw en de Amsterdamse grachtengordel. En alleen omdat de ‘zogenoemde handelaren en zeevaarders’ toevallig over wapens konden beschikken, zegt Vanvugt: ‘Behalve kogels en kanonnen had Europa de rest van de wereld vrijwel niets te bieden.’

Vanvugt raakte als aankomend schrijver in de jaren zestig gefascineerd door het koloniale verleden van Europese landen. Tijdens verschillende reizen door Azië, Afrika en Zuid-Amerika kwam hij in contact met uiteenlopende culturen. Zo maakte hij kennis met armoede in de meest schrijnende verschijningsvormen.
Gaandeweg deed Vanvugt steeds meer indrukken op van het diepgewortelde systeem achter het kolonialisme. Het bleek de opmaat voor een heel oeuvre. Eerder publiceerde hij de boeken Zwartboek en Roofgoed, waarvan delen zijn terug te vinden in Roofstaat. Het bijna 900 pagina’s tellende boek is uitgegeven door platenmaatschappij Top Notch en uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. Eind vorig jaar presenteerden deze twee partijen het boek Sranan Gowtu, iconen uit de Surinaamse muziek.

Behalve een interview met de auteur waren er maandagavond voordrachten van schrijfster Karin Amatmoekrim en dichter Antoine de Kom en optredens van de rappers Fresku en Glen Faria alias Mc Fit. Tussendoor presenteerde stand-up comedian Jeffrey Spalburg een quiz over de koloniale geschiedenis.
Hoogtepunt van de avond was de lancering van een nieuwe clip van rapper en dichter Typhoon bij het nummer ‘We zijn er’ van zijn succes-cd Lobi da Basi. In deze fraai gedraaide film van regisseur Ivan Barbosa speelt Typhoon (Glenn de Randamie) een tot slaaf gemaakte man die meedogenloos met een zweep wordt afgeranseld.

Ook Typhoon vestigt hiermee de aandacht op de periode van slavernij en mensenhandel, een grotendeels verborgen en verzwegen deel van de geschiedenis. Daarmee sluit hij aan op het thema van de door rapper Akwasi gepresenteerde avond. Het doel van het door platenlabel Top Notch geïnitieerde project is om het Nederlandse publiek bewust te maken van de gruweldaden uit de koloniale periode. Akwasi sprak in zijn slotwoord de hoop uit dat deze episodes uit de geschiedenis op korte termijn doordringen tot het reguliere onderwijs.

Behalve met het uitbrengen van het boek Roofstaat wil platenlabel Top Notch ook op andere manieren de dubieuze kanten van het koloniale verleden aan de kaak stellen. Onder het motto: om het heden te begrijpen moeten we eerst het verleden leren kennen. Zo verschijnen onder meer filmpjes op You Tube waarin verschillende hiphop-artiesten zich mengen in discussies op de social media over gevoelige thema’s als Zwarte Piet, de vluchtelingenstroom of asielzoekerscentra. Als ‘ambassadeurs’ van het project treden onder meer op de muzikanten Akwasi, Ronnie Flex, Fresku, Jiggy Djé en Bokoesam. Zij proberen de soms heftige reacties op Twitter en Facebook te weerleggen. De ene keer met een kwinkslag of woordgrap, de andere keer juist snoeihard. Daarnaast besteden ze aandacht aan het onderwerp tijdens hun optredens. En dan met name in hun teksten.

Diederik Samwel